Gieo chữ nơi vùng cao Tảo Ván Mới

Đường đến điểm trường bản Tảo Ván Mới, xã Chiềng Hoa.

Điểm đầu tiên chúng tôi đến thăm, là điểm trường Mầm non, Tiểu học bản Tảo Ván Mới nằm cheo leo giữa lưng chừng đồi, xa xa mới có vài nóc nhà của người dân nép mình giữa xanh thẳm núi rừng. Đây là một trong những điểm trường có điều kiện đi lại khó khăn nhất của xã Chiềng Hoa đang duy trì 2 lớp học với 32 học sinh trong độ tuổi từ 3 đến 7 tuổi, 100% là con em đồng bào dân tộc Mông. Quan sát phòng học, được xây dựng khá kiên cố nhưng trang thiết bị, đồ dùng giảng dạy, đồ chơi, bàn ghế cũ, không gian học tập hạn chế và sân chơi cho trẻ còn thiếu thốn.

Đầu năm học 2024-2025, cô giáo Lò Thị Vân được phân công về nhận lớp tại điểm trường Tảo Ván Mới. Chia sẻ về những ngày đầu đến điểm trường, cô Vân tâm sự: Học sinh ở đây chủ yếu là con em hộ nghèo, nhiều em chưa thạo tiếng phổ thông, lại rụt rè khi đến lớp. Bố mẹ đi làm ăn xa, các cháu ở với ông bà nên việc đến lớp chưa đều, có hôm, tôi phải đến tận nhà vận động, đón các em đi học. Chúng tôi vừa chăm sóc, vừa dạy chữ, dạy kỹ năng, kiên trì uốn nắn từng chút một để các em tiến bộ từng ngày, chuyên cần đến lớp.

Một giờ học của thầy và trò điểm trường tiểu học bản Tảo Ván Mới, xã Chiềng Hoa.

Với đặc thù gần 100% học sinh là con em đồng bào dân tộc thiểu số, trong giảng dạy, thầy, cô giáo nơi đây còn chọn những phương pháp truyền thụ kiến thức dễ hiểu nhất để giảng bài cho học sinh. Với học sinh cấp tiểu học, khả năng giao tiếp bằng tiếng phổ thông còn hạn chế, nên giáo viên phụ trách lớp vừa sử dụng tiếng Việt, vừa nói bằng tiếng Mông để hướng dẫn các em tập đọc, tập viết. Các thầy, cô cũng yêu cầu học sinh tăng cường nói tiếng phổ thông trong các giờ học, luyện tập cách phát âm, giúp các em từng bước tiến bộ và thu hẹp khoảng cách về rào cản ngôn ngữ.

Điểm trường hiện có 2 giáo viên thực hiện nhiệm vụ giảng dạy lớp mầm non và lớp ghép tiểu học gồm học sinh lớp 1, lớp 2. Do điểm trường xa trung tâm, giao thông cách trở, nên giáo viên thường phải ở lại trường cả tuần. Để bù đắp thiếu thốn của học sinh điểm trường, hai giáo viên đã tự tay làm đồ dùng, đồ chơi từ chai nhựa, bìa carton, vỏ lon… Những vật dụng giản dị nhưng chứa đựng sự sáng tạo, tâm huyết và tình yêu nghề, giúp các em thêm hứng thú mỗi ngày đến lớp.

Giáo viên tận tình chỉ dẫn học sinh tiểu học tại điểm trường vùng cao Tảo Ván Mới.

Tảo Ván Mới là bản đặc biệt khó khăn của xã Chiềng Hoa, có 134 hộ với 835 nhân khẩu, 100% là đồng bào dân tộc Mông. Anh Sùng A Sệnh, Bí thư chi bộ, Trưởng bản, chia sẻ: Đời sống bà con còn nhiều khó khăn, sản xuất chủ yếu dựa vào nương rẫy, thu nhập bấp bênh. Địa hình đồi núi dốc, giao thông đi lại vất vả, nhất là vào mùa mưa, nên ảnh hưởng lớn đến sinh hoạt và việc học tập của trẻ. Bà con mong Nhà nước sớm quan tâm đầu tư đường vào bản, nhất là bổ sung cơ sở vật chất trường lớp để thầy cô và học sinh yên tâm dạy và học.

Sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường, giáo viên và gia đình giúp tỷ lệ chuyên cần của học sinh tại điểm trường Tảo Ván Mới những năm gần đây được nâng lên rõ rệt. Năm học 2024-2025, tỷ lệ học sinh chuyên cần, học sinh ra lớp đạt trên 98%, không có học sinh bỏ học giữa chừng; 100% học sinh hoàn thành chương trình tiểu học theo quy định. Anh Mùa A Sơn, phụ huynh có con đang học lớp 2 tại điểm trường, chia sẻ: Trước đây, nhiều gia đình chỉ cho con học hết lớp 3, lớp 4 rồi ở nhà làm nương. Nay được thầy cô vận động, giải thích, gia đình tôi hiểu học chữ là con đường duy nhất để thoát nghèo, nên dù vất vả, gia đình cố gắng cho con đến lớp đều.

Một giờ học của cô và trò điểm trường mầm non bản Tảo Ván Mới, xã Chiềng Hoa.

Cô giáo Nguyễn Thị Hương, Hiệu trưởng Trường Mầm non Chiềng Công, xã Chiềng Hoa, cho biết: Ngoài điểm trường trung tâm, nhà trường hiện quản lý 14 điểm trường tại 15 bản, phần lớn là ở vùng đặc biệt khó khăn. Nhà trường hiện mới có 25 cán bộ, giáo viên, còn thiếu so với nhu cầu thực tế nên các giáo viên phải nỗ lực bám bản, bám lớp, kiêm nhiệm nhiều công việc trong điều kiện sinh hoạt thiếu thốn. Để giảm áp lực và tạo động lực cho giáo viên yên tâm công tác lâu dài, nhà trường thực hiện luân phiên giảng dạy các điểm trường, thường xuyên động viên, khích lệ các thầy, cô vững tâm gắn bó với nghề.

Giữa núi rừng Tảo Ván Mới, tiếng ê a đọc bài của các em nhỏ vang lên tựa như bản hòa ca trong trẻo, sưởi ấm không gian tĩnh mịch. Nơi ấy, mỗi con chữ chứa đựng một hạt mầm hy vọng về tương lai của những đứa trẻ lớn lên ở vùng cao đầy gian khó. Tin rằng, vượt qua những gian nan, tình yêu thương và sự tận tình của các thầy cô sẽ thắp nên niềm tin, giúp những mầm xanh ấy vươn lên, hướng tới một tương lai tươi sáng.

Giờ học tiếng Việt bằng hình ảnh của cô và trò điểm trường Mầm non, Tiểu học bản Tảo Ván Mới.

Bài, ảnh: Minh Ngọc