Gieo chữ từ những câu chuyện đời thường

Các diễn viên không chuyên xã Nhất Hòa trình diễn tiểu phẩm tại liên hoan xóa mù chữ

Liên hoan xóa mù chữ đã khép lại, nhưng những câu chuyện và cách làm của các xã tham dự vẫn để lại nhiều dư âm. Với 27 đội thi đến từ các xã, phường, mỗi tiểu phẩm là một lát cắt đời sống, phản ánh trực diện những khó khăn và nỗ lực trong vận động người dân ra lớp học chữ. Trong đó, tiểu phẩm của xã Nhất Hòa (đạt giải nhất) gây ấn tượng bởi sự giản dị và chân thật. Câu chuyện xoay quanh hình ảnh ông trưởng thôn và cô giáo kiên trì đến từng nhà vận động một phụ nữ trung niên đi học chữ, cách làm quen thuộc trước khi mở lớp xóa mù chữ.

Bà Lương Thị Hằng, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Nhất Hòa, Phó Trưởng đoàn xã tham dự liên hoan khẳng định: Tiểu phẩm không chỉ để diễn trên sân khấu, mà phản ánh đúng cách tuyên truyền mà địa phương đang thực hiện. Từ cách làm đó, các lớp xóa mù chữ được mở ngay tại thôn bản, bố trí thời gian linh hoạt vào buổi tối hoặc lúc nông nhàn để phù hợp với người học. Trong hai năm gần đây, Nhất Hòa đã mở 4 lớp xóa mù chữ với tổng số 113 học viên. Đáng chú ý, nhiều học viên sau khi biết chữ không dừng lại ở việc đọc, viết cơ bản, mà tiếp tục tham gia các lớp học cộng đồng khác để vận dụng kiến thức vào sản xuất, sinh hoạt và chăm sóc gia đình.

Còn tiểu phẩm của xã Ba Sơn (cùng đạt giải nhất) đã mang đến chiều sâu cảm xúc khi kể lại hành trình xóa mù chữ qua nhiều thế hệ. Trên nền dân ca, múa sạp và âm nhạc dân tộc, câu chuyện đưa người xem trở về những lớp học đêm dưới ánh đèn dầu, khi con chữ còn là điều xa xỉ với nhiều gia đình vùng cao. Từ đó, sân khấu dần mở ra hình ảnh lớp học hôm nay sáng đèn điện, tiếng đánh vần vang đều giữa bản làng. Những “diễn viên” không chuyên là cán bộ xã, thầy cô giáo và chính các học viên lớp xóa mù chữ đã kể lại hành trình “đi từng ngõ, gõ từng nhà”, bền bỉ vận động người dân ra lớp.

Theo số liệu của xã Ba Sơn, từ năm 2023 đến nay, Ba Sơn đã mở 8 lớp xóa mù chữ với gần 300 học viên; riêng năm 2025 mở 5 lớp với 108 học viên. Tỷ lệ người trong độ tuổi 15–60 biết chữ mức độ 1 đạt trên 99%, mức độ 2 đạt trên 92%. Những con số này cho thấy hiệu quả của cách làm kiên trì, linh hoạt, gắn việc học chữ với nhu cầu thực tế của người dân, thay vì chỉ dừng lại ở mục tiêu hoàn thành chỉ tiêu.

Được biết, liên hoan năm 2025 quy tụ 230 tuyên truyền viên, học viên đại diện cho 27 xã, phường. Mỗi đội mang đến một câu chuyện, một cách tiếp cận khác nhau, nhưng đều xoay quanh những nội dung cốt lõi: vai trò của cộng đồng trong vận động học chữ; sự phối hợp giữa chính quyền, nhà trường và các đoàn thể; tổ chức lớp học linh hoạt về thời gian, địa điểm; đặc biệt là gắn học chữ với cải thiện đời sống, sản xuất, chăm sóc sức khỏe và nuôi dạy con cái. Ông Lâm Văn Vận, Trưởng thôn Nà Noong, xã Thống Nhất, lần đầu đứng trên sân khấu “đóng kịch” chia sẻ: tôi tham gia không phải để thi với ai, mà để học cách tuyên truyền hiệu quả hơn. Xem các xã khác diễn, tôi học được nhiều cách hay để về áp dụng ở thôn mình. Cách nhìn ấy cho thấy liên hoan không chỉ là biểu diễn, mà còn là nơi để tự soi lại mình, học hỏi lẫn nhau.

Theo bà Phạm Thị Thu Nga, Trưởng phòng Giáo dục thường xuyên và Giáo dục nghề nghiệp, Sở Giáo dục và Đào tạo, đây không chỉ là một hoạt động mang tính phong trào, mà là cách để lưu giữ và lan tỏa những cách làm hay. Những tiểu phẩm này sẽ tiếp tục được sử dụng trong các buổi họp thôn, sinh hoạt cộng đồng, trên hệ thống loa truyền thanh, mạng xã hội địa phương. Tuyên truyền bằng câu chuyện thật sẽ dễ đi vào lòng người hơn.

Thực tế cho thấy, công tác xóa mù chữ trên địa bàn tỉnh những năm gần đây đạt nhiều kết quả rõ nét. Theo báo cáo sơ kết 5 năm xây dựng xã hội học tập, toàn tỉnh duy trì vững chắc chuẩn xóa mù chữ; tỷ lệ người biết chữ trong độ tuổi 15–60 đạt trên 99%, tỷ lệ biết chữ mức độ 2 đạt trên 97%. Hệ thống trung tâm học tập cộng đồng hoạt động tại 100% xã, phường, trở thành “địa chỉ học tập” quen thuộc, gắn bó với người dân ở cơ sở.

Liên hoan tuyên truyền công tác xóa mù chữ năm 2025 vì thế không chỉ là một sự kiện văn hóa, giáo dục, mà còn là dịp để nhìn lại cách làm, chia sẻ kinh nghiệm và tiếp thêm động lực cho cơ sở.

THẢO NGUYÊN