Giữ vững an ninh rừng vùng giáp ranh

Lực lượng kiểm lâm Vườn quốc gia Cát Tiên thực hiện nhiệm vụ tuần tra rừng. Ảnh: An Nhơn

Tuy nhiên, bằng việc tăng cường tuần tra, chốt trực 24/24 giờ và đẩy mạnh phối hợp liên ngành, các đơn vị chủ rừng và lực lượng kiểm lâm đã từng bước kiểm soát tốt tình hình, không để hình thành “điểm nóng”, giữ vững màu xanh của những cánh rừng.

Ngày đêm tuần tra, chốt trực

Phó Giám đốc Vườn quốc gia (VQG) Cát Tiên Trần Văn Bình cho biết: Đơn vị hiện quản lý tổng diện tích gần 72 ngàn hécta. Khu vực giáp ranh có đặc thù rộng, kéo dài, tiếp giáp nhiều xã thuộc 2 tỉnh Đồng Nai và Lâm Đồng. Ranh giới rừng đan xen đường mòn dân sinh, sông suối, nương rẫy, gây khó khăn cho việc kiểm soát người ra, vào rừng.

Tình trạng xâm canh trong ranh giới vườn, đặt bẫy, săn bắt động vật hoang dã, khai thác lâm sản nhỏ lẻ vẫn còn xảy ra. Một số đối tượng lợi dụng địa bàn giáp ranh, chồng lấn ranh giới hành chính để né tránh kiểm tra, xử lý. Diện tích rừng lớn, địa hình hiểm trở, giao thông đi lại khó khăn, trong khi biên chế kiểm lâm còn hạn chế, trang thiết bị chưa đồng bộ… là những yếu tố khiến công tác quản lý, bảo vệ rừng tại đây đối mặt với nhiều áp lực.

Trước tình hình trên, VGQ Cát Tiên đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm siết chặt quản lý tại khu vực giáp ranh. Lực lượng kiểm lâm được bố trí tại các trạm, chốt bảo vệ rừng giáp ranh, duy trì chế độ trực 24/24 giờ tại khu vực có nguy cơ cao. Các tổ, nhóm tuần tra lưu động được tổ chức linh hoạt cả ngày lẫn đêm, bằng nhiều phương thức như: đi bộ, xe máy, đường thủy; tập trung vào tuyến đường mòn dân sinh, bến sông, cửa rừng. Đặc biệt, đơn vị tăng cường tuần tra đột xuất vào những thời điểm nhạy cảm như: trước, trong và sau Tết Nguyên đán, cao điểm mùa khô, mùa săn bắt động vật hoang dã.

Bên cạnh đó, VQG Cát Tiên còn phối hợp liên ngành, liên địa bàn và đã ký 15 quy chế phối hợp với 15 xã vùng đệm trong quản lý, bảo vệ rừng, phòng cháy, chữa cháy rừng và bảo vệ động vật hoang dã. Các lực lượng kiểm lâm giáp ranh, công an, quân sự, chính quyền cơ sở và cộng đồng nhận khoán bảo vệ rừng thường xuyên tổ chức tuần tra liên ngành, chia sẻ thông tin về đối tượng, phương thức, thủ đoạn vi phạm; phối hợp xử lý vụ việc ngay tại hiện trường, hạn chế tình trạng lợi dụng ranh giới hành chính để trốn tránh trách nhiệm.

“Trong năm 2025, đơn vị đã phối hợp tổ chức 172 lượt tuần tra tại khu vực giáp ranh; phát hiện, ngăn chặn kịp thời 5 vụ với 8 lượt người xâm nhập rừng trái phép, chủ yếu là hành vi đặt bẫy, sử dụng súng săn bắt động vật hoang dã. Đồng thời phối hợp mời gọi, đấu tranh, xử lý 6 vụ với 14 lượt người vi phạm bỏ trốn khỏi hiện trường… Nhờ triển khai quyết liệt các giải pháp, ý thức chấp hành pháp luật của người dân vùng đệm từng bước được nâng lên, tình hình vi phạm rừng cơ bản ổn định” - ông Bình chia sẻ.

