Gỡ nút thắt giải phóng mặt bằng: Không thể để 200 mét cản bước cả dự án

Tại các cuộc họp cũng như qua kiểm tra hiện trường tiến độ thi công các dự án, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quách Tất Liêm luôn quán triệt các cơ quan, đơn vị, cấp ủy, chính quyền địa phương tập trung tháo gỡ khó khăn, giải quyết các vướng mắc về mặt bằng.

Hơn 200m chưa thông, cả dự án mắc kẹt

Nếu nhìn trên bản đồ quy hoạch, đoạn tuyến từ Km0 đến Km0+220 của Dự án Đường nối từ đường Trần Hưng Đạo đến Quốc lộ 6 chỉ là một đoạn ngắn chưa đầy 220m. Thế nhưng chính đoạn đường này lại đang trở thành “nút thắt cổ chai” khiến cả dự án nhiều năm chưa thể hoàn thành. Nghịch lý nằm ở chỗ, phần lớn tuyến đường đã được triển khai, nhiều hạng mục đã được đầu tư, nguồn vốn đã được bố trí nhưng chỉ vì đoạn đầu tuyến chưa thể GPMB mà toàn bộ công trình rơi vào tình trạng dở dang. Con đường chưa thể thông tuyến, hiệu quả đầu tư chưa được phát huy đầy đủ, thời gian thực hiện dự án kéo dài, đồng nghĩa với chi phí xã hội và áp lực lên ngân sách ngày càng gia tăng.

Do vướng mắc về mặt bằng thi công, Dự án Đường kết nối từ đường Trần Hưng Đạo đến Quốc lộ 6 vẫn chưa thể thông tuyến.

Ngoài khu vực chưa có mặt bằng thi công, các khu vực đã có mặt bằng của Dự án Kết nối từ đường Trần Hưng Đạo đến Quốc lộ 6 cũng đang triển khai thực hiện chậm so với tiến độ.

Theo báo cáo của UBND phường Hòa Bình, diện tích khoảng 1,28ha tại đoạn đầu tuyến từ Km0 đến Km0+220 đến nay vẫn chưa hoàn thiện hồ sơ để thực hiện công tác GPMB. Nguyên nhân được xác định là chưa thể cắm mốc GPMB, chưa thực hiện được trích đo hiện trạng để lập bản đồ phục vụ việc thu hồi đất.

Dù cho nhiều lần lực lượng chức năng phối hợp với chủ đầu tư và chính quyền địa phương tổ chức cắm mốc, đo đạc hiện trạng nhưng gặp phải sự phản đối, ngăn cản của một số hộ dân. Các cơ quan liên quan đã thực hiện công tác tuyên truyền, vận động nhưng hiệu quả chưa được như mong muốn.

Nhiều khu vực mới chỉ bắt đầu được lu lèn mặt đường.

Trong khi đó, các biện pháp xử lý tiếp theo theo quy định của pháp luật chưa được triển khai quyết liệt, dẫn đến tình trạng vướng mắc kéo dài. Điều đáng nói là những khó khăn này không phải mới phát sinh, nhiều cuộc họp đã được tổ chức, nhiều văn bản chỉ đạo đã được ban hành, nhiều lần kiểm tra hiện trường đã được thực hiện. Tuy nhiên, tiến độ giải quyết vẫn chưa có chuyển biến rõ rệt.

Trong khi đó, tại khu vực đã được phê duyệt phương án bồi thường đối với 18 hộ dân ở khu Thủy sản, việc chi trả tiền hỗ trợ, GPMB cũng chưa đạt kết quả như mong muốn. Đến nay, mới có 8 hộ nhận tiền; nhiều hộ tiếp tục khiếu nại hoặc đề nghị xem xét lại chế độ bồi thường.

Không thể chậm trễ thêm nữa

Trước thực trạng một đoạn tuyến ngắn nhưng kéo lùi tiến độ cả dự án trong nhiều năm, đồng chí Quách Tất Liêm - Phó Chủ tịch UBND tỉnh quyết liệt yêu cầu Ban Quản lý dự án khu vực Hòa Bình, Trung tâm Phát triển quỹ đất khu vực Hòa Bình cùng các địa phương liên quan phải tập trung xử lý dứt điểm các tồn tại kéo dài. Theo đồng chí, không thể để tình trạng chỉ còn hơn 200m mặt bằng chưa giải phóng được nhưng lại làm đình trệ cả công trình.

