Gỡ vướng cho 4 công trình thủy lợi trọng điểm của tỉnh Lâm Đồng

Thi công hồ chứa nước. Ảnh minh họa: Trọng Đạt - TTXVN

Sau khi bộ máy chính quyền của tỉnh đi vào hoạt động trơn tru, UBND tỉnh bắt đầu triển khai tìm giải pháp để gỡ vướng cho các công trình này có thể khởi công, tiếp tục thi công, hoàn thành và đưa vào sử dụng.

Đáng chú ý là Dự án hồ chứa nước Ka Pét (thuộc huyện Hàm Thuận Nam, tỉnh Bình Thuận cũ). Đây là dự án quan trọng quốc gia, được Quốc hội quyết định chủ trương đầu tư từ năm 2019, nhưng đến nay vẫn chưa thể khởi công mà nút thắt lớn nhất là chuyển mục đích sử dụng rừng. Dự án có mục tiêu cung cấp nước tưới cho sản xuất nông nghiệp, cấp nước thô cho khu công nghiệp và sinh hoạt của người dân, chống lũ và cải tạo môi trường, điều tiết nước cho vùng hạ du khu vực huyện Hàm Thuận và tỉnh Bình Thuận.

Quy mô hồ thủy lợi này điều tiết dung tích toàn bộ trên 51 triệu m3, diện tích đất sử dụng trên 697 ha với tổng mức đầu tư 874 tỷ đồng. Thời gian thực hiện dự án từ 2019 đến hết năm 2025. Hiện Quốc hội đã ra Nghị quyết cho phép kéo dài thời gian bố trí vốn thực hiện dự án đến hết năm 2028.

Đến nay, chủ đầu tư đã hoàn thành công tác rà phá bom mìn, vật nổ trong tháng 12/2025. Việc điều tra, kiểm kê hiện trạng rừng đã hoàn tất trên toàn bộ diện tích dự án. Tuy nhiên, thủ tục chuyển mục đích sử dụng rừng mới đạt khoảng 50% do dự án đã quá hạn 24 tháng kể từ khi được quyết định chủ trương đầu tư, phải thực hiện lại trình tự thủ tục đầu tư theo theo quy định. Dự kiến, hồ sơ sẽ được thẩm định xong trong tháng 1 đến đầu tháng 2/2026.

Dự án hồ chứa nước Ta Hoét, (xã Hiệp Thạnh, huyện Đức Trọng) hiện ở giai đoạn không thể thi công do chưa giải phóng hoàn toàn mặt bằng, trong khi công trình đã khởi công từ tháng 2/2023. Đây là công trình hồ chứa nhằm cấp nước tưới cho 2.580 ha lúa, rau màu và cây công nghiệp; đồng thời cấp nước sinh hoạt cho khoảng 65.000 hộ dân thuộc 6 xã, thị trấn của huyện Đức Trọng, tỉnh Lâm Đồng (cũ). Dự án có tổng mức đầu tư gần 981,6 tỷ đồng. Tuy nhiên đến nay chủ đầu tư mới chỉ bàn giao được gần 24/121,5 ha mặt bằng cho đơn vị thi công, khiến công trình này đã phải tạm dừng từ tháng 5/2024 đến nay.

Một Dự án được nhiều người biết đến do sự cố sạt lở đặc biệt nghiêm trọng, phải đình chỉ thi công dù đã hoàn thành hầu hết các hạng mục là hồ chứa nước Đông Thanh (nay thuộc xã Nam Ban Lâm Hà). Dự án có dung tích toàn bộ hồ chứa 3.05 triệu m3; Tổng giá trị dự toán xây dựng công trình 494,1 tỷ đồng, trong đó chi phí giải phóng mặt bằng 180 tỷ đồng, chi phí xây dựng 210 tỷ đồng và chi phí thiết bị 12 tỷ đồng...

