Giữ vững 'mạch máu' truyền tải điện miền Trung, tiếp sức cho miền Bắc trong cao điểm nắng nóng

Ông Nguyễn Duy Dũng - Phó Giám đốc PTC2 (thuộc Tổng công ty Truyền tải điện Quốc gia) có cuộc chia sẻ xoay quanh chủ đề này.

Ông Nguyễn Duy Dũng - Phó Giám đốc PTC2.

PV: Trong đợt nắng nóng gay gắt vừa qua, phụ tải điện trên hệ thống điện miền Trung lập kỷ lục mới, xin ông cho biết vai trò và những đóng góp nổi bật của PTC2 trong việc bảo đảm vận hành an toàn, liên tục lưới truyền tải điện khu vực?

Ông Nguyễn Duy Dũng: Thời gian qua, khu vực lưới điện truyền tải do PTC2 quản lý đã trải qua đợt nắng nóng khắc nghiệt với nhiệt độ ngoài trời có thời điểm vượt 45 độ C. Nhu cầu sử dụng điện tăng mạnh, thiết lập nhiều kỷ lục mới. Trong đó, công suất cực đại đạt 4.904MW, tăng 18,2% so với cùng kỳ năm trước. Sản lượng tiêu thụ lần đầu tiên đạt mốc 102,6 triệu kWh/ngày, mức cao nhất từ trước đến nay tại khu vực miền Trung - Tây Nguyên. Trong bối cảnh đó, PTC2 đã bảo đảm hệ thống truyền tải 220kV và 500kV vận hành liên tục, giữ vững an ninh năng lượng khu vực, góp phần quan trọng vào việc vận hành hệ thống truyền tải điện quốc gia.

Để đạt được kết quả này, thực hiện chỉ đạo của EVNNPT, trước đó PTC2 tập trung các giải pháp kỹ thuật để đường dây, trạm biến áp vận hành ở mức tải cao mà vẫn đảm bảo an toàn, giảm thiểu nguy cơ sự cố. Đơn vị chủ động triển khai các giải pháp kiểm tra, sửa chữa lưới điện đang mang điện. Thực hiện vệ sinh sứ cách điện, siết chặt bu lông, kiểm tra phụ kiện và đấu nối thiết bị tại các vị trí cột và trạm biến áp. Hoàn thành công tác thí nghiệm định kỳ năm 2026 và kiểm tra toàn bộ tất cả các thiết bị trên lưới bảo đảm cấp điện mùa nắng nóng năm 2026.

Đặc biệt là tinh thần bám tuyến, bám trạm dưới thời tiết khắc nghiệt, các kỹ sư, công nhân PTC2 làm việc trên cao giữa "bão lửa" miền Trung, nhiều thời điểm công tác sửa chữa được thực hiện vào ban đêm để đảm bảo tính liên tục của hệ thống và giảm ảnh hưởng đến việc cung cấp điện là minh chứng cho sự tận tụy của “người lính” truyền tải điện.

PTC2 tranh thủ sửa chữa, củng cố lưới điện vào ban đêm để giảm thiểu ảnh hưởng vận hành hệ thống điện.

PV: Hiện nay, 4 mạch đường dây 500kV Bắc - Nam đang giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong việc truyền tải nguồn điện từ miền Trung và miền Nam ra miền Bắc. PTC2 đã triển khai những giải pháp gì để bảo đảm các tuyến đường dây này vận hành an toàn, ổn định trong điều kiện thời tiết cực đoan?

Ông Nguyễn Duy Dũng: Mặc dù nhiệm vụ chính là quản lý lưới điện khu vực, nhưng thông qua việc vận hành ổn định hệ thống 500kV Bắc - Nam, PTC2 đóng vai trò là mắt xích quan trọng trong bảo đảm điện cho miền Bắc. Việc giữ vững dòng điện thông suốt từ các trung tâm điện lực miền Trung và miền Nam ra Bắc là nhiệm vụ quan trọng của đơn vị trong việc đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia.

Trên cơ sở kinh nghiệm vận hành, ngay từ đầu năm 2026, PTC2 đã chủ động nhận diện các nguy cơ, xây dựng kế hoạch và triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm bảo đảm vận hành an toàn, cung cấp điện liên tục trên trục 500kV Bắc - Nam.

Đối với các trạm biến áp, đơn vị tập trung xử lý kịp thời các tồn tại phát sinh trong vận hành; rà soát, chỉnh định rơle và mạch nhị thứ; tăng cường theo dõi các thiết bị vận hành lâu năm, mang tải cao và thường xuyên kiểm tra nhiệt độ các điểm tiếp xúc, sứ xuyên… để phát hiện, xử lý sớm các bất thường.