Tương tự như dự án kết nối từ đường Trần Hưng Đạo với Quốc lộ 6, dự án đường QH18 kết nối với đường An Dương Vương cũng đang bị chậm so với tiến độ.

Không chỉ Dự án Đường kết nối từ đường Trần Hưng Đạo đến Quốc lộ 6, nhiều dự án trọng điểm khác trên địa bàn cũng đang gặp những khó khăn tương tự. Tại Dự án Kết nối giao thông và thủy lợi khu vực Hòa Bình với hệ thống hạ tầng giao thông quốc gia sử dụng vốn vay ODA của Hàn Quốc, tổng diện tích thu hồi khoảng 18,2ha liên quan đến 234 hộ gia đình, tổ chức. Đến nay vẫn còn 15 hộ chưa phối hợp kiểm đếm; 196 hộ chưa thể công khai phương án bồi thường do chưa xác định được nguồn gốc đất.

Trong số này có 101 hộ chưa được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (CNQSDĐ) và 95 hộ có hiện trạng sử dụng đất chồng lấn, sai lệch so với hồ sơ địa chính. Nhiều trường hợp sử dụng đất không đúng mục đích, lấn chiếm đất công hoặc thay đổi hiện trạng qua nhiều năm khiến việc xác minh nguồn gốc đất, loại đất gặp nhiều khó khăn. Dự án cũng đang vướng việc di dời 55 ngôi mộ của 15 hộ dân do chưa có vị trí tái an táng phù hợp. Đây là một trong những nguyên nhân ảnh hưởng đến tiến độ bàn giao mặt bằng cho chủ đầu tư.

Những vướng mắc của các dự án giao thông trọng điểm kết nối tại khu vực Hòa Bình chủ yếu liên quan đến công tác giải phóng mặt bằng.

Đối với dự án đường nối từ đường QH8 với đường An Dương Vương, dù toàn bộ 34 hộ dân trong phạm vi thu hồi đất đã được kiểm kê, kiểm đếm nhưng vẫn còn 19 hộ chưa xác định xong nguồn gốc đất và loại đất. Nhiều trường hợp mua bán chuyển nhượng qua nhiều đời chủ sử dụng, hồ sơ địa chính không thống nhất với hiện trạng, dẫn đến việc lập và phê duyệt phương án bồi thường bị kéo dài.

Trước thực trạng trên, để đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án, lãnh đạo UBND tỉnh yêu cầu các đơn vị liên quan phải hoàn thành việc xác định nguồn gốc đất, loại đất và phê duyệt các phương án bồi thường theo những mốc thời gian cụ thể đã đề ra. Đối với các trường hợp cố tình không hợp tác, không cho kiểm đếm đất đai, tài sản, địa phương phải hoàn thiện hồ sơ, thực hiện các bước vận động, thuyết phục theo quy định và kiên quyết áp dụng biện pháp cưỡng chế kiểm đếm khi đủ điều kiện pháp lý.

Thực trạng nêu trên cho thấy những khó khăn trong công tác GPMB không hoàn toàn xuất phát từ yếu tố khách quan. Một phần nguyên nhân bắt nguồn từ những tồn tại trong quản lý đất đai qua các thời kỳ, song cũng phản ánh sự thiếu đồng bộ và chưa thật sự quyết liệt trong tổ chức thực hiện ở một số nơi.

Đến nay, những khó khăn, vướng mắc đã được nhận diện; nguyên nhân đã được chỉ rõ; các giải pháp và mốc thời gian xử lý cũng đã được tỉnh giao cụ thể. Điều cần thiết lúc này là sự vào cuộc quyết liệt hơn, đồng bộ hơn của các cơ quan, đơn vị và địa phương trong tổ chức thực hiện, nhằm sớm bàn giao mặt bằng, đưa các dự án về đích theo kế hoạch.