Giúp được ai đó bớt đi một phần khó khăn, thì mỗi ngày vẫn còn ý nghĩa...

2 giờ trướcGốc

Đi lên từ tuổi thơ nghèo khó, ông Phan Bá Lợi (xã Đức Thọ, Hà Tĩnh) không xem thành đạt là đích đến, mà là điều kiện để sẻ chia. Bởi theo ông, đời người hữu hạn, nhưng nếu mỗi ngày còn có thể giúp được ai đó bớt đi một phần khó khăn, thì ngày ấy vẫn còn ý nghĩa...

Sinh ra và lớn lên tại vùng quê thuộc xã Đức Thọ (trước là xã Tùng Ảnh, huyện Đức Thọ), ông Phan Bá Lợi (SN 1970) thuộc thế hệ lớn lên trong bối cảnh quê hương còn nhiều thiếu thốn. Tuổi thơ của ông gắn với những tháng ngày chật vật của gia đình có mẹ là dân công hỏa tuyến, mang thương tật 82% và người cha tảo tần lo toan cho các con ăn học.

Ông Phan Bá Lợi sinh ra và lớn lên tại vùng quê thuộc xã Đức Thọ.

Chính nền tảng ấy đã hình thành trong ông một ý thức rất sớm về trách nhiệm. Năm 1989, ông nhập ngũ, thực hiện nghĩa vụ thiêng liêng với Tổ quốc. Ba năm trong quân đội không chỉ rèn luyện ý chí, mà còn củng cố trong ông tinh thần kỷ luật, sự bền bỉ và quan niệm sống đặt lợi ích chung lên trên lợi ích cá nhân. Xuất ngũ năm 1992, ông bước vào hành trình lập nghiệp với hai bàn tay trắng, bươn chải khắp miền Trung, miền Nam, từ bán nước mắm, làm thuê đến phụ hồ… miễn sao có tiền gửi về phụ giúp cha mẹ nuôi các em ăn học.

Những năm đầu khi việc kinh doanh vừa chớm, ông Phan Bá Lợi chưa có nhiều tích lũy. Thế nhưng, ký ức về một tuổi thơ thiếu thốn khiến ông khó có thể đứng ngoài trước những phận đời cơ cực. Lúc bấy giờ, gặp người già neo đơn, gia đình túng quẫn hay những hoàn cảnh bệnh tật, ông sẵn sàng sẻ chia trong khả năng của mình, khi thì ít tiền mặt, khi là bao gạo, thùng mì, lúc lại giúp sửa tạm mái nhà dột nát. Sự hỗ trợ khi ấy chưa lớn về vật chất, nhưng là cách ông bắt đầu thực hành trách nhiệm với cộng đồng ngay từ khi mình còn chưa dư dả.

Ngày tháng lăn lộn vất vả giúp cha mẹ nuôi các em khiến ông không thể nào quên, từ đó nuôi quyết tâm làm giàu để gia đình không phải sống trong khó khăn và giúp đỡ những người yếu thế.

Sau nhiều năm bươn chải, ông Phan Bá Lợi thành lập Công ty TNHH Trần Phú Lợi, đặt trụ sở tại Bình Dương (nay thuộc TP Hồ Chí Minh), hoạt động trong lĩnh vực bất động sản và thương mại – dịch vụ, với vai trò giám đốc. Từ nền tảng kinh doanh dần ổn định và phát triển, ông không xem thành công là đích đến cuối cùng, mà coi đó là điều kiện để phụng sự cộng đồng. Hơn 15 năm qua, hành trình thiện nguyện của ông được duy trì bền bỉ, song hành cùng quá trình gây dựng và mở rộng doanh nghiệp.

“Tôi đi lên từ nghèo khó nên không thể quên những phận người yếu thế. Khi kinh doanh ổn định, tôi tự nhủ phải quay lại giúp đỡ. Nhưng giúp không chỉ là cho tiền một lần rồi thôi. Tôi muốn họ có mái nhà vững chãi, có cái nghề để tự nuôi sống mình. Khi người ta tự đứng được trên đôi chân của mình, đó mới là sự giúp đỡ có ý nghĩa lâu dài”, ông Lợi chia sẻ.

Ông Phan Bá Lợi tài trợ xưởng may công nghiệp trị giá 500 triệu đồng cho Trung tâm Dạy nghề – Giải quyết việc làm cho người khuyết tật Hà Tĩnh (nay là Trung tâm Công tác xã hội - Giáo dục nghề nghiệp cho người khuyết tật Hà Tĩnh). Ảnh tư liệu

Trong hơn 15 năm bền bỉ với hành trình thiện nguyện, ông Phan Bá Lợi để lại những dấu ấn rõ nét cả ở quê nhà Hà Tĩnh lẫn nơi ông lập nghiệp. Mỗi nơi, sự đóng góp của ông mang một sắc thái khác nhau, nhưng đều chung một tư duy hỗ trợ phải gắn với tạo sinh kế và năng lực tự chủ cho người thụ hưởng.

