Gỡ khó nguồn cung nhựa đường để cao tốc đua về đích

Nhiều chủ đầu tư và địa phương đề xuất giải pháp sớm tháo gỡ, trong đó có điều phối nguồn cung cho các dự án cấp bách để đảm bảo tiến độ về đích.

Nguồn cung hạn chế, có tiền vẫn khó mua

Bước vào giai đoạn cao điểm chạy đua về đích, công trường dự án mở rộng cao tốc Bắc - Nam đoạn Cam Lộ - La Sơn vẫn duy trì các ca làm việc từ sáng sớm đến đêm muộn, bám sát kế hoạch thi công để bù sản lượng chậm.

Thi công mở rộng cao tốc Cam Lộ - La Sơn.

Tuy nhiên, giữa guồng quay tăng tốc, nguồn cung và giá nhựa đường đang trở thành nỗi lo thường trực. Ông Chu Văn Long, Giám đốc điều hành dự án cho biết, tổng nhu cầu nhựa đường (bitum) của dự án khoảng 5.900 tấn, trong đó năm 2026 dự kiến sử dụng 4.340 tấn, năm 2027 là 1.560 tấn.

Các nguồn nhựa đường được chấp thuận sử dụng gồm loại 60/70 Aster (Singapore) và loại 60/70 Simosa (Đài Loan, Trung Quốc). Thế nhưng, từ cuối tháng 9/2026 đến nay, nguồn cung nhựa đường rất khan hiếm. Nhà cung cấp đã thông báo dừng cấp hàng từ nguồn nhựa đường 60/70 Aster (Singapore).

Không chỉ khó mua, giá cũng liên tục biến động. Từ mức 13.000 - 14.000 đồng/kg, giá nhựa đường hiện đã vượt 29.000 đồng/kg. Một số nhà thầu đã đặt tiền nhưng vẫn phải chờ xếp hàng mới có.

Không riêng Cam Lộ - La Sơn, tình trạng khan hiếm và tăng giá nhựa đường đang ảnh hưởng đến nhiều dự án giao thông lớn trên cả nước.

Báo cáo Bộ Xây dựng, ông Phạm Hồng Quang, Tổng giám đốc Tổng công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC) cho biết, đơn vị đang triển khai mở rộng hai dự án cao tốc lớn là TP.HCM - Long Thành và Nội Bài - Lào Cai đoạn Yên Bái - Lào Cai.

Tại dự án TP.HCM - Long Thành, các hạng mục đường và cầu cạn mở rộng đang được gấp rút triển khai, phấn đấu hoàn thành trong tháng 11/2026. Mục tiêu đặt ra là cơ bản hoàn thành dự án trước ngày 31/12. Từ tháng 10/2026 - 1/2027, dự án cần khoảng hơn 14.200 tấn nhựa đường.

Trong khi đó, dự án mở rộng cao tốc Nội Bài - Lào Cai đoạn Yên Bái - Lào Cai đã đạt 70% sản lượng, bước vào giai đoạn cao điểm, tập trung chủ yếu vào thảm bê tông nhựa mặt đường. Tuy nhiên, các đơn vị phân phối chỉ đáp ứng được một phần nhỏ nhựa đường đặt hàng của nhà thầu.

Đáng lo, giá nhựa đường đặc nóng 60/70 từ mức 13.000 - 14.000 đồng/kg hồi đầu năm đã tăng 1,5 - 2 lần, tùy thời điểm đặt hàng.

Tương tự, tại dự án cao tốc Chợ Mới - Bắc Kạn, ông Trần Hải Đăng, Giám đốc điều hành thuộc Công ty CP Đầu tư và Xây dựng giao thông Phương Thành cho biết, để chuẩn bị cho cao điểm thảm bê tông nhựa đầu năm 2027, đơn vị đã khảo sát, làm việc và ký hợp đồng nguyên tắc với một số nhà cung cấp. Dù vậy, hầu hết các đơn vị đều chưa cam kết chắc chắn về khả năng cung ứng.

Sức ép từ biến động giá

Không chỉ các dự án cao tốc, biến động giá và nguồn cung nhựa đường còn trở thành nỗi lo chung tại những địa phương đang đồng thời triển khai nhiều công trình hạ tầng.

Sở Xây dựng tỉnh Hưng Yên cho biết, giai đoạn 2025 - 2026, địa phương triển khai nhiều dự án giao thông lớn, trong đó có đường Vành đai 4 - Vùng Thủ đô Hà Nội đoạn qua địa bàn tỉnh.

