Gỡ tâm lý 'sợ sai', Hà Nha xắn tay giải quyết việc khó cho dân

Người dân xã Hà Nha tái sản xuất trên diện tích được san gạt bùn, cát sau lũ. Ảnh: HỨA MẬN

Dám nghĩ, dám làm

Ông Mai Thanh Sang, Chủ tịch UBND xã Hà Nha, nhận định thực tiễn tại địa phương cho thấy khi được trao thêm quyền hạn, những vấn đề trước đây vốn phải qua nhiều tầng nấc trung gian đã được xử lý nhanh hơn.

Tuy nhiên, thực tế này cũng đặt ra yêu cầu cán bộ không thể chỉ quen làm việc “đúng quy trình” để giữ an toàn cho bản thân, mà phải thấu hiểu tinh thần pháp luật để chủ động ra quyết định trong phạm vi cho phép, đồng thời dám chịu trách nhiệm về quyết định đó.

Sau trận lũ lụt cuối năm 2025, nhiều diện tích đất sản xuất tại địa phương bị bùn, cát bồi lấp nghiêm trọng, đặc biệt có những nơi độ dày bồi lấp lên tới 80cm đến 1m. Bài toán khó đặt ra là làm thế nào để di dời khối lượng đất, cát này ra khỏi ruộng, kịp thời khôi phục sản xuất cho người dân.

“Nhìn bề ngoài, đây chỉ là việc san gạt bùn, cát sau lũ, nhưng đằng sau lại là hàng loạt thủ tục pháp lý chặt chẽ. Để triển khai, xã phải khảo sát, đo đạc, xác định khối lượng, hoàn thiện phương án và tổ chức đấu giá theo quy định.

Trong đợt đầu, hơn 104.700m³ được đưa ra đấu giá nhưng chỉ có hơn 8.200m³ tại khu vực thôn Bàng Tân cũ được đấu giá thành công, thu về gần 1,97 tỷ đồng. Kết quả chưa đạt kỳ vọng khiến việc san gạt mặt bằng chưa thể triển khai đồng bộ”, ông Mai Thanh Sang cho biết.

Không nản chí, Hà Nha tiếp tục rà soát, hoàn thiện phương án để tổ chức đấu giá đợt hai. Ngày 11/8/2026, hơn 96.500m³ đất, cát tại các khu vực Hòa Hữu, Đại Hồng và Lục Nam đã được đấu giá thành công với tổng giá trị hơn 17,39 tỷ đồng. Cộng cả hai đợt, tổng số tiền trúng đấu giá nộp vào ngân sách nhà nước đạt gần 19,37 tỷ đồng.

Điều thiết thực nhất đối với người dân là diện tích đất bị bồi lấp nhanh chóng được đưa vào tái sản xuất. Nhờ chính quyền xã khẩn trương san gạt, hơn 80% diện tích đất sản xuất bị ngập, bồi lấp được khôi phục kịp thời để xuống giống vụ đông xuân.

Tại cánh đồng Đại Hồng, ông Nguyễn Tuấn Khương cho hay có những thửa ruộng bị cát bồi dày hơn 1m, nếu không được san gạt thì coi như bỏ hoang. Nhờ sự can thiệp kịp thời, nông dân đã sớm trở lại đồng ruộng. Vụ đông xuân vừa qua, cây đậu phụng đạt năng suất từ 180 - 200kg/sào, lại bán được giá.

Dù vậy, theo ông Khương, một số khối lượng đất, cát sau khi san gạt vẫn còn trên đồng ruộng. Người dân mong muốn chính quyền sớm có phương án vận chuyển đi để trả lại mặt bằng sạch, đồng thời xem xét hỗ trợ các hộ gia đình chịu ảnh hưởng nặng nề sau lũ.

Bà Nguyễn Thị Thế (ngoài cùng bên trái) đã nhận được Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu sau 43 năm mòn mỏi chờ đợi. Ảnh: TRẦN HẬU

Tinh thần dám nghĩ, dám làm còn thể hiện rõ nét qua việc tháo gỡ những điểm nghẽn tồn đọng nhiều năm. Câu chuyện cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho một hộ dân ở thôn Đại Hồng - người đã phải chờ đợi suốt 43 năm kể từ khi được giao đất vào năm 1983 là minh chứng điển hình. Những biến động về địa giới hành chính và hồ sơ nguồn gốc đất qua nhiều thời kỳ là nguyên nhân khiến vụ việc bị kéo dài.

Ông Nguyễn Văn Quang, Phó Chủ tịch UBND xã Hà Nha, chia sẻ rào cản lớn nhất lâu nay chính là tâm lý sợ sai, sợ trách nhiệm. Nỗi lo “bút sa gà chết” khiến nhiều hồ sơ bị trì hoãn, người dân phải đi lại nhiều lần đến mức mệt mỏi rồi bỏ cuộc.

