Giữ 'lửa nghề' ở Nhà máy Đóng tàu Dung Quất

Tháng ngày chông chênh

Những ngày giữa tháng 9, dock sửa chữa của Công ty TNHH MTV Đóng tàu và Cơ khí Dầu khí Dung Quất (PVSM) vẫn rộn ràng nhịp lao động của hàng nghìn con người. Ở xưởng Gia công chi tiết, nơi những chi tiết đầu tiên của một con tàu được hình thành, chị Nguyễn Thị Thùy (47 tuổi) đang cẩn trọng xử lý những tấm thép khổng lồ.

Chị Thùy là một trong những người đầu tiên gắn bó với PVSM, dành trọn thanh xuân cho nhà máy. Tốt nghiệp năm 2004, chị về làm công tác đào tạo rồi gắn bó với xưởng Gia công chi tiết. Ở tuổi xuân, khi nhiều thiếu nữ tìm công việc nhẹ nhàng, chị lại chọn làm thợ hàn, nặng nhọc và nhiều độc hại. Thời điểm mang thai, chị vẫn xuất hiện trên công trường với chiếc bụng bầu, miệt mài hướng dẫn đồng nghiệp, truyền lại từng kỹ năng đã tích lũy. Dù công việc vất vả, được khuyên nên nghỉ ngơi, nhưng chị vẫn cố gắng bởi luôn có niềm tin PVSM sẽ vững mạnh trở lại.

Chị Nguyễn Thị Thùy, nữ công nhân gắn bó với xưởng đóng tàu Dung Quất từ những ngày đầu

“Có lần đang chạy xe về nhà, bỗng dưng tôi nghĩ, khi đang mang thai, nhiều khó khăn như vậy, mình còn có thể làm được, thì lúc công ty gặp khó khăn, cũng không nhằm nhò gì. Vả lại, mình không chỉ là làm việc, mà còn muốn những đóng góp nhỏ bé của mình sẽ góp phần vực dậy công ty, phát triển ngành đóng tàu tại Quảng Ngãi này. Tôi cứ nghĩ vậy thôi, mà giờ đã là 20 năm gắn bó với công ty”, chị Thùy kể.

Những năm còn thuộc Vinashin, PVSM (tiền thân là Công ty Công nghiệp Tàu thủy Dung Quất - DQS) bước qua một giai đoạn đầy chông chênh. Tuy có chiến lược phát triển trở thành công ty đóng tàu hàng đầu Đông Nam Á nhưng PVSM chỉ được đầu tư dàn trải, dự án dang dở khiến sản xuất thiếu ổn định, việc làm không đều, thu nhập người lao động bấp bênh, không ít người đã chọn rời đi…

Ở góc xưởng Cơ khí, anh Nguyễn Thành Hưng (43 tuổi) đang chăm chú dõi theo những dăm sắt nhỏ rơi ra từ thanh thép dưới đôi tay đã gần 20 năm kinh nghiệm. Thỉnh thoảng, anh ngẩng lên nhìn về phía đồng nghiệp, theo dõi tiến độ như người anh cả đang trông chừng các em. Bởi với hơn 15 con người trong tổ, anh Hưng không chỉ là Tổ trưởng Tổ Cơ khí, người điều phối công việc, mà còn là điểm tựa của cả tập thể.

Anh Nguyễn Thành Hưng, Tổ trưởng Tổ cơ khí, người giữ nhịp cho xưởng trong những giai đoạn cao điểm

Hành trình gần 20 năm gắn bó với PVSM từ thời “trồng rau muống chắn cát”, theo lời anh Hưng, được bắt đầu từ khi anh vừa chập chững ra trường. Anh với đôi tay chai sần đã đi qua những tháng ngày PVSM thiếu công việc, thiếu thiết bị, hạ tầng… Nhưng chính niềm tin và sự bền bỉ của anh và đồng đội đã giữ cho tập thể ấy không tan rã. Và trong những năm tháng chông chênh nhất, khi dự án còn dang dở, việc làm thưa thớt và tương lai phủ đầy dấu hỏi, PVSM đã đứng vững không nhờ những con số hay chiến lược trên giấy, mà bằng những con người lặng lẽ ở lại. Không ồn ào, không đòi hỏi, họ đi qua từng ca, từng ngày, cần mẫn đặt từng viên gạch cho nền móng.

