Giữa Kyoto, như nghe thời gian thở

Hành trình lần này với tôi không chỉ để khám phá hay thư giãn. Đó là cuộc gặp gỡ và đối thoại nội tâm khi được "chạm" vào các đặc trưng trong cội rễ văn hóa xứ sở mặt trời mọc.

Những dòng chảy bất tận

Đó là cổng Torii được đặt ở lối vào các đền Thần đạo - một biểu tượng dễ nhận biết tại Nhật Bản. Torii có cấu trúc đơn giản: hai cột trụ thẳng đứng, hai thanh ngang phía trên và thanh trên hơi cong vươn ra hai bên. Màu sắc phổ biến là đỏ son hay đỏ cam, cũng có cổng bằng gỗ tự nhiên hoặc đá. Trước khi bước qua Torii, người Nhật khẽ cúi đầu như chào các vị thần. Động tác nhỏ bày tỏ sự tôn kính tín ngưỡng và tự nhiên với niềm tin rằng khi bước qua Torii, ta đang đi từ thế giới đời thường sang không gian linh thiêng.

Vẻ đẹp của Nhật Bản không chỉ nằm ở cảnh sắc, mà còn ở cách mọi người gìn giữ sự tôn kính dành cho những điều thân thuộc ăn sâu vào tiềm thức. Ảnh: VÕ PHÁT

Không thể bỏ qua điểm đến là ngôi đền Thần đạo nổi tiếng bậc nhất Kyoto: Fushimi Inari Taisha. Đây là nơi thờ Inari - vị thần của lúa gạo, mùa màng và kinh doanh phát đạt. Đền được xây dựng năm 711 với nét độc đáo là Senbon Torii, tức hàng vạn cánh cổng nối tiếp nhau thành tuyến đường hành hương lên núi Inari. Chặng đường leo núi 4 km dưới những cánh cổng huyền bí, kỳ ảo này đi qua nhiều đền nhỏ, quán trà và điểm ngắm nhìn toàn cảnh Kyoto. Thú vị hơn, mỗi cổng Torii ở đây đều là lễ vật dâng lên thần Inari, do các cá nhân hoặc doanh nghiệp hiến tặng để cầu may mắn hoặc bày tỏ tri ân khi mơ ước thành hiện thực. Hơn 1.300 năm trước, những cổng Torii đầu tiên được dựng lên để rồi qua nhiều thế kỷ, những lời cầu nguyện ấy nối tiếp nhau tạo thành hệ thống Senbon Torii độc nhất vô nhị. Không quá lời khi ví ngôi đền như chứng nhân thiên niên kỷ - vừa là di sản văn hóa vừa là biểu tượng tâm linh của cố đô.

Du khách chậm rãi bước trong đền Hirano Shrine, như sợ làm mất đi sự yên bình vốn có của nơi này.Ảnh: LÊ MINH HẠ

Ước tính có hơn 80.000 ngôi đền Thần đạo ở Nhật Bản - chưa kể các cơ sở nhỏ, lẻ - đồng nghĩa có hàng trăm ngàn cổng Torii hiện diện từ những làng quê cho đến đô thị, như dấu mốc kết nối chiều sâu ký ức dân tộc và hơi thở đương đại. Dòng chảy bất tận của những cánh cổng Torii là minh chứng cho cách người Nhật dung hòa giữa hiện đại và truyền thống. Giờ đây, giữa một Nhật Bản của tàu Shinkansen lao vun vút, cao ốc chọc trời và công nghệ tân tiến phủ khắp ngóc ngách thì những Torii vẫn hiện diện vững vàng, phản ánh tư duy thẩm mỹ tối giản, hài hòa và tinh tế. Và hơn hết, Torii chứa đựng nguyện ước, lòng biết ơn và niềm tin được truyền qua bao thế hệ.

Vẻ đẹp trầm mặc, thanh tao

Sự giao thoa của một đất nước có nhiều phát minh đi trước tương lai song vẫn trân trọng gìn giữ quá khứ càng làm nên sức hút của Nhật Bản. Kyoto không chỉ là nơi tập trung những công trình lâu đời. Những ngôi đền ở đây không cần cạnh tranh với bất kỳ chuyển động vội vã nào. Chúng bền bỉ ở đó, qua thiên tai và bao thăng trầm lịch sử để rồi lay động trái tim ta bằng những điều lặng lẽ nhất. Là những mái đền đã đứng đó qua hàng trăm mùa lá phong đỏ, là tiếng chuông ngân lên giữa buổi chiều dần phai nắng. Và còn gì đẹp hơn khi có mặt ở ngôi đền cổ Hirano Shrine ngay giữa mùa anh đào.

Hoàng đế Kanmu xây đền này vào năm 794, thờ 4 vị thần là Imakinosume Okami, Kudono Okami, Furuakino Okami, Himeno Okami, tượng trưng cho sự thịnh vượng và bình an. Nơi này có kiến trúc hết sức độc đáo bằng gỗ và được gọi là "đền thờ ghép" vì được xây dựng bằng kỹ thuật ghép (không sử dụng cây đinh nào). Đền rất linh thiêng, nơi người ta thường tìm đến để nguyện cầu, để được ban phước lành và mong may mắn. Chúng tôi quan sát và làm theo người Nhật. Sau khi thả tiền công đức (đồng 5 yen) vào chiếc hòm trước điện thờ, nghi thức cầu nguyện truyền thống của Thần đạo: cúi chào hai lần, vỗ tay hai lần, chắp tay khấn nguyện rồi cúi chào thêm một lần nữa. Không ồn ào, không khoa trương, mọi thứ diễn ra nhẹ nhàng như thói quen ăn sâu vào tiềm thức.

Ngôi đền được ví von như "thiên đường hoa anh đào" với hơn 500 cây thuộc 60 giống khác nhau và lần lượt nở, khiến ta không cần đi đâu xa cũng nhìn ngắm được nhiều trạng thái khác nhau của hoa. Có cây rủ xuống mềm mại làm say lòng lữ khách. Có cây nhiều cánh kép nở bung nghiêng nghiêng gối lên trên nền gỗ trăm năm của đền vô cùng nổi bật. Dịu dàng nhất là những cơn mưa hoa, chao nghiêng trong gió rồi khẽ khàng đáp xuống mặt đất. Ta được ngắm trọn vẹn vòng đời hoa anh đào, từ thời khắc khoe sắc đến lúc tàn phai, kết thúc, tái sinh, đúng như sự tuần hoàn vô thường của quy luật đời sống, để càng muốn sống trọn vẹn và nâng niu từng giây phút hiện hữu.

Chuyến thăm những ngôi đền lâu năm của Nhật Bản mang đến cho tôi những phút giây để lắng lại, để chạm đến những giá trị cốt lõi giữa dòng chảy không ngừng của cuộc sống: sự tĩnh tại trong tâm hồn, lòng trân quý quá khứ và niềm tin vào sức mạnh của những điều tưởng như giản dị.

Rời Kyoto, hình ảnh những cánh cổng Torii nối tiếp bất tận và mái đền ẩn hiện giữa muôn hoa vẫn lưu mãi trong tâm trí. Có lẽ chính sự giao hòa giữa thiên nhiên, lịch sử và đời sống đã tạo nên hồn cốt riêng của cố đô này. Giữa một thế giới ngày càng đổi thay và đa sắc màu, Kyoto vẫn giữ được vẻ trầm mặc, thanh tao của riêng mình, để bất cứ ai từng ghé qua cũng mang theo nỗi nhớ và mong một ngày được trở lại.