'Giữ trọn lòng son' - Những câu chuyện tình yêu son sắt giữa ngục tù
Sáng 18/11, tại Di tích Nhà tù Hỏa Lò, Ban Quản lý Di tích Nhà tù Hỏa Lò khai mạc trưng bày chuyên đề “Giữ trọn lòng son”, giới thiệu những câu chuyện tình yêu đôi lứa, tình cảm gia đình thủy chung, son sắt của các chiến sĩ cách mạng trong những năm tháng đấu tranh giành độc lập dân tộc.

Trải nghiệm hai cột trụ tương tác tích hợp công nghệ cảm ứng, cho phép chạm để kích hoạt hệ thống phát ngẫu nhiên những làn điệu hát xẩm được sáng tác riêng cho trưng bày, tái hiện 6 câu chuyện tình yêu của các chiến sĩ cách mạng. Ảnh: Phan Phương/TTXVN
Trưng bày do Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch thành phố Hà Nội chỉ đạo tổ chức nhân kỷ niệm Ngày Di sản Văn hóa Việt Nam (23/11) và Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11/2026).
Mở đầu chương trình, các đại biểu thành kính dâng hương tại Đài tưởng niệm, tưởng nhớ những chiến sĩ yêu nước, cách mạng đã hy sinh tại Nhà tù Hỏa Lò. Tiếp đó, đại biểu tham quan không gian trưng bày, thưởng thức khúc xẩm được sáng tác riêng cho chương trình và theo dõi hoạt cảnh tái hiện câu chuyện tình yêu thủy chung của hai chiến sĩ cách mạng Nguyễn Văn Mẫn và Mai Ngọc Thuyết, những người cùng bị thực dân Pháp bắt, giam tại Nhà tù Hỏa Lò.

Du khách trải nghiệm không gian viết thư tình, gửi gắm những lời yêu thương và thông điệp nhắn nhủ tới gia đình, bạn bè tại khu trưng bày. Ảnh: Phan Phương/TTXVN
Với cách tiếp cận giàu cảm xúc, trưng bày khắc họa tình yêu đôi lứa, tình cảm gia đình của những người chiến sĩ cách mạng trong mối quan hệ gắn bó với tình yêu quê hương, đất nước và lý tưởng đấu tranh giải phóng dân tộc. Giữa cảnh tù đày, chia ly và những thử thách khắc nghiệt, tình cảm riêng tư không bị khuất phục mà trở thành điểm tựa tinh thần, tiếp thêm nghị lực để các chiến sĩ giữ vững khí tiết, niềm tin và ý chí cách mạng.
Nội dung trưng bày được thể hiện qua sáu câu chuyện, tương ứng với sáu hình tượng “trái tình yêu”: “Trái Kiên trung” kể về đồng chí Lê Hồng Phong và đồng chí Nguyễn Thị Minh Khai; “Trái Sắt son” về đồng chí Nguyễn Phong Sắc và đồng chí Hoàng Thị Ái; “Trái Hy sinh” về đồng chí Võ Nguyên Giáp và đồng chí Nguyễn Thị Quang Thái; “Trái Bền gan” về đồng chí Nguyễn Văn Mẫn và đồng chí Mai Ngọc Thuyết; “Trái Đồng hành” về đồng chí Nguyễn Văn Linh và đồng chí Ngô Thị Huệ; “Trái Một lòng” về đồng chí Trường Chinh và phu nhân Nguyễn Thị Minh.

Hai cột trụ trải nghiệm tương tác được tích hợp công nghệ cảm ứng, cho phép người tham quan chạm tay để lắng nghe nhịp đập trái tim; khi hai người cùng chạm, hệ thống sẽ phát ngẫu nhiên những làn điệu hát xẩm được sáng tác riêng cho trưng bày, tái hiện 6 câu chuyện tình yêu của các chiến sĩ cách mạng. Ảnh: Phan Phương/TTXVN
Mỗi câu chuyện mang một sắc thái riêng, có những mối tình trải qua chia ly, mất mát; có những tình cảm được gửi gắm qua từng lá thư, lời hẹn ước và sự chờ đợi. Dù trong hoàn cảnh nào, tình yêu và lòng thủy chung vẫn là nguồn sức mạnh tinh thần, góp phần hun đúc bản lĩnh, ý chí kiên cường của người chiến sĩ cách mạng.
Một điểm nhấn của trưng bày là việc sử dụng nghệ thuật hát xẩm, loại hình diễn xướng dân gian truyền thống của Việt Nam để kể lại các câu chuyện tình yêu. Khúc xẩm “Giữ trọn lòng son” được sáng tác riêng dựa trên nội dung sáu câu chuyện, kết hợp với lời thuyết minh và hình thức thể hiện trực quan, mang đến cách tiếp cận gần gũi, giàu cảm xúc cho công chúng.
Bên cạnh hệ thống tư liệu, hình ảnh, trưng bày còn bố trí các không gian trải nghiệm tương tác. Khách tham quan có thể sưu tập sáu dấu ấn tượng trưng cho sáu câu chuyện tình yêu trên thẻ lưu niệm “Dấu Yêu”; khám phá không gian “Thư viện thư tình” với hàng trăm lá thư được viết trong thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ.

Hệ thống ứng dụng công nghệ NFC, cho phép du khách chạm điện thoại để nhận ngẫu nhiên một bức thư tình từ thư viện thư tình. Thư viện khởi điểm với hàng trăm bức thư thời kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ và liên tục được bổ sung những bức thư do du khách trực tiếp viết tại không gian trưng bày. Ảnh: Phan Phương/TTXVN
Đáng chú ý, những bức thư được phối tác trên chất liệu lụa, kết hợp công nghệ tương tác NFC, giúp người xem tiếp cận nội dung theo hình thức mới. Tại đây, khách tham quan còn có thể tự tay viết lời nhắn gửi tới những người thân yêu và treo lên “Cây thư tình”. Các hoạt động chụp ảnh tại photobooth và trải nghiệm công nghệ góp phần tăng tính tương tác, thu hút khách tham quan, nhất là giới trẻ.
Thông qua sự kết hợp giữa tư liệu lịch sử, nghệ thuật hát xẩm, hoạt cảnh sân khấu và công nghệ tương tác, trưng bày “Giữ trọn lòng son” mang đến góc nhìn gần gũi hơn về đời sống tình cảm của những người chiến sĩ cách mạng. Phía sau ý chí chiến đấu kiên cường, tinh thần bất khuất là những con người với tình yêu, nỗi nhớ, khát vọng đoàn tụ và những tình cảm đời thường sâu sắc.
Trưng bày góp phần làm phong phú hoạt động giáo dục truyền thống tại Di tích Nhà tù Hỏa Lò; đồng thời lan tỏa thông điệp về tình yêu thủy chung, sự hy sinh và niềm tin vào lý tưởng cách mạng. Qua những câu chuyện của thế hệ đi trước, công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ, thêm trân trọng giá trị của hòa bình, độc lập hôm nay và ý thức hơn về trách nhiệm gìn giữ, phát huy truyền thống yêu nước, tinh thần cống hiến của các thế hệ đi trước.
