Gỡ vướng cấp 'sổ đỏ' cho 106 hộ dân xã An Khánh: Cần một phương án thấu tình, đạt lý

Vụ việc kéo dài qua nhiều thời kỳ, tồn tại không ít vướng mắc về thủ tục pháp lý và biên lai thu tiền. Để giải quyết dứt điểm câu chuyện "treo" quyền lợi hợp pháp của người dân hơn ¼ thế kỷ, rất cần sự nhìn nhận khách quan, toàn diện trong bối cảnh lịch sử quản lý đất đai, trên tinh thần lắng nghe và bảo vệ quyền lợi chính đáng của người dân.

Mong một lời giải minh bạch và thấu tình, đạt lý

Người dân mong muốn cơ quan chức năng có giải pháp tháo gỡ những vướng mắc trong việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho 106 hộ dân. Ảnh: PV

Thực hiện chủ trương cấp đất giãn dân của huyện Hoài Đức, năm 1999, xã La Phù đã thành lập Ban xét duyệt, ban hành Quy chế và tiến hành thu tiền của người dân để giao đất. Theo danh sách lưu trữ có dấu và chữ ký của Chủ tịch UBND xã La Phù thời điểm đó (bản phô tô), tổng diện tích đất giao là 4.488m² với tổng số tiền đã thu là 615,88 triệu đồng.

Tuy nhiên, đến năm 2002, UBND huyện Hoài Đức mới chính thức ban hành quyết định thu hồi đất nông nghiệp tại khu Cầu Giữa thuộc thôn Đoàn Kết để chuyển mục đích sang đất ở, giao cho 106 hộ dân (trùng khớp với vị trí xã đã bố trí năm 1999). Huyện cũng phê duyệt đơn giá thu tiền sử dụng đất cho từng vị trí cụ thể. Như vậy, việc sử dụng đất của 106 hộ dân hoàn toàn xuất phát từ chủ trương, quyết định của chính quyền cơ sở và cấp có thẩm quyền, không phải hành vi tự phát hay lấn chiếm trái phép.

Tuy nhiên, "nút thắt" phát sinh khi các biên lai thu tiền thời điểm đó chỉ ghi nội dung “tự nguyện đóng góp xây dựng địa phương”. Mặt khác, UBND xã La Phù khi ấy chưa nộp đủ toàn bộ số tiền đã thu của các hộ dân vào ngân sách nhà nước, còn thiếu khoảng 70 triệu đồng. Mặc dù Chi cục Thuế huyện Hoài Đức từng đôn đốc và UBND xã La Phù cũng từng có văn bản đề nghị được nộp bổ sung số tiền còn thiếu vào năm 2009, song vụ việc sau đó rơi vào im lặng, không nhận được hướng dẫn tiếp theo.

Các hộ dân đã sử dụng đất, xây dựng nhà và sinh sống ổn định hơn 1/4 thế kỷ, nhưng đến nay chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Ảnh: PV

Suốt từ năm 2002 đến nay, nhiều hộ dân liên tục gửi đơn thư tới các cấp chính quyền và phản ánh qua các cuộc tiếp xúc cử tri đề nghị được cấp "sổ đỏ". Người dân mong muốn nhận được một văn bản trả lời chính thức, nêu rõ phương hướng và giải pháp tháo gỡ.

Mới đây, sau khi thành lập Tổ xác minh nguồn gốc đất vào cuối tháng 10-2025 và hoàn thành đo đạc thực địa, xã An Khánh vẫn chưa có văn bản trả lời chính thức cho các hộ dân. Mọi thông tin chỉ dừng lại ở hình thức trao đổi trực tiếp.

Đáng chú ý, qua trao đổi, chuyên viên Phòng Kinh tế đã gợi mở phương án, các hộ dân sẽ được cấp “sổ đỏ” nếu đồng ý nộp tiền sử dụng đất tính theo đơn giá của năm 2026 và không khấu trừ khoản tiền đã nộp cách đây gần 30 năm. Theo đó, tùy từng vị trí thửa đất, các hộ sẽ phải nộp từ 17.719.000 đến 33.609.000 đồng/m2.

Đề xuất này lập tức khiến các hộ băn khoăn và lo lắng. Bà con cho rằng, việc chậm trễ hoàn thiện hồ sơ và nộp tiền vào ngân sách xuất phát từ trách nhiệm thực thi công vụ của cơ quan quản lý nhà nước qua các thời kỳ, chứ không phải lỗi của người dân.

La Phù có làng nghề rất phát triển, người dân rất cần vốn để mở rộng sản xuất, kinh doanh, nhưng 27 năm qua, 106 hộ dân không thể dùng tài sản nhà, đất của mình để thế chấp vay vốn ngân hàng do chưa được cấp "sổ đỏ". Ảnh: PV

Đại diện các hộ dân, ông Tạ Công Hạnh cho biết, người dân đồng thuận sẵn sàng nộp bổ sung khoản tiền 70 triệu đồng còn thiếu trước đây (sau khi được quy đổi theo giá trị phù hợp). Song, việc “xóa trắng” toàn bộ nghĩa vụ tài chính người dân đã thực hiện từ năm 1997 để áp đơn giá mới của năm 2026 là thiếu hợp lý, gây thiệt thòi lớn cho người dân.

