Giới khoa học 'chế tạo' thành công bánh quy giàu protein từ... rác thải nhựa
Các nhà nghiên cứu đã chuyển hóa các thành phần từ rác thải nhựa và phế phẩm nông nghiệp thành bánh quy dinh dưỡng in 3D mang tên µBites.
Trong khuôn khổ dự án "Deep Space Food Challenge" do NASA tài trợ, nhóm nghiên cứu tại đại học Southern Illinois Carbondale đã phát triển nguyên mẫu bánh quy giàu protein có tên µBites (microbites). Công nghệ này sử dụng vi sinh vật chuyên dụng để biến các phân tử carbon từ rác thải nhựa PET và phụ phẩm nông nghiệp thành nguồn thực phẩm phục vụ những môi trường khan hiếm tài nguyên.
Loại bánh quy này được làm từ chất thải thực vật và nhựa, và có thể nuôi sống con người ở khắp mọi nơi, từ tàu ngầm đến tàu vũ trụ.
Thay vì đưa trực tiếp nhựa vào thức ăn, quy trình sử dụng kỹ thuật hòa tan thủy nhiệt oxy hóa do giáo sư địa chất Ken Anderson phát triển để bẻ gãy rác thải bằng nước và oxy ở nhiệt độ cùng áp suất cao. Các sản phẩm phân rã sau đó được cung cấp cho các chủng nấm men biến đổi gen để tổng hợp thành protein, chất béo cùng các dưỡng chất.
Để tăng độ hấp dẫn cho người tiêu dùng, nhóm nghiên cứu đã biến đổi gen men làm bánh để tạo ra hương vị vani và tiền chất vitamin A beta-carotene, trước khi bổ sung chất xơ, tinh bột, chất tạo ngọt rồi đưa vào máy in 3D. Dữ liệu thử nghiệm xác nhận bánh quy an toàn để ăn, và những người tham gia khảo sát mùi hương đều bày tỏ sẵn sàng sử dụng món ăn này trong các tình huống thiếu hụt tài nguyên.
Tại hội nghị ACS Thu 2026, nhóm tác giả cho biết đang hướng tới mục tiêu để vi sinh vật tự sản xuất toàn bộ các thành phần như tinh bột hay chất xơ, với kỳ vọng thương mại hóa µBites sau vài năm tới. Phó giáo sư Lahiru Jayakody nhấn mạnh sáng kiến này mở ra tiềm năng sản xuất lương thực tại các môi trường khắc nghiệt như tàu ngầm, căn cứ trên Mặt Trăng hoặc Sao Hỏa, đồng thời hỗ trợ các khu vực thiên tai trên Trái Đất.
Hình minh họa rác thải nhựa được chế tạo thành bánh quy giàu protein.
Khi nhu cầu lương thực toàn cầu dự báo tăng 35-56% vào năm 2050 và khoảng 30% dân số đối mặt nguy cơ đói ăn, công nghệ chuyển hóa rác hữu cơ bằng vi sinh vật được đánh giá là giải pháp đột phá. Hướng tiếp cận này không chỉ giúp giải quyết vấn đề an ninh lương thực mà còn đồng thời xử lý ô nhiễm, thúc đẩy nền kinh tế tuần hoàn của ngành nhựa.