Theo thông báo công bố giá vật liệu xây dựng hằng tháng, từ tháng 3 - 9/2026, giá nhựa đường trên địa bàn biến động mạnh, tăng từ 115 - 120%. Cùng đó, nguồn cung vật liệu trong năm 2026 cũng có nhiều thời điểm khan hiếm.

Sở Xây dựng tỉnh Hưng Yên đánh giá, đối với các dự án đã lập dự toán hoặc ký hợp đồng trước thời điểm giá vật liệu tăng, chênh lệch giữa giá trong dự toán, hợp đồng và giá mua thực tế có thể làm gia tăng chi phí, ảnh hưởng đến khả năng cân đối tài chính của nhà thầu.

Với các công trình đang thi công, nếu nguồn cung không đáp ứng đúng khối lượng và thời điểm yêu cầu, kế hoạch thảm bê tông nhựa, hiệu quả huy động thiết bị và tiến độ hoàn thành các hạng mục đều có thể bị ảnh hưởng.

Tại Hải Phòng, nhu cầu nhựa đường phục vụ các dự án trong năm 2026 lên tới hơn 77.000 tấn.

Theo Sở Xây dựng TP Hải Phòng, khả năng cung ứng nhựa đường cho các trạm trộn bê tông nhựa hiện vẫn bảo đảm. Tuy nhiên, giá vật liệu biến động mạnh trong thời gian ngắn, từ tháng 7/2026 đến nay, khiến nhà thầu gặp nhiều khó khăn.

Đề xuất điều phối nguồn cung 

Sở Xây dựng TP Hải Phòng kiến nghị Chính phủ, Bộ Xây dựng chỉ đạo UBND các tỉnh, thành phố tăng cường kiểm tra, giám sát thị trường vật liệu xây dựng, ngăn chặn tình trạng các đơn vị cung ứng liên kết, găm hàng, thao túng hoặc nâng giá bất hợp lý.

Cùng đó, cần khuyến khích mở rộng nguồn nhập khẩu, tìm kiếm thêm các nhà sản xuất, cung ứng nhựa đường có tính cạnh tranh để giảm phụ thuộc vào một số thị trường truyền thống.

Địa phương cũng đề xuất nghiên cứu các chính sách giãn, giảm thuế, hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng tiếp cận vốn vay ưu đãi nhằm giảm áp lực dòng tiền khi chi phí nguyên vật liệu tăng cao.

Trong khi đó, Sở Xây dựng tỉnh Hưng Yên kiến nghị Bộ Xây dựng chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan theo dõi sát diễn biến thị trường dầu mỏ, nhựa đường và vận tải quốc tế; kịp thời cung cấp thông tin dự báo, cảnh báo nguy cơ gián đoạn nguồn cung.

Đáng chú ý, địa phương đề xuất nghiên cứu ban hành tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật hoặc hướng dẫn cụ thể về sử dụng vật liệu mới, có thể thay thế một phần hoặc toàn bộ nhựa đường (bitum) truyền thống.

Ở góc độ chủ đầu tư, VEC kiến nghị Bộ Tài chính xem xét, có ý kiến với Bộ Công thương và các cơ quan liên quan rà soát, đánh giá khả năng cung ứng nhựa đường của các nhà nhập khẩu, nhà sản xuất và đơn vị phân phối trong nước. Trên cơ sở đó, có giải pháp ưu tiên điều phối kịp thời nguồn vật liệu cho các dự án cấp bách.

VEC cũng kiến nghị Bộ Xây dựng chủ trì tổng hợp nhu cầu thực tế và tiến độ sử dụng nhựa đường của các dự án giao thông trọng điểm, phối hợp với các bộ, ngành liên quan đề xuất phương án điều phối, bổ sung nguồn cung phù hợp với mức độ cấp bách và tiến độ hoàn thành từng dự án.

Một giải pháp khác được VEC đề xuất là hướng dẫn các Sở Xây dựng địa phương rà soát, cập nhật, công bố chỉ số giá xây dựng sát với diễn biến thị trường, phản ánh kịp thời biến động giá nhiên liệu, nhựa đường và các vật liệu chủ yếu. Qua đó, tạo cơ sở thực hiện điều chỉnh giá, bảo đảm nguồn lực cho nhà thầu triển khai dự án.