Gỡ vướng mặt bằng, tạo đà cho các dự án giao thông trọng điểm

Giám đốc Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh Tây Ninh Nguyễn Minh Hùng báo cáo tiến độ công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng các dự án. Ảnh: Bùi Giang - TTXVN

Tham dự có lãnh đạo UBND tỉnh Tây Ninh cùng đại diện các sở, ngành, địa phương trong tỉnh.

Theo Giám đốc Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh Tây Ninh Nguyễn Minh Hùng, Trung tâm đang thực hiện công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng đối với 350 công trình, dự án, gồm 152 dự án đầu tư công và 198 dự án đầu tư ngoài ngân sách. Trong số này, 243 dự án đã được phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư với tổng diện tích hơn 16.900 ha, ảnh hưởng 72.329 trường hợp, tổng số tiền gần 128.700 tỷ đồng.

Đến ngày 29/9, đã chi trả 61.299 trường hợp, đạt 84,75%; diện tích gần 13.900 ha, đạt 82,09%; số tiền hơn 96.200 tỷ đồng, đạt 74,75%. Riêng từ đầu năm 2026 đến nay, tỉnh đã chi trả 12.125 trường hợp, diện tích hơn 1.660 ha, với tổng số tiền gần 25.700 tỷ đồng để thu hồi đất thực hiện các dự án, đạt 110% chỉ tiêu 1.500 ha đề ra cho năm 2026.

Theo ông Nguyễn Minh Hùng, trung tâm đã tiến hành rà soát, phân loại dự án theo các nhóm cụ thể để tập trung triển khai thực hiện; trong đó, nhóm dự án giao thông trọng điểm, tiến độ đạt khá cao.

Đơn cử như dự án Đường Vành đai 4 Thành phố Hồ Chí Minh đoạn qua tỉnh Tây Ninh đã hoàn thành chi trả 93,9% diện tích và 91,92% số trường hợp; số tiền đã chi trả đạt 89,19%. Còn 422 trường hợp, tương ứng 41,52 ha và hơn 1.300 tỷ đồng, đang tiếp tục được xử lý, với mục tiêu hoàn thành trong quý IV/2026.

Dự án Cao tốc Thành phố Hồ Chí Minh - Mộc Bài đạt mức hoàn thành cao hơn, với 2.263/2.274 trường hợp đã được chi trả, tương đương 99,52%; diện tích đạt 99,55%. Hiện chỉ còn 11 trường hợp với diện tích 1,13 ha và số tiền 82,21 tỷ đồng, Trung tâm Phát triển quỹ đất đề nghị xem xét hồ sơ để tham mưu UBND cấp xã tổ chức cưỡng chế đối với 8 trường hợp trong tháng 10/2026.

Quang cảnh cuộc họp đánh giá tổng thể công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng, tái định cư các dự án phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn tỉnh Tây Ninh. Ảnh: Bùi Giang - TTXVN

Đối với các dự án đầu tư ngoài ngân sách, công tác giải phóng mặt bằng tại một số dự án đầu tư chưa cao, nhất là các khu công nghiệp, khu đô thị và khu dân cư quy mô lớn. Hiện có 6 dự án khu công nghiệp trọng điểm với tổng diện tích hơn 1.400 ha; trong đó, hơn 1.370 ha đã được phê duyệt phương án bồi thường, với tổng số tiền hơn 10.000 tỷ đồng; đến nay đã chi trả hơn 943 ha, đạt 68,75% diện tích đã phê duyệt với số tiền đã chi trả hơn 6.100 tỷ đồng, đạt 61,38%.

Bên cạnh đó, 8 dự án khu đô thị, khu dân cư trọng điểm, diện tích đã phê duyệt phương án gần 2.500 ha, với 9.758 trường hợp và tổng số tiền bồi thường, hỗ trợ hơn 32.000 tỷ đồng. Đến nay đã chi trả 7.383 trường hợp, đạt 75,66%, nhưng diện tích mới đạt 55,43%, tương ứng gần 1.400 ha; số tiền đã chi trả đạt 67,36%, tương ứng gần 21.600 tỷ đồng. 