Đối với các tuyến đường dây: Công ty tổ chức kiểm tra tổng thể phần mang điện, vệ sinh cách điện, siết chặt phụ kiện, xử lý tiếp địa, soi phát nhiệt các điểm tiếp xúc và chủ động đánh giá nguy cơ phát nhiệt khi phụ tải tăng cao. Bên cạnh đó, PTC2 thường xuyên kiểm tra các vị trí có khoảng cách pha - đất thấp, phát dọn cây cối, thu gom thực bì và tạo vành đai chống cháy nhằm ngăn ngừa sự cố, bảo đảm hệ thống truyền tải điện vận hành an toàn, ổn định.

Trong giai đoạn cao điểm nắng nóng cuối tháng 5/2026, lưới điện 500kV Trung - Bắc đã truyền tải công suất lên đến 5.019MW, đạt ngưỡng giới hạn truyền tải theo tính toán của Công ty Vận hành hệ thống điện và Thị trường điện Quốc gia (NSMO), với ngưỡng truyền tải công suất này đã góp phần đảm bảo cung cấp điện cho khu vực miền Bắc trong cao điểm nắng nóng.

PV: Việc ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số và các thiết bị giám sát hiện đại đã được PTC2 triển khai ra sao để nâng cao độ tin cậy vận hành hệ thống truyền tải điện, đặc biệt trong các thời điểm cao điểm nắng nóng?

Ông Nguyễn Duy Dũng: Công tác ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số trong quản lý vận hành lưới điện truyền tải được PTC2 triển khai trong nhiều năm qua và mang lại hiệu quả to lớn, nhất là trong nắng nóng và mưa bão.

Đối với quản lý đường dây, PTC2 đẩy mạnh ứng dụng UAV trên toàn bộ các tổ quản lý vận hành đường dây, kết hợp công nghệ LiDAR để xây dựng mô hình 3D hành lang tuyến, đánh giá khoảng cách cây đến dây dẫn và chủ động kiểm soát nguy cơ vi phạm hành lang.

Công ty cũng ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để nhận diện tình trạng thiết bị, phát hiện bất thường thông qua hình ảnh từ UAV. Khai thác triệt để hệ thống 72 camera được lắp đặt trên đường dây tại các vị trí xung yếu, trong đó có 55 camera tích hợp AI cảnh báo cháy rừng, phương tiện vi phạm.

Hệ thống định vị sự cố và quan trắc sét được khai thác hiệu quả, giúp rút ngắn trung bình hơn 8 giờ tìm kiếm điểm sự cố và tiết kiệm khoảng 40% nhân công kiểm tra sự cố.

Đồng thời, triển khai đồng bộ các phần mềm quản lý đường dây, quản lý trạm biến áp, GIS, CBM, quan trắc sét, định vị sự cố và thí nghiệm, giúp quản lý tập trung, số hóa, truy xuất nhanh dữ liệu kỹ thuật và đánh giá chính xác tình trạng thiết bị.

Đối với các trạm biến áp, PTC2 đã hoàn thành chuyển đổi 100% trạm 220kV sang vận hành không người trực, triển khai giám sát tập trung từ xa. Công ty trang bị hệ thống cảm biến nhiệt độ cho máy biến áp, kháng điện 500kV, hệ thống giám sát dầu trực tuyến, giám sát chạm đất DC và xây dựng các đường bay UAV tự động để kiểm tra, soi phát nhiệt thiết bị trong trạm. Đồng thời, PTC2 đang thử nghiệm sân bay UAV tự động và robot tự hành phục vụ kiểm tra, giám sát thiết bị. Những giải pháp công nghệ hiện đại này giúp phát hiện sớm nguy cơ bất thường, xử lý kịp thời các khiếm khuyết, qua đó nâng cao độ tin cậy vận hành và bảo đảm cung cấp điện an toàn, liên tục trong các đợt cao điểm nắng nóng.

Trước mùa nắng nóng năm nay, PTC2 đã củng cố, sửa chữa lưới điện để đảm bảo vận hành an toàn, liên tục, ổn định mùa nắng nóng

PV: Dự báo nhu cầu sử dụng điện tiếp tục ở mức cao trong thời gian tới, nhất là trong mùa khô. PTC2 đã xây dựng những kịch bản vận hành nào để bảo đảm khả năng truyền tải công suất phục vụ cấp điện trên địa bàn đồng thời góp phần cung cấp điện an toàn cho miền Bắc?