Khi mô hình chính quyền địa phương hai cấp đi vào vận hành, Hà Nha chủ động rà soát lại toàn bộ các trường hợp tồn đọng. Theo ông Quang, xã không thể tiếp tục thụ động ngồi chờ hướng dẫn từ cấp trên, mà phải tự nghiên cứu luật và các văn bản dưới luật. Một khi căn cứ pháp lý rõ ràng và đủ điều kiện, xã sẽ quyết liệt giải quyết.

Nhờ cách làm quyết liệt đó, 16 hộ dân đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu; hơn 200 trường hợp khác được cấp đổi, cấp lại và giải quyết dứt điểm các thủ tục liên quan.

Sau hơn 40 năm mòn mỏi chờ đợi, cuối cùng bà Nguyễn Thị Thế (thôn Đại Hồng) cũng được cấpgiấy chứng nhận nhận quyền sử dụng đất lần đầu.

“Khi được chính quyền xã Hà Nha liên hệ để bổ sung giấy tờ, ban đầu tôi cũng nghĩ chắc họ chỉ làm cho có thủ tục chứ chẳng giải quyết được gì. Không ngờ bây giờ gia đình tôi đã cầm được sổ đỏ trên tay”, bà Thế nói.

Một góc xã Hà Nha nhìn từ trên cao. Ảnh: ĐÔNG YÊN

Dân cần, chính quyền có mặt

Vào mùa khô năm 2026, hệ thống nước tự chảy Khe Bò - Khe Lim tại khu vực Đại Hồng bị xuống cấp nghiêm trọng. Đường ống hư hỏng, bể chứa bị bồi lấp khiến người dân rơi vào cảnh thiếu nước sinh hoạt.

Trước tình hình đó, xã nhanh chóng tổ chức kiểm tra, sửa chữa đường ống, đồng thời tiến hành vệ sinh và khơi thông bể chứa. Song song đó, địa phương cũng chủ động lên phương án nạo vét lòng hồ Khe Bò nhằm nâng cao năng lực tích nước về lâu dài.

Ông Nguyễn Khánh Hòe (thôn Đại Hồng) chia sẻ, bộ máy chính quyền hiện nay đã năng động, linh hoạt hơn rất nhiều; những phản ánh của người dân đều được tiếp thu và xử lý dứt điểm chứ không còn tình trạng đùn đẩy, kéo dài.

Đến giữa tháng 9/2026, khi thiên tai ập đến, chính quyền xã lại đối mặt với một nhiệm vụ khẩn cấp khác: hỗ trợ người dân gặt lúa chạy lũ. Sáng 13/9, do ảnh hưởng của áp thấp nhiệt đới, mưa lớn trút xuống liên tục. Toàn xã Hà Nha có khoảng 800ha lúa, trong đó hơn 100ha vẫn chưa kịp thu hoạch. Nhiều vùng trũng thấp bị ngập sâu, lúa đổ rạp khiến máy gặt không thể tiếp cận.

Tuy nhiên, không đợi đến ngày làm việc đầu tuần, ngay trong ngày nghỉ, lãnh đạo UBND xã Hà Nha cùng Ủy ban MTTQ, các ban, ngành, hợp tác xã và trưởng của 12 thôn trực tiếp xuống đồng. Giữa những thửa ruộng ngập nước, mục tiêu hàng đầu được xác định rất rõ ràng: tìm mọi cách đưa máy móc vào ruộng để thu hoạch nhanh nhất những diện tích có nguy cơ mất trắng.

Ngay trong ngày, phương án thu hoạch tập trung đã được thống nhất để triển khai từ ngày 15/9 khi thời tiết thuận lợi hơn. Đối với những diện tích bị ngập sâu, lúa đổ rạp mà máy móc bất lực, xã lên kế hoạch huy động lực lượng vũ trang, đoàn viên, hội viên cùng lực lượng xung kích tại chỗ để gặt tay giúp dân.

Các lực lượng dân quân, cựu chiến binh, phụ nữ... hỗ trợ người dân gặt lúa khi có mưa lớn. Ảnh: HỨA MẬN

Sáng 15/9, ngay khi trời hửng nắng, các lực lượng của xã đồng loạt ra quân tại các cánh đồng An Hòa, Hà Nha và Ngọc Kinh. Cán bộ, hội viên các đoàn thể, lực lượng Công an xã, lực dân quân cùng người dân khẩn trương dựng, gom những vạt lúa bị ngã để máy gặt thuận lợi tiếp cận. Với những đám lúa bị ngã bệt sát đất, máy không thể cắt được, các lực lượng đã tự tay gặt và khuân vác về tận nhà cho dân.

Theo ông Mai Thanh Sang, Chủ tịch UBND xã Hà Nha, “dám làm” không đồng nghĩa với làm tùy tiện, càng không thể lấy lý do phục vụ nhân dân để làm trái quy định. Dám làm trước hết phải là nắm vững luật pháp, xác định rõ thẩm quyền, đánh giá thấu đáo mọi rủi ro để lựa chọn phương án tối ưu, và một khi đã quyết định thì phải dám chịu trách nhiệm đến cùng.

[VIDEO] - Ông Mai Thanh Sang, Chủ tịch UBND xã Hà Nha nói về sự quyết liệt thực hiện các nhiệm vụ trong thời gian tới: