Giúp học sinh sớm định hình con đường nghề nghiệp

Chương trình tập trung vào định hướng nghề nghiệp, lựa chọn ngành học và trang bị kỹ năng cho học sinh, đồng thời làm rõ mối liên hệ giữa đào tạo và nhu cầu nhân lực trong bối cảnh chuyển đổi số.

Hội thảo “Hành trình khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo từ trung học phổ thông” tại Trường THPT Đa Phúc giúp học sinh sớm định hướng nghề nghiệp. Ảnh: Mai Khôi

Gắn định hướng nghề nghiệp với nhu cầu nhân lực

Trong bối cảnh thị trường lao động thay đổi nhanh, việc định hướng nghề nghiệp cho học sinh phổ thông không còn dừng ở việc chọn ngành, chọn trường, mà cần gắn với xu thế phát triển kinh tế - xã hội và yêu cầu của thời đại số.

Phát biểu tại hội thảo, PGS.TS Nguyễn Công Tiệp, Phó Giám đốc Học viện Nông nghiệp Việt Nam cho rằng, việc trang bị tư duy khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo từ sớm có ý nghĩa quan trọng đối với học sinh. “Việc trang bị kiến thức, kỹ năng khởi nghiệp ngay từ bậc trung học phổ thông, giúp học sinh chủ động định hướng nghề nghiệp, phát triển năng lực cá nhân và thích ứng với thị trường lao động trong thời kỳ chuyển đổi số”, PGS.TS Nguyễn Công Tiệp nhấn mạnh.

PGS.TS Nguyễn Công Tiệp, Phó Giám đốc Học viện Nông nghiệp Việt Nam phát biểu tại chương trình. Ảnh: Mai Khôi

Theo PGS.TS Nguyễn Công Tiệp, Hà Nội là địa phương có điều kiện thuận lợi để phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, đặc biệt ở khu vực ngoại thành. Đây cũng là cơ sở để các cơ sở giáo dục xây dựng chương trình đào tạo gắn với thực tiễn, từ đó mở rộng cơ hội việc làm cho học sinh sau này.

Cùng quan điểm này, PGS.TS Đồng Huy Giới, Giảng viên cao cấp Khoa Công nghệ sinh học, Học viện Nông nghiệp Việt Nam cho rằng, giáo dục STEM đóng vai trò quan trọng trong việc chuẩn bị nguồn nhân lực. “Trong bối cảnh chuyển đổi số, yêu cầu về nguồn nhân lực có khả năng thích ứng, tư duy liên ngành và sáng tạo ngày càng rõ. Giáo dục STEM là một trong những hướng đi để đáp ứng yêu cầu đó”, PGS.TS Đồng Huy Giới nói.

PGS.TS Đồng Huy Giới cũng cho biết, nhiều ngành đào tạo như công nghệ sinh học, công nghệ thực phẩm, công nghệ thông tin, logistics… đang có nhu cầu cao. Việc tiếp cận thông tin sớm sẽ giúp học sinh có lựa chọn phù hợp hơn với năng lực và xu hướng.

Không chỉ cung cấp thông tin trực tiếp tại Trường THPT Đa Phúc về tư vấn, hướng nghiệp, hội thảo còn ghi nhận các ý kiến, chia sẻ của học sinh từ nhiều trường THPT trên địa bàn thành phố Hà Nội tham gia trực tuyến qua nền tảng Zoom Meetings.

Em Ngọc Hòa, học sinh lớp 12D2, Trường THPT Đa Phúc chia sẻ: “Sau khi tham gia chương trình, em mong muốn việc tìm trường, chọn ngành của mình sẽ dễ dàng hơn. Những chia sẻ của các thầy, cô giáo giúp em có thêm định hướng rõ ràng”.

Trong khi đó, một học sinh khác đặt câu hỏi thẳng thắn về cơ hội việc làm với học lực trung bình. Trả lời vấn đề này, PGS.TS Nguyễn Công Tiệp cho rằng, việc hiểu rõ năng lực bản thân là yếu tố quan trọng: “Xác định được năng lực của mình là một điểm mạnh. Nếu lựa chọn ngành phù hợp và có sự cố gắng, cơ hội việc làm vẫn rất rộng mở”. PGS.TS Nguyễn Công Tiệp dẫn chứng tỷ lệ sinh viên có việc làm sau tốt nghiệp của Học viện đạt trên 97%.

