Giới thiệu tinh hoa mỹ thuật hiện đại Việt Nam ra thế giới

Diễn ra từ ngày 10/10 đến 21/11 tại phòng tranh DE SARTHE, triển lãm “Vọng Đông Kinh: Nghệ thuật Hiện đại Việt Nam” (Echoes of Tonkin: Vietnamese Modern Art) quy tụ tác phẩm của các họa sĩ Lê Phổ, Vũ Cao Đàm, Mai Trung Thứ, Nguyễn Gia Trí, Phạm Hậu cùng những nghệ sĩ phương Tây từng hoạt động tại Đông Dương như Albert Cézard, Victor Tardieu, Léa Lafugie, Alix Aymé và Joseph Inguimberty.

Triển lãm diễn ra tại phòng tranh DE SARTHE. (Nguồn: BTC)

Từ giao thoa văn hóa đến ngôn ngữ nghệ thuật riêng

Thông qua các sáng tác thuộc nhiều giai đoạn, triển lãm tái hiện quá trình hình thành mỹ thuật hiện đại Việt Nam, từ những dấu mốc ban đầu đến thời kỳ phát triển chín muồi.

Cách tiếp cận này mở rộng câu chuyện vốn thường tập trung vào Trường Mỹ thuật Đông Dương và ảnh hưởng của hội họa châu Âu, làm rõ hơn sự tương tác giữa các truyền thống nghệ thuật cũng như cách nghệ sĩ Việt Nam chuyển hóa những kỹ thuật tiếp nhận thành ngôn ngữ sáng tạo riêng.

Nhiều tác phẩm đáng chú ý được giới thiệu tại triển lãm, trong đó có Bát sứ xanh (Le Bol bleu, 1930) và tranh lụa khổ lớn Đức Phật đắc đạo (L'illumination de Bouddha, 1947) của Lê Phổ; bức tranh phong cảnh Sa Pa (Chapa, 1942), rộng gần hai mét, của Joseph Inguimberty; các tác phẩm sơn mài của Alix Aymé và Phạm Hậu; tượng đất nung Đầu thiếu nữ (Tête de femme, khoảng năm 1939) của Vũ Cao Đàm.

Triển lãm khép lại bằng Thuyền trên vịnh Hạ Long (Bateaux dans la baie d'Halong, 1960) của Nguyễn Gia Trí, họa sĩ có đóng góp nổi bật trong việc phát triển sơn mài thành một chất liệu quan trọng của hội họa hiện đại Việt Nam.

Ông Pascal de Sarthe và giám tuyển Trần Đình Thục Đoan. (Nguồn: BTC)

Bên cạnh hội họa, hai tác phẩm điêu khắc Chăm Pa cũng được trưng bày, gồm tượng Phật bằng đá sa thạch có niên đại thế kỷ IX–X và tượng Ganesha theo phong cách Tháp Mẫm, Bình Định, thuộc thế kỷ XI–XII.

Sự hiện diện của các tác phẩm này bổ sung chiều sâu lịch sử cho cuộc trưng bày, gợi nhắc về nền tảng nghệ thuật lâu đời trước khi mỹ thuật Việt Nam bước vào giai đoạn hiện đại.

Sức sống của lụa và sơn mài Việt Nam

Theo ông Pascal de Sarthe, nhà sáng lập phòng tranh DE SARTHE, hội họa Việt Nam có nét riêng ở sự tiết chế, vẻ gần gũi và chất trữ tình. Các nghệ sĩ đã tiếp nhận những bài học từ Paris nhưng vẫn duy trì cảm quan riêng, thể hiện qua cách sử dụng chất liệu, tổ chức bố cục và lựa chọn màu sắc.

Lụa và sơn mài là những ví dụ tiêu biểu cho quá trình sáng tạo này. Từ các chất liệu gắn với truyền thống thủ công, nghệ sĩ Việt Nam phát triển những phương thức biểu đạt mới, đưa chúng vào hội họa hiện đại.

Nếu tranh lụa tạo ấn tượng bởi sắc độ mềm mại và cách xử lý không gian tinh tế, sơn mài mở ra khả năng khai thác màu sắc, bề mặt và chiều sâu theo những cách thức độc đáo.

Tác phẩm trưng bày tại triển lãm. (Nguồn: BTC)

Triển lãm do Leah Do và Trần Đình Thục Đoan đồng giám tuyển. Ông Jean-François Hubert, chuyên gia có nhiều đóng góp trong nghiên cứu mỹ thuật Việt Nam, tham gia hỗ trợ về học thuật và viết lời tựa cho catalogue.

Đây là lần thứ hai DE SARTHE tổ chức triển lãm quy mô lớn dành cho mỹ thuật Việt Nam. Việc giới thiệu các tác phẩm thuộc nhiều giai đoạn, kết hợp hội họa hiện đại với điêu khắc cổ, góp phần đưa di sản mỹ thuật Việt Nam đến gần hơn với giới sưu tầm và công chúng quốc tế, đồng thời làm rõ những đóng góp của nghệ sĩ Việt Nam trong quá trình hình thành và phát triển nghệ thuật hiện đại.