Tại Ban Quản lý rừng phòng hộ Xuân Lộc, đơn vị đang quản lý hơn 10,3 ngàn hécta rừng (hơn 10 ngàn hécta thuộc địa bàn các xã: Xuân Hòa, Xuân Thành, Xuân Lộc, tỉnh Đồng Nai và hơn 343 ha thuộc địa phận các xã: Suối Kiết, Tân Minh, tỉnh Lâm Đồng). Đặc thù địa bàn rộng, phức tạp, dân cư sống xen kẽ rừng, nhiều đường mòn, lối mở khiến nguy cơ xâm nhập, khai thác lâm sản trái phép và cháy rừng, nhất là vào mùa khô luôn tiềm ẩn. Lực lượng mỏng trong khi đối tượng vi phạm có thể lợi dụng khu vực giáp ranh để khai thác rồi nhanh chóng vận chuyển lâm sản ra khỏi lâm phận, gây khó khăn cho công tác quản lý, xử lý.

Tuy nhiên, đơn vị cũng duy trì tuần tra thường xuyên, bố trí chốt trực tại các khu vực giáp ranh trọng điểm; tăng cường tuần tra lưu động, tuần tra ban đêm và tuần tra liên ngành theo kế hoạch và đột xuất. Việc phối hợp chặt chẽ với kiểm lâm, công an và chính quyền địa phương giúp phát hiện sớm, ngăn chặn kịp thời nhiều vụ xâm nhập trái phép, hạn chế phát sinh điểm nóng.

Duy trì hiệu quả công tác phối hợp

Ông Ngô Văn Vinh, Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm tỉnh Đồng Nai cho hay: Đồng Nai là một trong những địa phương có diện tích rừng lớn của cả nước. Đặc thù rừng không chỉ giáp ranh tỉnh Lâm Đồng và Thành phố Hồ Chí Minh mà còn tiếp giáp Campuchia. Trong khi đó, nhiều người dân sống trong và ven rừng, đời sống còn khó khăn, một số vẫn phụ thuộc vào khai thác lâm sản, săn bắt động vật rừng.

Lực lượng kiểm lâm và bảo vệ rừng chuyên trách tại các đơn vị chủ rừng còn thiếu biên chế; việc truy bắt, xử lý các đối tượng ngoài địa phương gặp nhiều khó khăn, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng.

Thời gian qua, Chi cục Kiểm lâm tỉnh đã tham mưu Sở Nông nghiệp và Môi trường, UBND tỉnh ban hành các văn bản chỉ đạo; kiến nghị địa phương vùng giáp ranh tăng cường phối hợp bảo vệ rừng; chỉ đạo ký kết quy chế phối hợp giữa các đơn vị.

Với chức năng, nhiệm vụ được giao, lực lượng kiểm lâm tiếp tục giữ vai trò đầu mối kết nối, điều phối hoạt động giữa các lực lượng tham gia bảo vệ rừng trên địa bàn. Từ tham mưu xây dựng phương án bảo vệ rừng, phòng cháy, chữa cháy rừng đến tổ chức tuần tra, truy quét, kiểm tra, xử lý vi phạm, kiểm lâm đều chủ động chia sẻ thông tin, dự báo tình hình, đề xuất biện pháp xử lý, bảo đảm phối hợp chặt chẽ, đồng bộ, tránh chồng chéo…

“Hiện việc ký kết quy chế phối hợp giữa Đồng Nai và các tỉnh giáp ranh đã mang lại hiệu quả tích cực. Công tác tuần tra được duy trì thường xuyên, tạo lực lượng đủ mạnh để truy bắt đối tượng vi phạm; việc xác minh, xử lý kịp thời hơn. Công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật được triển khai thống nhất, đồng bộ” - ông Vinh nhấn mạnh.

Nhờ triển khai các giải pháp có hiệu quả, những năm gần đây, tình hình vi phạm pháp luật về lâm nghiệp tại khu vực giáp ranh có chuyển biến khả quan; số vụ vi phạm giảm cả về số lượng và quy mô, chủ yếu là hành vi nhỏ lẻ như: khai thác lâm sản phụ, đặt bẫy săn bắt động vật hoang dã…

Thời gian tới, Chi cục Kiểm lâm tỉnh tiếp tục duy trì kế hoạch phối hợp tuần tra tại các điểm nóng, tranh thủ hướng dẫn nghiệp vụ của lực lượng công an, viện kiểm sát trong điều tra các vụ việc có dấu hiệu hình sự; phát huy hiệu quả mô hình cơ sở tin báo và kênh thông tin cộng đồng.

Giữ rừng vùng giáp ranh là nhiệm vụ lâu dài, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị và sự chung tay của người dân. Với quyết tâm của lực lượng kiểm lâm và các đơn vị chủ rừng, cùng sự phối hợp chặt chẽ của các địa phương, những cánh rừng Đồng Nai đang được bảo vệ ngày càng vững chắc, góp phần giữ gìn “lá phổi xanh” cho sự phát triển bền vững của tỉnh.

An Nhơn