Không tắt “lửa nghề”

Sau khi các tấm thép được gia công thành các bộ phận quan trọng của một con tàu, các phần này sẽ được đưa ra dock sửa chữa để tiến hành hàn gắn thành hình. Giữa “rừng” người đang hăng say lao động, anh Phạm Ngọc Huệ (42 tuổi) cầm chặt bộ đàm, đôi tay liên tục chỉ dẫn, khẩu hình mấp máy từng mệnh lệnh ngắn gọn, cùng anh em lắp ráp từng bộ phận mới cho con tàu. Tổ trưởng Tổ đóng tàu (xưởng Kết cấu) Phạm Ngọc Huệ da rám nắng, đôi tay chi chít những vết chai sần, đã có hơn 18 năm gắn bó với nghề đóng tàu, với PVSM.

Anh Phạm Ngọc Huệ, Tổ trưởng Tổ lắp ráp đã gắn bó với xưởng đóng tàu Dung Quất gần 20 năm

“Lúc mới vào nhà máy, tụi tôi được phân công chủ yếu là làm cơ khí, gia công và sửa chữa các thiết bị tàu. Lúc đó ít việc, rồi máy móc, thiết bị thiếu. Lương thấp không đủ sống, lúc đó vợ chồng tôi mới sinh con, cả gia đình phải chi tiêu tằn tiện. Nhưng tôi không có suy tính nhiều và tin xưởng đóng tàu này sẽ hưng thịnh nên cố gắng làm”, anh Huệ bộc bạch.

Sự đổi thay chỉ thật sự rõ nét khi xưởng đóng tàu Dung Quất chuyển về Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (PETROVIETNAM) vào năm 2010. Từ đó, nhịp sản xuất dần trở lại, việc làm ổn định hơn, thu nhập người lao động từng bước được cải thiện. Những năm gần đây, PVSM liên tục ghi nhận sự phục hồi tích cực, đặc biệt năm 2025 trở thành dấu mốc quan trọng khi hoạt động sản xuất kinh doanh đạt kết quả cao nhất trong nhiều năm.

Nếu anh Phạm Ngọc Huệ là một trong những người “gắn kết, tạo hình” những con tàu và là thế hệ kỳ cựu của PVSM, thì phía sau những tháng ngày miệt mài ấy là một hành trình lặng lẽ của sự chuyển giao, tiếp nối. Kỹ sư Nguyễn Thành Tuân (24 tuổi) ở xưởng Gia công chi tiết là một trong số đó. Anh Tuân, người được anh Huệ cầm tay chỉ việc trong những ngày đầu vào xưởng, giờ tiếp tục “giữ lửa”, nối dài mạch nghề của ngành đóng tàu giữa các thế hệ ở PVSM. Nhưng chàng kỹ sư trẻ nhanh chóng bắt nhịp nhờ sự dìu dắt tận tình của lớp người đi trước. Với Tuân, PVSM hiện tại không còn là câu chuyện của khó khăn, mà là của cơ hội và sự bứt phá.

Nguyễn Thành Tuân, kỹ sư trẻ (áo trắng), đại diện thế hệ Gen Z đang tiếp nối và học cách giữ lửa nghề từ những người thợ đi trước

“Thế hệ đi trước đã giữ được nhà máy qua những ngày gian khó nhất. Trách nhiệm của chúng tôi bây giờ là phải giỏi nghề hơn, tiếp cận công nghệ nhanh hơn để đưa thương hiệu đóng tàu Dung Quất đi xa hơn nữa”, Tuân nói với đôi tay đang chỉnh lại chiếc mũ bảo hộ với nụ cười rạng rỡ.

PVSM bước vào thời gian hối hả trong những tháng cuối năm, với niềm tin được hun đúc từ chính những người lao động. Chị Thùy, anh Hưng, anh Huệ hay Tuân - mỗi người một vị trí, một thế hệ nhưng đều chung một ngọn lửa. Từ những phần móng âm thầm ấy, những con tàu lại tiếp tục vươn khơi, mang theo hy vọng, khát vọng về một năm với những thành công từ Nhà máy Đóng tàu Dung Quất.

Trong những năm tháng chông chênh nhất, khi dự án còn dang dở, việc làm thưa thớt và tương lai phủ đầy dấu hỏi, PVSM đã đứng vững không nhờ những con số hay chiến lược trên giấy, mà bằng những con người lặng lẽ ở lại.