Ông Nguyễn Duy Dũng: Nắng nóng được dự báo vẫn còn ở phía trước, việc truyền tải điện ra Bắc vẫn sẽ duy trì ở mức cao. Chính vì vậy PTC2 đã chủ động xây dựng và sẵn sàng kích hoạt các kịch bản ứng phó đối với những tình huống cực đoan hơn.

Trong đó đơn vị xây dựng kịch bản, phương án xử lý sự cố đối với các tình huống sự cố nguy hiểm trên lưới điện, đặc biệt là các sự cố nguy hiểm trên hệ thống điện 500kV đã được NSMO ban hành. PTC2 cũng đã tiến hành lập và diễn tập theo 2 tình huống cực đoan. Tại TBA 500kV Quảng Trị diễn tập xử lý sự cố mất liên kết hệ thống điện 500kV, tại TBA 500kV Thạnh Mỹ diễn tập theo tình huống xử lý sự cố máy biến áp.

Qua các đợt diễn tập, PTC2 tiếp tục hoàn thiện phương án ứng phó đối với các tình huống vận hành cực đoan đến từng trạm biến áp, đội đường dây...

Cùng với đó, toàn bộ các truyền tải điện khu vực trực thuộc PTC2 duy trì trạng thái "3 sẵn sàng", "4 tại chỗ" bám tuyến, bám trạm. Các vật tư dự phòng luôn được tập kết tại các vị trí xung yếu. Các đội xung kích luôn sẵn sàng cơ động 24/7 để xử lý nhanh nhất nếu xuất hiện bất kỳ tình huống bất thường nào trên tuyến.

PV: Với vai trò là đơn vị quản lý vận hành lưới điện truyền tải trên địa bàn miền Trung, PTC2 có những kiến nghị hoặc đề xuất gì đối với các cấp chính quyền địa phương và người dân nhằm bảo đảm hành lang an toàn lưới điện, tạo điều kiện cho hệ thống truyền tải điện vận hành ổn định, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội?

Ông Nguyễn Duy Dũng: Để bảo đảm hành lang an toàn lưới điện truyền tải, tạo điều kiện cho hệ thống truyền tải điện vận hành an toàn, ổn định, tin cậy phục vụ phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, PTC2 đề nghị các cấp chính quyền địa phương tiếp tục quan tâm, chỉ đạo và phối hợp chặt chẽ trong công tác bảo vệ hành lang an toàn lưới điện truyền tải; tăng cường tuyên truyền, phổ biến pháp luật về bảo vệ công trình điện lực và an toàn trong lĩnh vực điện lực điện đến cán bộ, đảng viên và người dân.

Kịp thời ngăn chặn, xử lý các hành vi vi phạm hành lang an toàn đường dây truyền tải (xây dựng công trình, nhà ở, trồng cây cao, tập kết vật liệu trong phạm vi bảo vệ an toàn lưới điện Khi có thông tin, trình báo của đơn vị quản lý vận hành. Phối hợp với đơn vị quản lý vận hành trong công tác chặt tỉa cây có nguy cơ vi phạm, xử lý vi phạm hành lang an toàn và bảo vệ công trình điện lực trên địa bàn.

PTC2 cũng đề nghị người dân nâng cao ý thức chấp hành quy định của pháp luật về bảo vệ an toàn công trình điện lực. Trong đó không cho phép tồn tại nhà ở và công trình có người sinh sống, làm việc trong hành lang bảo vệ an toàn đường dây 500kV.

Không được xây dựng nhà ở, công trình, lều quán, lán trại, biển quảng cáo hoặc trồng cây cao có nguy cơ vi phạm khoảng cách an toàn điện ở trong hoặc gần hành lang bảo vệ an toàn đường dây truyền tải 500kV, 220kV. Không thả diều, che bạt, đốt rẫy, đốt thực bì gần đường dây và trạm điện. Không đào đắp, san gạt đất, thi công cơ giới trong hoặc gần hành lang bảo vệ an toàn đường dây truyền tải 500kV, 220kV khi chưa có ý kiến thống nhất của đơn vị quản lý vận hành về biện pháp an toàn điện. Phối hợp với đơn vị quản lý vận hành thực hiện chặt tỉa cây có nguy cơ vi phạm khoảng cách an toàn lưới điện.

PTC2 mong muốn chính quyền địa phương và người dân cùng chung tay bảo vệ hành lang an toàn lưới điện, góp phần bảo đảm cung cấp điện ổn định, an toàn, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

PV: Xin trân trọng cảm ơn ông!