Trách nhiệm kế thừa và yêu cầu sớm gỡ “nút thắt”

Theo Phòng Kinh tế xã An Khánh, do đất được giao khi chưa có quyết định chính thức của cấp huyện tại thời điểm ban đầu và chứng từ thu ghi “tự nguyện đóng góp xây dựng địa phương”, nên chưa đủ căn cứ pháp lý “cứng” để xác nhận nghĩa vụ tài chính về đất ở theo quy định hiện hành. Với ý kiến khấu trừ số tiền trước kia các hộ đã nộp, về mặt pháp lý cũng chưa có căn cứ để triển khai. Việc yêu cầu nộp tiền sử dụng đất theo giá đất năm 2026 hiện mới là ý kiến trao đổi, thảo luận, chưa phải phương án chính thức.

“Các khoản thu không được ghi đúng nội dung thì không có giá trị để xác định nghĩa vụ tài chính. Nếu công nhận thì sẽ tạo hệ quả đối với nhiều trường hợp khác, bởi không chỉ riêng khu đất này có tình trạng đó”, chuyên viên Phòng Kinh tế xã La Phù cho biết.

106 hộ dân thôn Tiền Phong đang lo lắng và băn khoăn về phương án phải nộp tiền sử dụng đất theo đơn giá của năm 2026 để được cấp "sổ đỏ". Ảnh: PV

Tuy nhiên, xem xét một cách khách quan và toàn diện, chuỗi dữ liệu lịch sử cần được kết nối theo đúng bản chất sự việc. Bên cạnh các biên lai đóng góp xây dựng địa phương, nhiều hộ dân vẫn lưu giữ cả biên lai “nộp tiền đo bản đồ cấp bìa đỏ đất ở”, cùng văn bản đôn đốc của Chi cục Thuế và văn bản xin nộp tiền tồn đọng của UBND xã La Phù. Đặc biệt, suốt từ khi nhận đất và xây dựng nhà ở ổn định đến nay, không có bất kỳ trường hợp nào bị lập biên bản hay xử lý vi phạm hành chính về trật tự xây dựng trên đất nông nghiệp. Điều này khẳng định quá trình sử dụng đất của người dân là liên tục, công khai và được chính quyền địa phương ghi nhận.

Nếu chỉ căn cứ vào việc chứng từ thời kỳ trước ghi “tự nguyện đóng góp xây dựng địa phương” rồi buộc họ phải chịu toàn bộ hậu quả do sự chậm trễ hoặc thiếu sót trong quản lý của cấp cơ sở là chưa thực sự thấu đáo.

Nguyên tắc quản lý nhà nước đòi hỏi sự liên tục và tính kế thừa trách nhiệm. Bộ máy chính quyền dù qua nhiều thời kỳ hay điều chỉnh địa giới hành chính vẫn phải có trách nhiệm gánh vác, khắc phục những tồn tại do lịch sử để lại, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nhân dân.

Theo quy định, thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu cho hộ gia đình, cá nhân hiện đã được phân cấp về cho Chủ tịch UBND cấp xã. Việc giao quyền gắn liền với giao trách nhiệm giải quyết dứt điểm các vướng mắc tồn đọng.

Để xử lý thấu đáo vụ việc, xã An Khánh cần rà soát, xâu chuỗi toàn bộ hồ sơ, báo cáo cấp thẩm quyền để xây dựng phương án tháo gỡ khả thi, đúng quy định nhưng cũng phù hợp với bối cảnh lịch sử. Đồng thời, xã cần ban hành văn bản trả lời minh bạch, nêu rõ lộ trình và thời hạn giải quyết để người dân yên tâm.

Kết thúc buổi làm việc, lãnh đạo Phòng Kinh tế xã An Khánh nhấn mạnh: “Chúng tôi rất mong cấp giấy chứng nhận cho người dân, nhưng phải làm đúng quy định, không để thất thoát nghĩa vụ tài chính, đồng thời bảo đảm quyền lợi, giảm tối đa khoản đóng góp của người dân. Việc xác định giá đất và nghĩa vụ tài chính phải vận dụng đầy đủ các quy định để hạn chế mức đóng góp trong phạm vi pháp luật cho phép” - mong rằng tinh thần này sẽ được xã An Khánh triển khai khẩn trương để có cơ sở pháp lý thực hiện. Bởi một phương án thấu tình, đạt lý sẽ là chìa khóa gỡ bỏ “nút thắt” kéo dài suốt gần 30 năm qua, củng cố niềm tin của nhân dân vào sự nghiêm minh, công bằng của các cấp chính quyền.