Gỡ nút thắt vật liệu để tăng tốc thi công cao tốc Vinh-Thanh Thủy

Các nhà thầu đẩy nhanh tiến độ dự án cao tốc Vinh - Thanh Thủy. (Ảnh: Trịnh Duy Hưng/TTXVN)

Trước thực trạng dự án cao tốc Vinh-Thanh Thủy đang bị chậm tiến độ so với yêu cầu, tỉnh Nghệ An đang yêu cầu chủ đầu tư, nhà thầu tập trung nhân lực, máy móc, thiết bị, rà soát tiến độ từng gói thầu và khẩn trương tháo gỡ các vướng mắc.

Cùng với tăng tốc thi công, việc chủ động nguồn cung, kiểm soát chặt khối lượng vật liệu từ mỏ đến công trường được chú trọng nhằm bảo đảm tiến độ, chất lượng công trình, an toàn giao thông và bảo vệ môi trường.

Tập trung thi công, tháo gỡ khó khăn về vật liệu

Những ngày này, tranh thủ thời tiết thuận lợi, tại gói thầu xây lắp XL01 do liên danh Tập đoàn Đèo Cả thực hiện, nhà thầu huy động hơn 400 nhân sự, 117 máy móc, thiết bị, tổ chức 15 mũi thi công để triển khai các hạng mục được giao.

Một trong những công trình trọng điểm của gói thầu là hầm Đại Huệ. Ngày 24/9/2026, nhà thầu đã mở cửa hầm phía Tây của ống hầm trái, tạo điều kiện triển khai các công đoạn tiếp theo. Theo kế hoạch, đơn vị phấn đấu thông hầm vào tháng 4/2027 và hoàn thành hạng mục vào tháng 3/2028.

Bên trong hầm, các công đoạn đào phá đá, gia cố vòm được triển khai theo trình tự kỹ thuật, phù hợp với điều kiện địa chất thực tế. Công tác trắc địa, đo đạc được thực hiện thường xuyên nhằm kiểm soát hướng tuyến, kích thước hình học và bảo đảm yêu cầu thiết kế.

Cùng với thi công hầm, nhà thầu đang triển khai cầu Đại Huệ và các hạng mục nền đường thuộc phạm vi gói thầu.

Tại gói thầu xây lắp XL02, chủ đầu tư phối hợp với nhà thầu, tư vấn giám sát xây dựng lại tiến độ chi tiết, phấn đấu hoàn thành toàn bộ gói thầu trước ngày 30/4/2028, sớm hơn mục tiêu trong quý II/2028; trong đó, cầu Thanh Chương tại Km30+300 là hạng mục có quy mô lớn nhất, ảnh hưởng quan trọng đến tiến độ chung.

Các đơn vị phấn đấu hoàn thành phần hạ bộ cầu trước ngày 30/4/2027 để hạn chế rủi ro do mưa lũ, đồng thời cơ bản hoàn thành cầu trước ngày 30/4/2028.

Đối với gói thầu XL03, Ban Quản lý dự án công trình giao thông Nghệ An được yêu cầu hoàn thành việc lập lại biểu tiến độ tổng thể trước ngày 20/10/2026, bảo đảm hoàn thành gói thầu trước ngày 30/6/2028, hướng tới mục tiêu trong quý III/2028. Các đơn vị phải chuẩn bị điều kiện để tổ chức thi công đồng loạt trên toàn công trường.

Bên cạnh tổ chức thi công, nguồn vật liệu đang là một trong những khó khăn lớn của dự án. Theo số liệu công bố trong quá trình triển khai, toàn tuyến cần gần 9,9 triệu m³ đất san lấp, 995.000 m³ đá xây dựng, gần 1,8 triệu m³ cấp phối đá dăm cùng khối lượng lớn cát san lấp và cát bê tông.

Trong khi đó, nguồn cung tại chỗ chưa đáp ứng toàn bộ nhu cầu; việc huy động vật liệu còn phụ thuộc vào công suất các mỏ, thủ tục khai thác và giải phóng mặt bằng.

Để tháo gỡ khó khăn, tỉnh Nghệ An triển khai các giải pháp nâng công suất một số mỏ hiện hữu, bổ sung nguồn khai thác và phối hợp hoàn thiện thủ tục liên quan, tạo điều kiện cho nhà thầu chủ động kế hoạch cung ứng.

Tại gói thầu XL01, nhà thầu sử dụng hai nguồn đất đắp chính là đất đào tận dụng trên tuyến và đất khai thác từ mỏ Hồng Tân 1 tại xã Nam Đàn. Sau khi hoàn thiện các thủ tục liên quan, nhà thầu đã tổ chức khai thác, vận chuyển đất phục vụ thi công. Khối lượng đất đã khai thác, cung cấp cho gói thầu, theo số liệu theo dõi vận chuyển, đạt hơn 27.100 m³.

Việc kết hợp đất khai thác từ mỏ với đất đào tận dụng trên tuyến giúp nhà thầu chủ động điều phối vật liệu theo nhu cầu từng hạng mục, giảm áp lực huy động từ các nguồn bên ngoài.

Tuy nhiên, để bảo đảm tiến độ lâu dài, các đơn vị cần tiếp tục rà soát nhu cầu thực tế, gắn kế hoạch cung ứng với tiến độ thi công, tránh tình trạng thiếu vật liệu cục bộ làm gián đoạn công việc.

