Giữ trách nhiệm trong từng sản phẩm số

Tháng 3/2026, fanpage “Checkin Điện Biên” với 55 nghìn người theo dõi, đăng tải video dài 8 giây được tạo bằng công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI), dàn dựng tình huống một “bé trai bị người lạ đưa đi”. Với hình ảnh chân thực, nội dung đánh vào tâm lý lo lắng, sự quan tâm của cộng đồng đối với an toàn trẻ em, video nhanh chóng gây sự chú ý trên mạng xã hội. Khi bài viết thu hút lượng tương tác lớn, đối tượng tiến hành chỉnh sửa nội dung theo hướng đăng tải thông tin về các em nhỏ hoặc các trường hợp người dân có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, thay đổi hình ảnh, đổi tên tài khoản nhằm kêu gọi quyên góp từ thiện.

Quản trị viên fanpage “Checkin Điện Biên” làm việc với Cơ quan Công an. Ảnh: Công an Điện Biên.

Qua xác minh, cơ quan công an xác định nội dung video được đăng tải trên fanpage “Checkin Điện Biên” phản ánh sự việc “bé trai bị người lạ đưa đi” là thông tin bịa đặt, không đúng sự thật. Quản trị viên fanpage cũng xác nhận là người trực tiếp đăng tải nội dung trên và thừa nhận hành vi vi phạm của mình. Ngày 27/3/2026, cơ quan công an ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với quản trị viên fanpage “Checkin Điện Biên” về hành vi cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, thông tin sai sự thật trên mạng xã hội.

Với khả năng tạo dựng hình ảnh, video có độ chân thực cao, các nền tảng công nghệ, AI mở rộng cơ hội sáng tạo nội dung, song cũng có thể bị lợi dụng để tạo ra thông tin giả mạo, đánh vào tâm lý người xem, gây hoang mang trong cộng đồng hoặc phục vụ mục đích trục lợi. Theo thống kê của Phòng An ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Công an tỉnh, từ đầu năm 2026 đến nay, đơn vị đã xử lý vi phạm hành chính hơn 20 trường hợp; giáo dục, tuyên truyền, răn đe trên 140 trường hợp có hành vi vi phạm trên không gian mạng.

Một trường hợp bị cơ quan công an triệu tập sau khi đăng tải thông tin không đúng sự thật trên mạng xã hội. Ảnh: Công an Điện Biên.

Công nghệ số đang mở ra nhiều cách thức để mỗi cá nhân thể hiện khả năng sáng tạo, chia sẻ góc nhìn và kết nối với cộng đồng. Một đoạn video về cảnh đẹp quê hương, câu chuyện về phong tục của một dân tộc hay hình ảnh đời sống thường ngày đều có thể thu hút sự quan tâm của hàng nghìn, thậm chí hàng triệu người. Sự phát triển ấy góp phần làm phong phú đời sống thông tin, tạo thêm cơ hội quảng bá hình ảnh địa phương, lan tỏa những giá trị văn hóa tốt đẹp. Song, phía sau mỗi sản phẩm được đăng tải là trách nhiệm của người tạo ra nó, từ việc lựa chọn thông tin, kiểm chứng tư liệu đến cách thức thể hiện và định hướng nội dung.

Anh Quàng Văn Thành, chủ trang Facebook “Thành QV” với hơn 54 nghìn người theo dõi, chia sẻ: Người làm nội dung số phải chịu trách nhiệm với thông tin đưa đến công chúng; lượng người xem càng lớn, trách nhiệm càng cao. Sức hấp dẫn không đối lập với tính chính xác mà đòi hỏi người sáng tạo phải tìm cách kể chuyện gần gũi, cuốn hút nhưng không làm sai lệch thông tin. Một video có thể thu hút rất nhiều lượt xem, nhưng nếu thông tin về lịch sử, văn hóa không chính xác thì chính người sáng tạo đã vô tình truyền đi những nhận thức sai lệch.

