Giữ sắc xuân trọn vẹn: Cách chăm sóc hoa Tết để bền đẹp, tránh rủi ro đầu năm

Tránh tàn úa, rụng nụ trong những ngày đầu năm

Hoa và cây cảnh ngày Tết không chỉ góp phần làm đẹp không gian sống mà còn mang ý nghĩa tinh thần đặc biệt đối với mỗi gia đình. Tuy nhiên, để hoa nở đều, bền màu, không rụng nụ hay héo úa sớm trong những ngày đầu năm, khâu chăm sóc tại nhà đóng vai trò quyết định.

Từ các khuyến nghị chuyên môn đối với lan hồ điệp, hoa lay ơn, thược dược và quất cảnh, có thể thấy rằng: môi trường ổn định, xử lý ban đầu đúng kỹ thuật và chế độ nước hợp lý chính là "chìa khóa" giúp hoa Tết giữ được vẻ tươi đẹp suốt dịp lễ.

Theo PGS.TS Đặng Văn Đông, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu rau quả, trước tiên với lan hồ điệp. Lan hồ điệp là một trong những loại hoa chậu được ưa chuộng nhất trong dịp Tết. Tuy nhiên, đây cũng là loài cây khá mẫn cảm với sự thay đổi đột ngột của môi trường.

Lan hồ điệp là một trong những loại hoa chậu được ưa chuộng nhất trong dịp Tết.

Lan hồ điệp rất nhạy cảm với sự thay đổi nhiệt độ đột ngột. Việc đặt cây ở nơi quá nóng, quá lạnh, gần bếp, tivi, đèn sưởi hoặc ngay dưới luồng gió điều hòa đều có thể khiến cây bị rối loạn sinh lý. Hệ quả thường thấy là hoa nhanh héo, nụ không nở hoặc rụng nụ.

Vì vậy, khi trưng bày trong nhà, lan nên được đặt ở nơi có ánh sáng tán xạ nhẹ và ổn định, tránh ánh nắng trực tiếp chiếu thẳng vào cây. Ánh nắng gắt có thể làm cháy lá, phai màu hoa và rút ngắn thời gian nở. Đồng thời, không nên thường xuyên di chuyển chậu lan từ vị trí này sang vị trí khác, đặc biệt là giữa môi trường có nhiệt độ chênh lệch lớn.

Nhiệt độ thích hợp trong thời gian trưng bày dao động khoảng 18–25 độ C. Việc giữ nhiệt độ ổn định giúp lan duy trì trạng thái sinh lý cân bằng, hạn chế rụng nụ.

"Một trong những nguyên nhân phổ biến khiến lan hồ điệp nhanh tàn trong dịp Tết là tưới nước không đúng cách. Nguyên tắc tưới an toàn là chỉ tưới vào gốc và giá thể, tưới vừa đủ ẩm và để nước thoát hết ra ngoài, không để đọng nước trong chậu. Không tưới trực tiếp lên hoa và nụ vì độ ẩm cao trên bề mặt hoa là điều kiện thuận lợi cho nấm bệnh phát sinh.

Thời điểm tưới thích hợp nhất là buổi sáng, để cây kịp khô ráo trong ngày, hạn chế nấm bệnh. Nếu giá thể còn ẩm, không nên tưới thêm. Tưới quá nhiều sẽ làm rễ bị úng, thiếu oxy, dẫn đến vàng lá, thối rễ. Ngược lại, để cây quá khô cũng khiến hoa nhanh tàn và nụ teo. Với lan hồ điệp chơi Tết, nguyên tắc quan trọng nhất là không lạm dụng nước. Tưới đúng lúc, đúng cách sẽ giúp cây khỏe và hoa bền lâu", PGS.TS Đặng Văn Đông cho biết.

Lay ơn là loại hoa cắt cành phổ biến trong nhiều gia đình dịp Tết. Tuy nhiên, hiện tượng nở dồn hoặc héo nhanh thường xảy ra nếu không chăm sóc đúng cách. PGS.TS Đặng Văn Đông khuyên, ngay sau khi mang hoa về, cần cắt lại gốc cành khoảng 0,5–1 cm để giúp hoa hút nước tốt hơn. Việc cắt gốc giúp loại bỏ phần thân đã bị tổn thương hoặc tắc mạch trong quá trình vận chuyển.

Lan hồ điệp là loài cây khá mẫn cảm với sự thay đổi đột ngột của môi trường.

Nên sử dụng nước sạch, có thể để lắng hoặc đun sôi để nguội. Trong những ngày đầu, nên thay nước hằng ngày hoặc cách ngày, đồng thời rửa sạch phần gốc cành để loại bỏ nhớt và vi khuẩn. Nếu để nước bẩn, để lá ngập trong nước hoặc không thay nước thường xuyên, mạch dẫn nước sẽ bị tắc, khiến hoa nhanh héo dù bên ngoài vẫn còn nụ.

Hoa lay ơn rất nhạy cảm với nhiệt độ cao. Đặt hoa gần nguồn nhiệt hoặc nơi có ánh nắng trực tiếp sẽ làm hoa mất nước nhanh, kích thích nở sớm và rút ngắn thời gian chơi. Bình hoa nên đặt ở nơi thoáng mát, tránh gió lùa mạnh. Nhiệt độ quá cao trong nhà là nguyên nhân thường gặp khiến hoa nở dồn chỉ trong vài ngày đầu Tết.