Kiểm soát chặt vật liệu, bảo đảm an toàn và môi trường

Song song với việc bảo đảm nguồn cung, công tác quản lý vật liệu được thực hiện từ khâu khai thác, vận chuyển đến tiếp nhận tại công trường. Chủ đầu tư và nhà thầu tăng cường phối hợp giám sát, đối chiếu số liệu nhằm kiểm soát nguồn gốc, khối lượng vật liệu, hạn chế thất thoát và bảo đảm tuân thủ quy định.

Ông Nguyễn Duy An, Phó Giám đốc Ban Quản lý dự án công trình giao thông Nghệ An cho biết, Ban đã yêu cầu nhà thầu lắp đặt camera, trạm cân và kết nối dữ liệu với hệ thống quản lý, giám sát khoáng sản và trụ sở Ban Quản lý dự án. Đến nay, hệ thống đã được hoàn thiện, đưa vào vận hành để giám sát phương tiện ra vào mỏ, theo dõi sản lượng khai thác và khối lượng vật liệu cung cấp cho công trường.

Để kiểm soát chất lượng, hạn chế thất thoát khoáng sản, nhà thầu áp dụng phương thức đối chiếu qua ba liên phiếu giao nhận. Các thông tin về khối lượng vật liệu xuất đi và tiếp nhận được kiểm tra chéo, tạo cơ sở đối chiếu giữa các khâu trong quá trình vận chuyển.

Các nhà thầu đẩy nhanh tiến độ dự án cao tốc Vinh - Thanh Thủy. (Ảnh: Trịnh Duy Hưng/TTXVN)

Theo ông Nguyễn Đức Phương, Giám đốc Ban Điều hành gói thầu XL01, việc kiểm soát nguồn gốc vật liệu được thực hiện trên cơ sở hồ sơ pháp lý của mỏ và các thủ tục được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận.

Quá trình vận chuyển, tiếp nhận được kiểm soát chéo bằng hệ thống trạm cân, camera giám sát, phiếu đo thùng xe và chấm chuyến tại cả hai đầu xuất đất, tiếp nhận trên tuyến, nhằm đối chiếu khối lượng, bảo đảm tính minh bạch và tuân thủ quy định hiện hành.

Tại mỏ, trạm cân được sử dụng để kiểm tra tải trọng phương tiện trước khi lưu thông; hệ thống camera hoạt động liên tục, kết nối với Ban Quản lý dự án để theo dõi hoạt động khai thác và phương tiện ra vào.

Tại các điểm tiếp nhận trên tuyến, nhà thầu bố trí camera ở những vị trí trọng yếu, kết hợp chấm chuyến, lập phiếu giao nhận và chụp ảnh lưu trữ từng phương tiện.

Dữ liệu tại mỏ và công trường được đối chiếu về số lượt xe, khối lượng vận chuyển và vị trí đổ đất. Cơ chế giám sát hai đầu giúp tăng tính minh bạch, kịp thời phát hiện sai lệch và kiểm soát lượng vật liệu đưa vào thi công.

Cùng với đó, các nhà thầu yêu cầu phương tiện vận chuyển che phủ thùng xe, tuân thủ tải trọng, hạn chế đất đá rơi vãi; tổ chức tưới nước, vệ sinh đường nội bộ và thường xuyên nhắc nhở lái xe, lái máy chấp hành quy định về an toàn giao thông, vệ sinh môi trường, giảm ảnh hưởng đến người dân dọc tuyến.

Một vấn đề khác là xử lý lượng đất đá phát sinh trong quá trình thi công nền đường, cầu và hầm. Theo phương án của Ban Quản lý dự án công trình giao thông Nghệ An, toàn dự án dự kiến cần 24 bãi tiếp nhận chất thải rắn xây dựng, tổng sức chứa hơn 18,66 triệu m³.

Ban đang phối hợp với các sở, ngành và chính quyền địa phương rà soát vị trí, hoàn thiện thủ tục, tháo gỡ vướng mắc để đưa các bãi vào sử dụng. Việc phân loại, tận dụng hoặc vận chuyển đất đá đến vị trí phù hợp góp phần hạn chế tác động đến môi trường và bảo đảm quá trình thi công diễn ra thuận lợi.

Dự án cao tốc Vinh-Thanh Thủy dài khoảng 60 km, tổng mức đầu tư 23.940 tỷ đồng, kết nối khu vực trung tâm Nghệ An với cửa khẩu Thanh Thủy. Dự án khởi công ngày 18/5/2026, được đầu tư theo quy mô 4 làn xe hoàn chỉnh, gồm các hạng mục đường, cầu, hầm xuyên núi và hệ thống nút giao liên thông.

Khi hoàn thành, tuyến cao tốc sẽ tăng cường kết nối khu vực phía Tây Nghệ An với mạng lưới giao thông quốc gia, mở rộng không gian giao thương giữa Việt Nam và Lào.

Vì vậy, đẩy nhanh tiến độ thi công gắn với bảo đảm chất lượng, kiểm soát chặt nguồn vật liệu và tuân thủ quy định về an toàn, môi trường là yêu cầu quan trọng đối với chủ đầu tư, nhà thầu và các cơ quan liên quan./.