Gỡ 'nút thắt' giáo dục hòa nhập ở Lâm Đồng

Chủ trương giáo dục học sinh diện hòa nhập tại các cơ sở giáo dục công lập nhận được sự đồng thuận cao

Giáo viên chịu nhiều áp lực

Hiện nay, học sinh hòa nhập trong các cơ sở công lập trên địa bàn tỉnh khá đa dạng. Có em bị khuyết tật vận động, khiếm thị, khiếm thính; có em thuộc tự kỷ mức độ nhẹ, khuyết tật trí tuệ hoặc gặp khó khăn trong giao tiếp, học tập.

Theo dự báo của các trường, số học sinh học hòa nhập có xu hướng tăng. Trong khi đó, việc tổ chức giáo dục hòa nhập vẫn còn những hạn chế, nhất là về năng lực và điều kiện hỗ trợ.

Theo bà Hàn Thị Bích Hiền, Phó Hiệu trưởng Trường Tiểu học Xuân An, phường Hàm Thắng (Lâm Đồng), năm học 2025 - 2026, trường có 22 lớp với 756 học sinh, trong đó có 3 học sinh khuyết tật học hòa nhập, tăng 1 em so với các năm học trước.

Những học sinh này gặp rào cản lớn về ngôn ngữ giao tiếp, khả năng nhận thức và kiểm soát cảm xúc. Một số em không kiềm chế được hành vi, làm gián đoạn tiết học, ảnh hưởng đến hoạt động chung của tập thể lớp.

Bà Hàn Thị Bích Hiền, Phó Hiệu trưởng Trường Tiểu học Xuân An, phường Hàm Thắng (Lâm Đồng)

"Mặc dù 13 giáo viên tham gia dạy khuyết tật hòa nhập trong năm được nhận kinh phí chi trả chế độ hơn 100 triệu đồng, nhưng đa số những giáo viên này chịu rất nhiều áp lực”, bà Hiền chia sẻ.

Một buổi sinh hoạt ngoại khóa cho học sinh

Không riêng Trường Tiểu học Xuân An, Phó Hiệu trưởng Trường Tiểu học Phú Hội, phường Bình Thuận Lại Thị Ngọc Yến cho rằng, giáo viên tiểu học chưa được đào tạo bài bản, chuyên sâu về tâm lý học phát triển, các kỹ năng can thiệp đặc thù và phương pháp hỗ trợ học sinh khuyết tật.

Nhà trường cũng chưa có biên chế dành riêng cho giáo viên hỗ trợ hoặc nhân viên chuyên trách về giáo dục đặc biệt, dẫn đến phải kiêm nhiệm, dàn trải lực lượng.

Năm học vừa qua, Trường Tiểu học Phú Hội đã tiếp nhận 9 học sinh khuyết tật. 100% học sinh này đều được hưởng chính sách miễn, giảm toàn bộ các khoản đóng góp theo quy định Nhà nước. Đồng thời, 13 giáo viên trực tiếp tham gia giảng dạy được hưởng kinh phí gần 200 triệu đồng.

Hầu hết các trường đều chưa có phòng hỗ trợ giáo dục hòa nhập và trang thiết bị chuyên biệt phục vụ học sinh khuyết tật

Bên cạnh áp lực về chuyên môn, sự phối hợp giữa gia đình có học sinh khuyết tật và nhà trường cũng chưa thật sự chặt chẽ. Một số phụ huynh chưa chia sẻ đầy đủ tình trạng của con, giao hẳn việc giáo dục cho nhà trường.

Hầu hết các trường cũng chưa có phòng hỗ trợ giáo dục hòa nhập và trang thiết bị chuyên biệt phục vụ học sinh khuyết tật. Đây là một trong những nguyễn nhân ảnh hưởng đến việc tổ chức các hoạt động hỗ trợ và chất lượng giáo dục hòa nhập.

Cần được đầu tư đúng mức

Trước yêu cầu ngày càng cao của công tác giáo dục hòa nhập, đặc biệt trong bối cảnh dự kiến số học sinh khuyết tật có xu hướng tăng, hầu hết lãnh đạo các trường đều mong muốn cơ quan chức năng quan tâm hơn đến lĩnh vực này.

Nhiều giáo viên kiến nghị cần xây dựng văn hóa trường học hòa nhập, trong đó mọi học sinh đều được tôn trọng, không bị kỳ thị và có cơ hội phát triển phù hợp với khả năng.

Các trường mong muốn ngành giáo dục tăng cường các lớp đào tạo, bồi dưỡng chuyên sâu về giáo dục đặc biệt cho giáo viên

Theo Hiệu trưởng Trường Tiểu học Lâm Hòa, xã Hàm Thuận Lê Thị Hồng Phương, hiện các trường chưa có nguồn kinh phí riêng dành cho giáo dục hòa nhập. Kinh phí chủ yếu được lồng ghép trong dự toán chi thường xuyên của nhà trường.

Trong đó, nguồn kinh phí được giao chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu thực tế, nhất là việc đầu tư học liệu, thiết bị hỗ trợ chuyên biệt, cải tạo điều kiện tiếp cận và tổ chức các hoạt động phục hồi chức năng cho học sinh khuyết tật.

Bên cạnh đó, khu vực Đông Lâm Đồng chưa có trung tâm hỗ trợ giáo dục hòa nhập, nhà trường cũng chưa có phòng hỗ trợ chuyên biệt, thiếu thiết bị, đồ dùng học tập chuyên sâu.

Hiện nay, các trường chưa có nguồn kinh phí riêng dành cho giáo dục hòa nhập

Việc tiếp cận các dịch vụ đánh giá, tư vấn, can thiệp và phục hồi chức năng của học sinh còn phụ thuộc vào các cơ sở chuyên môn ngoài nhà trường. Công tác phối hợp giữa các ngành giáo dục, y tế và lao động - thương binh và xã hội tuy đã được quan tâm, nhưng chưa thật sự thường xuyên, đồng bộ.

Các trường mong muốn ngành giáo dục tăng cường các lớp đào tạo, bồi dưỡng chuyên sâu về giáo dục đặc biệt, kỹ năng xây dựng kế hoạch giáo dục cá nhân; phương pháp dạy học và hỗ trợ học sinh theo từng dạng khuyết tật, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục và các quy định hiện hành.

Tại các buổi khảo sát một số trường học phía Đông Lâm Đồng, Phó Chủ tịch kiêm Trưởng Ban Văn hóa - Xã hội HĐND tỉnh Nguyễn Thị Thuận Bích yêu cầu các cơ sở giáo dục và địa phương tiếp tục thực hiện đầy đủ các chế độ, chính sách đối với giáo viên; đẩy mạnh tuyên truyền để người dân hiểu rõ chính sách dành cho học sinh khuyết tật, tạo điều kiện để các em được học tập, hòa nhập.

Từ những khó khăn, vướng mắc và những đề xuất của các trường, Đoàn khảo sát HĐND tỉnh sẽ tổng hợp, báo cáo HĐND tỉnh và các cơ quan có thẩm quyền xem xét, điều chỉnh, bổ sung, góp phần hoàn thiện cơ chế, chính sách, nâng cao chất lượng giáo dục hòa nhập trên địa bàn tỉnh.