Gỡ 'nút thắt' thiếu giáo viên tại TPHCM

Ba năm chưa tuyển được giáo viên

Trong 3 năm trở lại đây, Trường THCS Trần Văn Ơn (phường Tân Định) không tuyển được giáo viên dạy môn Công nghệ. Bà Nguyễn Đoan Trang, Hiệu trưởng nhà trường, cho biết trường còn thiếu 6 giáo viên, trong đó có 2 giáo viên môn Công nghệ, số còn lại thuộc các môn Toán, Lịch sử, Khoa học tự nhiên. Năm học này, trường tiếp tục ký hợp đồng thỉnh giảng với sinh viên sắp ra trường hoặc giáo viên từ các trường khác.

“Trước đây, trường đưa ra phương án để giáo viên môn Khoa học tự nhiên trong trường gánh thêm. Tuy nhiên, giải pháp này không thể kéo dài vì giáo viên dạy thêm phải tính theo hình thức tiết phụ trội, mà số tiết vượt cũng có giới hạn. Do vậy, trường cũng đã báo cáo Sở GD-ĐT TPHCM về nhu cầu tuyển dụng”, bà Nguyễn Đoan Trang nói.

Cô và trò Trường Tiểu học Nguyễn Thái Học (phường Bến Thành) trong giờ học. Ảnh: ĐẶNG TRINH

Tình trạng thiếu giáo viên, đặc biệt ở các môn đặc thù, khá phổ biến tại nhiều trường học trên địa bàn TPHCM. Theo bà Nguyễn Thị Hoài Bắc, Hiệu trưởng Trường THCS Huỳnh Tấn Phát (phường Tân Thuận), hiện nhà trường vẫn thiếu 3 giáo viên ở các môn Âm nhạc, Mỹ thuật và Công nghệ.

Ông Lê Hồng Thái, Hiệu trưởng Trường Tiểu học - THCS Phan Văn Trị (phường Cầu Ông Lãnh), cũng cho biết trường đang thiếu 3 giáo viên ở các môn Mỹ thuật, Công nghệ, Tin học.

Năm học 2026-2027, TPHCM tăng hơn 90.000 học sinh so với năm học trước, kéo theo nhu cầu tuyển dụng giáo viên tăng. Ông Tống Phước Lộc, Trưởng phòng Tổ chức cán bộ, Sở GD-ĐT TPHCM, cho biết sau giai đoạn sắp xếp các cơ sở giáo dục công lập, một số địa phương xảy ra tình trạng thừa, thiếu giáo viên cục bộ. Chẳng hạn, có trường hợp cán bộ quản lý chuyển sang làm giáo viên, khiến một số trường đủ, thậm chí dư giáo viên, trong khi nơi khác lại thiếu. Hiện các địa phương tại TPHCM đang rà soát đội ngũ nhân sự tại các trường.

Sau khi tổng hợp số liệu chính thức, Sở GD-ĐT TPHCM sẽ có phương án tuyển dụng; các địa phương cũng có căn cứ xây dựng kế hoạch điều động, luân chuyển giáo viên phù hợp với nhu cầu và tình hình thực tế.

Giáo viên và học sinh Trường Tiểu học Nguyễn Thái Học (phường Bến Thành) trong một tiết học. Ảnh: ĐẶNG TRINH

Tiếp tục thực hiện điều động, luân chuyển

Ông Tống Phước Lộc nói thêm, trong năm học 2025-2026, TPHCM đã tổ chức nhiều đợt tuyển dụng, tuyển được hơn 5.000 giáo viên cho các trường. Nguồn tuyển khá dồi dào do có nhiều ứng viên từ các địa phương khác đến.

“Trước khi năm học 2026-2027 bắt đầu, Sở GD-ĐT đã chủ động chuyển công tác, điều động, luân chuyển giáo viên từ các trường dư sang nơi còn thiếu, nhất là các trường THPT mới thành lập. Đối với các trường ký hợp đồng với giáo viên bên ngoài để giảng dạy, hiệu trưởng được chủ động sử dụng các nguồn kinh phí để chi trả, đồng thời có quyền đề xuất cấp thêm ngân sách, bảo đảm các trường có đủ giáo viên đứng lớp”, ông Tống Phước Lộc nói.

Trước đó, Thông tư 01/2026 của Bộ GD-ĐT có hiệu lực từ ngày 20-1-2026, quy định Giám đốc Sở GD-ĐT có thẩm quyền tuyển dụng giáo viên ở tất cả các cấp học, từ mầm non đến phổ thông. Tuy nhiên, trước thực tế phải chờ tuyển dụng và hướng dẫn phân bổ giáo viên dôi dư sau sắp xếp, lãnh đạo nhiều cơ sở giáo dục lo ngại quy trình sẽ cồng kềnh, phát sinh thêm công việc, ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục, thay vì trao quyền chủ động cho nhà trường.

Trong khi đó, TPHCM đang triển khai nhiều chương trình, đề án trong lĩnh vực giáo dục. Việc tăng quyền chủ động cho nhà trường cũng phù hợp với quyết định vừa được TPHCM ban hành về thí điểm đổi mới cơ chế hoạt động của các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông giai đoạn 2026-2030 trên địa bàn thành phố.

Theo quyết định này, 246 trường học được phân cấp tuyển dụng giáo viên. Việc phân cấp tuyển dụng được kỳ vọng giúp các trường chủ động hơn trong lựa chọn, bố trí đội ngũ giáo viên phù hợp với yêu cầu chương trình đào tạo, đặc biệt là những trường triển khai các chương trình tiên tiến, tích hợp và quốc tế.

Ông Nguyễn Thành Trung, Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội phường Hòa Hưng, cho rằng, để chủ động trong công tác tuyển dụng, việc tuyển giáo viên vẫn nên giao quyền cho các trường, bởi người trực tiếp sử dụng lao động sẽ tuyển dụng phù hợp hơn.

“Quan trọng nhất là trường sẽ chủ động tính toán. Như một số trường hợp giáo viên chuẩn bị nghỉ hưu, thời điểm không phù hợp để tuyển dụng thì trường có thể hợp đồng kéo dài, hoặc tuyển dư để bố trí việc tạm thời, hoặc hợp đồng...”, ông Trung đề xuất.