Khơi dậy tinh thần khởi nghiệp từ ghế nhà trường

Bên cạnh định hướng nghề nghiệp, hội thảo cũng nhấn mạnh vai trò của khởi nghiệp trong quá trình phát triển cá nhân. Nhiều ý kiến cho rằng, khởi nghiệp không phải là câu chuyện xa mà có thể bắt đầu từ những ý tưởng gắn với thực tiễn.

Hội thảo tại Trường THPT Đa Phúc góp phần kết nối nhà trường với chuyên gia và doanh nghiệp trong công tác hướng nghiệp cho học sinh. Ảnh: Mai Khôi

PGS.TS Bùi Thị Nga, Giảng viên cao cấp Khoa Du lịch - Ngoại ngữ, Học viện Nông nghiệp Việt Nam cho biết, hoạt động khởi nghiệp tại Học viện đã được triển khai nhiều năm với hàng nghìn dự án tham gia. “Khởi nghiệp là quá trình hình thành tư duy sáng tạo, biết phát hiện vấn đề và tìm cách giải quyết”, PGS.TS Bùi Thị Nga nói.

Theo PGS.TS Bùi Thị Nga, học sinh có thể bắt đầu từ những ý tưởng nhỏ trong đời sống, từ sản xuất nông nghiệp đến sản phẩm địa phương. Đây là nền tảng để hình thành các dự án trong tương lai.

Ở góc độ doanh nghiệp, ông Vũ Xuân Nguyên, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty cổ phần IGB chia sẻ kinh nghiệm thực tế trong quá trình làm việc và khởi nghiệp. “Nếu không có định hướng và mục tiêu rõ ràng thì rất khó thành công. Công nghệ là xu thế, nhưng điều quan trọng là mỗi người phải chọn được hướng đi phù hợp”, ông Vũ Xuân Nguyên nói.

Ông Vũ Xuân Nguyên cũng khuyến khích học sinh khai thác tiềm năng từ chính địa phương mình, kết hợp với công nghệ để tạo ra giá trị mới.

Đáng chú ý, nhiều học sinh tham dự hội thảo đã bày tỏ sự thay đổi trong nhận thức sau khi lắng nghe các tham luận. Em Đặng Thị Ngọc, học sinh lớp 12D2 chia sẻ: “Đây là lần đầu tiên em tham gia một hội thảo như vậy. Sau khi nghe các thầy cô và diễn giả, em thấy mình có định hướng rõ ràng hơn và hiểu thêm về các lựa chọn trong tương lai”.

Cũng theo em Ngọc, những chia sẻ về khởi nghiệp đã giúp học sinh có thêm động lực trước kỳ thi quan trọng sắp tới: “Em vẫn có những băn khoăn, nhưng chương trình đã giúp em tháo gỡ được một phần và tự tin hơn”.

Học sinh Trường THPT Đa Phúc trao đổi với chuyên gia giáo giục về lựa chọn ngành nghề tại hội thảo. Ảnh: Mai Khôi

Ngoài ra, những câu hỏi "có nên chọn ngành theo đam mê hay theo xu hướng" cũng được nhiều học sinh quan tâm. Các chuyên gia cho rằng, cần có sự kết hợp giữa hai yếu tố này, đồng thời nhấn mạnh vai trò của việc tìm hiểu thông tin và trải nghiệm thực tế.

Có thể thấy, việc đưa học sinh vào trung tâm của các hoạt động tư vấn đã giúp chương trình trở nên thiết thực hơn. Những trao đổi trực tiếp không chỉ giúp giải đáp thắc mắc, mà còn tạo điều kiện để học sinh tự nhìn nhận năng lực, từ đó đưa ra lựa chọn phù hợp.

Trong bối cảnh yêu cầu về nguồn nhân lực ngày càng cao, các chương trình phối hợp giữa cơ sở đào tạo và ngành Giáo dục như hội thảo lần này, góp phần thu hẹp khoảng cách giữa nhà trường và thực tiễn. Đồng thời, đây cũng là cách để hoạt động hướng nghiệp đi vào chiều sâu, giúp học sinh chuẩn bị tốt hơn cho hành trình học tập và nghề nghiệp trong tương lai.