Giữ sinh cảnh cho muôn loài

Sinh cảnh là không gian sống cung cấp cho một loài những điều kiện cần thiết như nơi trú ẩn, nguồn thức ăn, nơi sinh sản và khả năng di chuyển. Khi rừng bị phá, bị chia cắt hoặc chịu tác động quá mức, những điều kiện này bị thu hẹp, ảnh hưởng đến số lượng và phân bố của các loài.

Tại thôn Bản Bung, xã Nà Hang, nằm trong vùng lõi của rừng đặc dụng Na Hang, nhiều năm nay không còn tình trạng phá rừng, chặt gỗ hay săn bắt động vật rừng. Theo ông Ma Văn Phương, Trưởng thôn Bản Bung, người dân phối hợp với lực lượng kiểm lâm bảo vệ rừng và hằng năm ký cam kết chấp hành các quy định. Những cánh rừng được bảo vệ tốt cũng tạo điều kiện để nhiều loài chim trở lại làm tổ.

Ở rừng đặc dụng Cham Chu, những đàn chim di cư về tránh trú theo mùa cũng xuất hiện trở lại trong những năm gần đây. Rừng có diện tích tự nhiên hơn 15.000 ha. Lực lượng kiểm lâm phối hợp với chính quyền địa phương tuyên truyền, vận động người dân bảo vệ động vật rừng, phát hiện và tố giác các hành vi săn bắt, bẫy, nuôi nhốt, mua bán, vận chuyển động vật hoang dã trái pháp luật.

Sự tham gia của cộng đồng cũng là một phần quan trọng trong bảo tồn. Từ đầu năm 2026 đến nay, lực lượng chức năng tỉnh Tuyên Quang đã phát hiện, xử lý 9 trường hợp săn bắt động vật hoang dã, chim di cư, tịch thu 746 cá thể. Đồng thời, 15 cuộc cứu hộ, tái thả được tổ chức, đưa hơn 240 cá thể động vật hoang dã trở về tự nhiên. Đáng chú ý, nhiều cá thể được người dân chủ động trình báo và tự nguyện giao nộp.

Ngày 26/5, hai cá thể khỉ mặt đỏ và khỉ đuôi lợn thuộc nhóm nguy cấp, quý, hiếm được người dân báo tin và giao cho cơ quan chức năng. Sau khi kiểm tra sức khỏe, các cá thể được tái thả tại khu vực rừng đặc dụng Cham Chu. Ngày 16/6, một cá thể rắn sọc khoanh nặng hơn 2 kg cũng được người dân tự nguyện giao nộp và sau đó được tái thả về khu vực rừng phòng hộ thuộc thôn Kim Thạch.

Bên cạnh bảo vệ động vật ngoài tự nhiên, quản lý các cơ sở nuôi động vật rừng cũng được chú trọng. Hạt Kiểm lâm khu vực XI hiện quản lý 47 cơ sở với 3.658 cá thể, trong đó có 1.226 cá thể thuộc các loài nguy cấp, quý, hiếm. Việc kiểm soát nguồn gốc, số lượng, chủng loại và biến động đàn nuôi giúp quản lý chặt các loài được nuôi giữ.

Giữ được một loài gắn với việc giữ được nơi loài đó sinh sống. Từ những cánh rừng ở Na Hang, Cham Chu đến việc người dân tự nguyện giao nộp động vật hoang dã, bảo tồn đa dạng sinh học được bắt đầu từ việc duy trì những điều kiện tự nhiên cho các loài tồn tại.