Mục tiêu của dự án nhằm xây dựng hồ chứa nước, cấp nước tưới cho 700 ha đất nông nghiệp và cấp nước sinh hoạt cho 7.500 hộ dân. Được khởi công từ tháng 1/2022, công trình đã hoàn thành trên 80% khối lượng theo thiết kế được duyệt. Tuy nhiên từ tháng 7/2023 đến nay, dự án đã phải tạm dừng do xảy ra sự cố sạt trượt, sụt lún đất tại vai phải đập, gây hư hỏng một số hạng mục đã thi công. Đây là sự cố có phạm vi rộng, tính chất phức tạp.

Ngoài ra còn có Dự án hồ chứa nước Ka Zam ở tại xã Ka Đô, huyện Đơn Dương, tỉnh Lâm Đồng (cũ), tiến độ thi công đạt nhiều kết quả tích cực, đến nay cơ bản hoàn thành, khối lượng xây lắp toàn dự án đạt khoảng 99% theo hợp đồng. Riêng hạng mục đường tránh ngập, UBND tỉnh đã chấp thuận chủ trương đầu tư. Tuy nhiên, vướng mắc lớn nhất hiện nay là 6,9 ha đất chồng lấn với đất rừng chưa hoàn tất giải phóng mặt bằng.

Trước những vướng mắc gây ảnh hưởng tới tiến độ khởi công, thi công và hoàn thiện dự án, đưa công trình vào hoạt động của 4 dự án trọng điểm trên, trong cuộc họp ngày 8/1/2026, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Ngọc Phúc đã chỉ đạo các chủ đầu tư, Ban quản lý dự án, đơn vị thi công và chính quyền cơ sở tập trung tháo gỡ. Cụ thể đối với Dự án hồ Ka Pét, chủ đầu tư khẩn trương hoàn thiện hồ sơ trình UBND tỉnh trước ngày 31/1 để ra quyết định chuyển mục đích sử dụng rừng sang mục đích khác theo đúng quy định, làm sao để từ tháng 4 đến tháng 6/2026 phải tổ chức khởi công.

Đối với Dự án khó nhất là Hồ chứa nước Ta Hoét, lãnh đạo UBND tỉnh phê bình lực lượng Kiểm lâm tắc trách trong việc phê duyệt thẩm định hồ sơ liên quan đến đất rừng, gây chậm chễ trong quá trình tái định canh cho người dân phải thu hồi đất canh tác. Các tổ công tác dân vận liên ngành được yêu cầu tiếp tục xuống vận động người dân đồng thuận. Trong số đó cần làm rõ nguyên nhân vụ ngập úng trong trận mưa lịch sử vừa qua làm thiệt hại cho nhiều hộ dân khu vực này là do không có hồ thủy lợi tại khu vực này điều tiết lũ. Các tổ công tác cũng được yêu cầu vận dụng tối đa các chính sách hỗ trợ đời sống, việc làm, sản xuất… cho người dân bị ảnh hưởng, để tạo sự đồng thuận của người dân trong việc giải phóng mặt bằng…

Với Dự án hồ chứa nước Đông Thanh, lãnh đạo UBND tỉnh cho biết sẽ ra quyết định thành lập Tổ giám định nguyên nhân sự cố để xác định nguyên nhân chính thức và đề xuất giải pháp khắc phục. Dự kiến, công tác giám định sẽ hoàn thành trong quý II/2026, làm cơ sở để quyết định phương án tiếp tục triển khai dự án. Chủ đầu tư phải hoàn thiện báo cáo chủ trương đầu tư tiếp theo trước 31/1 để cấp có thẩm quyền phê duyệt. Phương án đầu tư phải tiếp thu những ý kiến của các chuyên gia, nhà khoa học trong và ngoài nước đã đến thực tế hiện trường vụ sạt lở và tư vấn cho cơ quan chức năng của tỉnh các phương án thi công tiếp theo…

Chu Quốc Hùng/vnanet.vn