Tại Hà Tĩnh, năm 2011, ông tài trợ xưởng may công nghiệp trị giá 500 triệu đồng cho Trung tâm Dạy nghề – Giải quyết việc làm cho người khuyết tật (nay là Trung tâm Công tác xã hội - Giáo dục nghề nghiệp cho người khuyết tật Hà Tĩnh). Với 60 máy may, 6 máy chuyên dụng cùng nguyên vật liệu thực hành, sự hỗ trợ ấy không chỉ giúp trung tâm mở rộng quy mô đào tạo mà còn mở ra cơ hội việc làm ổn định cho nhiều người khuyết tật. Ở đây, ông không đóng vai người trao quà ngắn hạn, mà góp phần xây dựng nền tảng để người yếu thế có thể tự nuôi sống mình. Đó là cách làm thể hiện rõ tư duy đầu tư dài hạn vào con người.

Các em nhỏ tại Trung tâm Nhân đạo Quê hương – nơi ông Phan Bá Lợi đồng hành tài trợ xây dựng trong một lần ra Hà Nội thăm và báo công với cố Tổng Bí thư Đỗ Mười và nguyên Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam Phạm Thế Duyệt. Ảnh NVCC

Ở tỉnh Bình Dương (cũ), nơi ông gây dựng sự nghiệp, những khoản hỗ trợ lên tới hàng chục tỷ đồng dành cho Trung tâm Nhân đạo Quê hương tiếp tục khẳng định sự nhất quán ấy. Việc đồng hành xây dựng khu nội trú, cải thiện cơ sở vật chất cho hàng trăm trẻ em mồ côi, bị bỏ rơi không chỉ giải quyết nhu cầu trước mắt, mà tạo nên môi trường sống và học tập ổn định để các em trưởng thành. Khi nhiều em lớn lên, quay trở lại phụ giúp trung tâm, vòng tròn nhân ái lại được nối dài...

Không phải ở khi thật sự dư dả mà vào những thời điểm đặc biệt, khi hoàn cảnh thử thách bản lĩnh, ông Phan Bá Lợi vẫn mãi miết với hành trình thiện nguyện. Có giai đoạn ông phải đối diện với căn bệnh hiểm nghèo, chi phí điều trị tốn kém, sức khỏe suy giảm, thời điểm mà lẽ thường người ta sẽ thu mình lại để lo cho bản thân và gia đình. Thế nhưng, ngay trong hoàn cảnh ấy, ông vẫn lựa chọn hướng về những phận người khó khăn.

Ông Phan Bá Lợi cùng đoàn trao tặng nhà tình thương cho bà Lê Thị Xuân. Ảnh tư liệu NVCC

Khoảng năm 2009, khi đang chống chọi với bệnh tật, ông biết đến hoàn cảnh bà Lê Thị Xuân – cựu TNXP ở thôn Tân Hoa, xã Thạch Tân cũ (nay là phường Hà Huy Tập) sống trong căn nhà tạm bợ, không đủ che mưa nắng. Trăn trở trước cảnh ngộ ấy, ông đã vay 30 triệu đồng từ một người anh thân thiết để kịp thời hỗ trợ xây dựng cho bà một mái nhà ổn định.

“Hồi đó tôi về huyện Thạch Hà cũ, thấy căn nhà bà Xuân mưa xuống là dột, gió lên là rung, tôi day dứt lắm. Mẹ tôi cũng là dân công hỏa tuyến, thương tật nặng, nên tôi hiểu sự hy sinh và thiệt thòi của thế hệ đó. Nhìn bà, tôi cứ nghĩ nếu mẹ mình rơi vào hoàn cảnh ấy thì sao. Dù đang bệnh, tốn kém nhiều chi phí điều trị, tôi vẫn vay tiền để hỗ trợ bà. Tôi nghĩ, mình còn làm được thì phải làm...”, ông Lợi chia sẻ.

Ngày bàn giao nhà, bà Xuân xúc động nghẹn lời. Nhưng điều khiến nhiều người trân trọng hơn chính là việc ông không để lại biển “nhà tình thương”.

Ông cùng con gái đấu giá thành công một số sim với giá 1 tỷ 158 triệu đồng và dành toàn bộ số tiền cho Quỹ Vì người nghèo của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam. Ảnh NVCC

Hai năm sau, năm 2011, tại chương trình Nối vòng tay lớn, ông cùng con gái đấu giá thành công một số sim với giá 1 tỷ 158 triệu đồng và dành toàn bộ số tiền cho Quỹ Vì người nghèo của Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam. Đáng chú ý, sau khi đấu giá, ông không sử dụng số sim ấy mà tặng lại cho người thân, bởi không muốn hành động thiện nguyện bị hiểu là phô trương. Ở ông, dù trong lúc khó khăn hay khi đã thành đạt, điểm chung vẫn là sự tự giác và chừng mực trong cách thực hành trách nhiệm xã hội – một trách nhiệm không phụ thuộc vào hoàn cảnh, mà xuất phát từ nguyên tắc sống.