Anh Quàng Văn Thành (thứ 2, trái sang), chủ trang Facebook “Thành QV” tham gia lan tỏa chiến dịch “Không một mình - Kết nối không tổn thương” trên nền tảng số do Phòng An ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Công an tỉnh tổ chức tại Trường Phổ thông dân tộc nội trú THPT tỉnh.

Nắm bắt xu thế truyền thông hiện đại, thời gian qua, ngày càng có nhiều cá nhân tham gia sáng tạo nội dung trên các nền tảng số. Theo thống kê của cơ quan chức năng, Điện Biên hiện có 25 KOL, KOC, quản trị viên các trang, nhóm có sức ảnh hưởng trên mạng xã hội và gần 150 hội, nhóm trên không gian mạng. Để phát huy vai trò của lực lượng này trong lan tỏa thông tin tích cực, xây dựng môi trường mạng lành mạnh, cuối tháng 6/2026, Công an tỉnh Điện Biên thành lập, ra mắt Câu lạc bộ (CLB) Niềm tin số tỉnh Điện Biên, quy tụ gần 40 KOL, KOC, quản trị viên các trang, nhóm và cá nhân có sức ảnh hưởng trên không gian mạng. CLB được thành lập nhằm tạo cầu nối giữa lực lượng công an với cộng đồng sáng tạo nội dung, phát huy vai trò của mỗi thành viên trong tuyên truyền chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước. Từ khi thành lập đến nay, các thành viên CLB đã đăng tải, chia sẻ hàng trăm bài viết, hình ảnh, video trên các nền tảng mạng xã hội, lan tỏa thông tin chính thống, những câu chuyện đẹp về đất và người Điện Biên.

Những hình ảnh đẹp về đất và người Điện Biên được các nhà sáng tạo nội dung số lan tỏa trên mạng xã hội.

Anh Nguyễn Sỹ Trọng, fanpage "Điện Biên Có Gì", thành viên CLB Niềm tin số chia sẻ: Tham gia CLB, chúng tôi có thêm cơ hội giao lưu, học hỏi, trao đổi kinh nghiệm với những người cùng làm nội dung trên mạng xã hội. Qua đó, mỗi người ý thức rõ hơn trách nhiệm của mình đối với thông tin đăng tải, chia sẻ đến cộng đồng. Tôi luôn xác định nội dung phải bảo đảm tính chính xác, có chọn lọc, hướng đến những điều tích cực; đồng thời tận dụng sức lan tỏa của mạng xã hội để giới thiệu cảnh đẹp, văn hóa, con người Điện Biên đến đông đảo người xem.

Thực tế cho thấy, trong môi trường mà mỗi lượt chia sẻ đều có thể khiến thông tin tiếp tục lan rộng, trách nhiệm của người sáng tạo cần được thể hiện ngay từ khâu lựa chọn chủ đề, thu thập tư liệu đến biên tập và đăng tải. Kiểm chứng nguồn tin, tôn trọng bản quyền, quyền riêng tư, không đưa thông tin sai sự thật, không lợi dụng những khác biệt về văn hóa, phong tục để tạo nội dung câu khách là những yêu cầu cần được mỗi người tự giác thực hiện. Khi phát hiện nội dung có sai sót, người đăng tải cần chủ động đính chính, gỡ bỏ thông tin không chính xác, tránh để những hiểu lầm tiếp tục lan truyền.

KOLs sáng tạo nội dung giới thiệu về Đền thờ Liệt sĩ tại Chiến trường Điện Biên Phủ.

Cùng với ý thức của người sáng tạo, việc xây dựng môi trường số lành mạnh cần có sự tham gia của cơ quan quản lý, tổ chức, cộng đồng và chính người sử dụng mạng xã hội. Mỗi người cần hình thành thói quen tiếp nhận thông tin có chọn lọc, kiểm tra nguồn tin trước khi chia sẻ, không tiếp tay lan truyền những nội dung chưa được xác thực. Sự quan tâm, phản hồi của cộng đồng cũng góp phần khuyến khích những sản phẩm có giá trị, đồng thời hạn chế nội dung tiêu cực.