Giữ ổn định vĩ mô để tăng trưởng hai con số

Những ngày đầu năm này, không khó để nhận ra những bất định từ bên ngoài vẫn hiện hữu và có xu hướng kéo dài. Kinh tế toàn cầu phục hồi không đồng đều, chính sách tiền tệ của các nền kinh tế lớn liên tục điều chỉnh, trong khi rủi ro địa chính trị và biến động giá hàng hóa chưa có dấu hiệu hạ nhiệt rõ rệt.

Với một nền kinh tế có độ mở cao như Việt Nam, các cú sốc bên ngoài, dù gián tiếp, vẫn có thể nhanh chóng lan vào các biến số vĩ mô trong nước. Trong bối cảnh ấy, ổn định vĩ mô không còn là mục tiêu mang tính phòng thủ, mà trở thành điều kiện tiên quyết để duy trì dư địa chính sách cho tăng trưởng.

Tăng trưởng cao trong dài hạn đòi hỏi một nền móng đủ vững. Ổn định vĩ mô chính là nền móng đó. Khi lạm phát được kiểm soát, kỳ vọng của doanh nghiệp và người dân mới được “neo” lại. Khi tỷ giá và mặt bằng lãi suất vận động trong biên độ có thể dự đoán, các quyết định đầu tư dài hạn mới có cơ sở để hình thành. Ngược lại, nếu các biến số vĩ mô liên tục biến động mạnh, nền kinh tế sẽ phải trả giá bằng chi phí phòng ngừa rủi ro cao hơn, nguồn lực bị phân tán, và quan trọng hơn, là sự suy giảm niềm tin, yếu tố khó đo lường nhưng có tác động sâu rộng đến tăng trưởng.

Trong giai đoạn hướng tới tăng trưởng hai con số, điều hành vĩ mô sẽ đối mặt với những bài toán không dễ giải. Chính sách tài khóa cần chủ động hơn để hỗ trợ tăng trưởng, đặc biệt thông qua đầu tư công và các chương trình thúc đẩy sản xuất, kinh doanh. Tuy nhiên, nếu thiếu sự phối hợp nhịp nhàng với chính sách tiền tệ, những nỗ lực này có thể nhanh chóng chuyển hóa thành áp lực lạm phát, tỷ giá và lãi suất. Khi đó, tăng trưởng đạt được trong ngắn hạn sẽ phải đánh đổi bằng rủi ro bất ổn trong trung hạn.

Vấn đề cốt lõi không nằm ở việc lựa chọn mở rộng hay thắt chặt chính sách, mà ở liều lượng, thời điểm và tính nhất quán trong điều hành. Sự ổn định trong định hướng và thông điệp chính sách, ngay cả khi điều chỉnh linh hoạt theo tình hình, sẽ giúp thị trường hình thành kỳ vọng rõ ràng hơn và giảm thiểu những phản ứng thái quá.

Giữ vững ổn định vĩ mô còn có một ý nghĩa khác, ít được nhắc đến nhưng không kém phần quan trọng, đó là tạo không gian cho cải cách. Khi nền kinh tế không bị cuốn vào vòng xoáy đối phó với bất ổn ngắn hạn, Chính phủ có điều kiện tập trung vào những cải cách mang tính nền tảng như hoàn thiện thể chế, nâng cao hiệu quả đầu tư công, phát triển khu vực tư nhân và thúc đẩy các động lực tăng trưởng mới.

Kinh nghiệm của nhiều quốc gia cho thấy, những giai đoạn tăng trưởng cao và bền vững thường được xây dựng trên nền tảng ổn định được duy trì trong nhiều năm liên tiếp. Theo nghĩa đó, giữ vững ổn định vĩ mô không phải là lựa chọn thận trọng quá mức, mà là cách để chúng ta tích lũy đủ nội lực, củng cố niềm tin và chuẩn bị cho một chu kỳ tăng trưởng cao hơn, dài hơi hơn trong những năm tiếp theo.

Hà Lan