"Nếu muốn hoa nở chậm và giữ màu lâu, chỉ cần chú ý bốn yếu tố cơ bản: nước sạch – gốc cắt thông – vị trí mát – nhiệt độ ổn định. Những thao tác đơn giản này có thể kéo dài thời gian thưởng hoa thêm nhiều ngày", PGS.TS Đặng Văn Đông chia sẻ.

Để quất không rụng quả, thược dược không rũ cánh

PGS.TS Đặng Văn Đông cho biết, thược dược là loại hoa được nhiều gia đình lựa chọn vì form bông tròn, cánh dày và màu sắc rực rỡ. Tuy nhiên, để giữ form bông và màu sắc tươi lâu, cần chăm sóc đúng quy trình.

Khi cắm bình, nên dùng dao hoặc kéo sắc, sạch, cắt vát 45 độ, tốt nhất cắt dưới nước. Cần loại bỏ 2–3 cm gốc cũ trước khi cắm để giúp hoa hút nước hiệu quả.

Thược dược là loài hoa được ưa chuộng dịp Tết.

Nếu hoa có dấu hiệu hút nước kém, hơi rũ hoặc gốc tiết nhựa nhiều, có thể cân nhắc xử lý nước nóng ở mức nhiệt 80–90 độ C trong thời gian rất ngắn (20–40 giây), chỉ nhúng phần gốc sâu 1–2 cm, sau đó chuyển ngay sang nước mát sạch. Tuy nhiên, không xử lý toàn bộ bó hoa cùng lúc và không áp dụng khi hoa còn rất tươi, đứng form tốt.

Nước cắm nên là nước sạch, mát, pH trung tính. Có thể dùng dung dịch dưỡng hoa chuyên dụng hoặc pha loãng một chút đường kèm vài giọt chất sát khuẩn nhẹ. Cần thay nước mỗi ngày hoặc cách ngày. Mỗi lần thay nước nên cắt lại 0,5–1 cm gốc để duy trì khả năng hút nước.

Hoa nên đặt ở nơi mát, thoáng, tránh nắng trực tiếp, gió mạnh và xa các nguồn nhiệt. Ban đêm có thể chuyển hoa sang nơi mát hơn để "nghỉ sinh lý". Không phun nước trực tiếp lên bông vì dễ làm thâm cánh. Nếu không khí khô, chỉ nên tăng ẩm không gian xung quanh. Khi bông đã nở đạt đỉnh, có thể hạ nhiệt môi trường để làm chậm quá trình già hóa.

PGS.TS Đặng Văn Đông cho biết, đối với cây quất, phải ổn định độ ẩm và ánh sáng để tránh rụng quả. Quất cảnh là cây mang ý nghĩa sung túc, tròn đầy. Vì vậy, hiện tượng rụng quả trong những ngày đầu năm thường khiến gia chủ lo lắng.

Khi trưng bày trong nhà, quất cần được đặt ở nơi có ánh sáng tự nhiên, tránh góc quá tối trong thời gian dài. Tuy nhiên, cũng không nên đặt cây ngoài nắng gắt liên tục. Chế độ tưới cần đều đặn, giữ ẩm vừa phải cho bầu đất. Không để đất khô kéo dài rồi mới tưới đẫm, vì sự thay đổi đột ngột độ ẩm dễ làm cây "sốc", dẫn đến rụng quả. Ngược lại, tưới quá nhiều gây úng rễ cũng khiến cây suy yếu.

Đối với cây quất, phải ổn định độ ẩm và ánh sáng để tránh rụng quả.

"Trong dịp Tết, nên hạn chế xê dịch chậu giữa các vị trí khác nhau. Thay đổi môi trường liên tục có thể làm cây rối loạn sinh lý, ảnh hưởng đến lá và quả", chuyên gia khuyến cáo.

PGS.TS Đặng Văn Đông kết luận, từ lan hồ điệp, lay ơn, thược dược đến quất cảnh, có thể rút ra một nguyên tắc chung trong chăm sóc hoa Tết là phải giữ môi trường ổn định, tránh sốc nhiệt, duy trì ánh sáng tán xạ, tránh nắng gắt trực tiếp, tưới nước vừa đủ, không thừa, không thiếu, thay nước sạch thường xuyên đối với hoa cắt cành, hạn chế lạm dụng phân bón và dung dịch kích thích, không can thiệp mạnh khi hoa đang ở trạng thái tốt.

Nhiều trường hợp hoa tàn sớm không phải do chất lượng kém mà do người chơi đặt cây gần nguồn nhiệt, tưới quá nhiều, để nước bẩn hoặc thay đổi vị trí liên tục.

Chăm sóc hoa Tết không đòi hỏi kỹ thuật phức tạp, nhưng cần sự quan sát cẩn trọng và thao tác đúng mức. Khi môi trường được giữ ổn định và cây được chăm sóc nhẹ nhàng, sắc hoa sẽ bền lâu, góp phần giữ trọn không khí vui tươi, may mắn trong những ngày đầu năm mới.

Tô Hội