Trong hành trình thiện nguyện của mình, ông Phan Bá Lợi dành phần lớn tâm sức cho vùng huyện Đức Thọ cũ, nơi ông sinh ra và lớn lên. Với ông, đó là mảnh đất đã hun đúc tuổi thơ nghèo khó, nuôi dưỡng ý chí và khắc sâu trong ký ức những năm tháng thiếu thốn. Đức Thọ hôm nay đã nhiều đổi thay, nhưng ở những thôn xóm xa trung tâm, đời sống của một bộ phận người dân, đặc biệt là gia đình chính sách, người già neo đơn, người khuyết tật vẫn còn không ít chật vật. Có lẽ vì thế, mỗi khi nhắc đến hoạt động thiện nguyện, ông luôn bắt đầu từ quê nhà.

Ông Phan Bá Lợi dành phần lớn tâm sức thiện nguyện cho vùng huyện Đức Thọ cũ.

Bà Lê Thị Tam (90 tuổi, thôn Thông Tự, xã Đức Thọ) là vợ liệt sỹ Phan Văn Luyện – người hy sinh năm 1967. Nhận giấy báo tử khi tuổi đời còn rất trẻ, bà một mình tảo tần nuôi hai con gái khôn lớn giữa muôn vàn thiếu thốn. Ngoài sự quan tâm của Nhà nước đối với gia đình chính sách, nhiều năm nay bà còn nhận được sự thăm hỏi, hỗ trợ thường xuyên từ ông Phan Bá Lợi, từ sửa sang nhà cửa đến quà cáp mỗi dịp lễ, Tết.

Nhiều năm nay, ngoài sự quan tâm của Nhà nước, bà Tam còn được ông Phan Bá Lợi thường xuyên thăm hỏi, hỗ trợ sửa sang nhà cửa và tặng quà mỗi dịp lễ, tết.

Xúc động khi nhắc đến ông Lợi, bà Tam chia sẻ: Anh Lợi lâu nay vẫn hay qua thăm, khi thì hỗ trợ sửa lại mái nhà, khi thì mang quà bánh, tiền thuốc men. Không phải giá trị lớn nhỏ, mà là cái tình. Gia đình tôi là gia đình liệt sỹ, được Nhà nước quan tâm, giờ lại có thêm sự sẻ chia như vậy, tôi biết ơn lắm. Mỗi lần anh đến, tôi mừng như con về thăm nhà.”

Nhìn toàn bộ hành trình của ông Phan Bá Lợi, có thể thấy một mạch xuyên suốt, từ ký ức nghèo khó của tuổi thơ, trải qua những năm tháng quân ngũ và bươn chải lập nghiệp, đến khi có điều kiện kinh tế và lựa chọn quay về phụng sự cộng đồng...

Chủ tịch UBND tỉnh Phan Thiên Định cùng đoàn công tác và mạnh thường quân Phan Bá Lợi trao quà Tết cho bà con khó khăn tại xã Đức Minh.

Thành công, với ông Phan Bá Lợi không dừng lại ở những con số trong kinh doanh mà được chuyển hóa thành nguồn lực cho cộng đồng. Mỗi năm, ông dành hàng tỷ đồng cho các hoạt động thiện nguyện như xây nhà cho hộ khó khăn, hỗ trợ gia đình chính sách, trao sinh kế cho người khuyết tật, tặng quà cho người nghèo mỗi dịp lễ, Tết. Số lượng quà được trao qua các năm lên tới hàng nghìn suất, trải rộng nhiều địa bàn trong và ngoài tỉnh. Đáng chú ý, phần lớn sự hỗ trợ ấy vẫn hướng về vùng Đức Thọ cũ – nơi ông sinh ra và lớn lên. Việc ưu tiên quê nhà không phải là sự lựa chọn cảm tính, mà xuất phát từ một cam kết sâu xa, khi có điều kiện phải quay lại nâng đỡ chính mảnh đất đã nuôi dưỡng mình.

Ông Phan Bá Lợi quan niệm, khi mình còn hiện diện trên cuộc đời này thì còn mang theo trách nhiệm với cộng đồng. Với ông, làm thiện nguyện không phải một giai đoạn hay một phong trào, mà là việc phải làm đến khi không còn có thể làm nữa. Ông chỉ mong có đủ sức khỏe, đủ minh mẫn để tiếp tục lao động, tiếp tục tạo ra giá trị và tiếp tục sẻ chia. Bởi theo ông, đời người hữu hạn, nhưng nếu mỗi ngày còn có thể giúp được ai đó bớt đi một phần khó khăn, thì ngày ấy vẫn còn ý nghĩa.