Theo Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh Tây Ninh, công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng thời gian qua đạt nhiều kết quả tích cực nhưng vẫn tồn tại nhiều khó khăn, vướng mắc. Một số người dân chưa đồng thuận với phương án bồi thường, hỗ trợ đã được phê duyệt, dẫn đến phải vận động, thuyết phục, đối thoại hoặc thực hiện cưỡng chế. 

Qua rà soát, toàn tỉnh có 158 trường hợp đề xuất cưỡng chế thực hiện quyết định thu hồi đất; trong đó, 37 trường hợp đã ban hành quyết định cưỡng chế nhưng chưa tổ chức thực hiện; 121 trường hợp đã có đề nghị nhưng UBND cấp xã, phường chưa ban hành quyết định cưỡng chế. Đây là một trong những nguyên nhân ảnh hưởng tiến độ thực hiện các dự án. 

Ngoài sự chưa đồng thuận của một số người dân, công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư còn vướng về suất tái định cư tối thiểu bằng tiền, xác định đơn giá cây trồng sau kiểm đếm; trình tự xác nhận điều kiện hỗ trợ đào tạo, chuyển đổi nghề và tìm kiếm việc làm. Việc áp dụng quy định mới về xác định loại cây trồng cũng cần được hướng dẫn đối với những trường hợp đã kiểm đếm theo quy định trước đây… 

Tại cuộc họp, đại diện các sở, ngành và địa phương đã nêu nhiều kiến nghị nhằm tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc để đẩy nhanh công tác giải phóng mặt bằng, từ đó thúc đẩy việc triển khai các dự án nhằm đảm bảo các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Trong đó, chú trọng tháo gỡ những nội dung còn vướng về suất tái định cư tối thiểu, hỗ trợ đào tạo, chuyển đổi nghề, xác định cây trồng; ban hành quy định mức chi phục vụ công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư. Các vấn đề liên ngành và những dự án tồn đọng, kéo dài cũng được đề nghị tiếp tục rà soát, xử lý. 

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Tây Ninh Trương Thanh Liêm đánh giá cao nỗ lực của các địa phương trong thực hiện giải phóng mặt bằng, nhất là đối với các dự án trọng điểm. Theo ông Trương Thanh Liêm, công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng, tái định cư có ý nghĩa quyết định đối với tiến độ triển khai các dự án, nhất là các công trình giao thông, khu công nghiệp, đô thị có quy mô lớn.

Đây không chỉ là khâu tạo mặt bằng để thi công mà còn liên quan trực tiếp đến quyền, lợi ích của người dân, hiệu quả sử dụng nguồn lực đất đai và khả năng đưa các dự án vào thực hiện đúng kế hoạch. Vì vậy, các địa phương, sở, ngành và chủ đầu tư phải phối hợp chặt chẽ, xử lý kịp thời từng vướng mắc, bảo đảm công khai, đúng quy định trong bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, đồng thời bảo đảm nguồn kinh phí chi trả để sớm hoàn thành mặt bằng, tạo điều kiện triển khai dự án.

Ông Trương Thanh Liêm đồng thời yêu cầu các địa phương tiếp tục bố trí nhân lực có chuyên môn, tăng cường tuyên truyền, vận động, đối thoại để tạo sự đồng thuận của người dân. Các sở, ngành phải phối hợp chặt chẽ với địa phương, kịp thời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc phát sinh, không để những vấn đề thuộc trách nhiệm phối hợp kéo dài, ảnh hưởng đến tiến độ dự án.

Đối với các dự án khu công nghiệp, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Tây Ninh yêu cầu phải gắn tiến độ giải phóng mặt bằng với trách nhiệm bảo đảm nguồn vốn của chủ đầu tư. Chủ đầu tư các dự án phải chủ động cân đối, bảo đảm đầy đủ nguồn kinh phí để chi trả cho người dân ngay khi phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt.

Việc bảo đảm nguồn tiền kịp thời, cùng với xử lý dứt điểm các trường hợp chưa đồng thuận và những vướng mắc về chính sách, là điều kiện quan trọng để chuyển kết quả phê duyệt phương án thành mặt bằng thực tế, bảo đảm tiến độ triển khai các dự án trên địa bàn. 

Ông Trương Thanh Liêm cũng nhấn mạnh, khoản kinh phí nhà đầu tư ứng trước để thực hiện bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và kinh phí tổ chức thực hiện giải phóng mặt bằng theo phương án được cấp có thẩm quyền phê duyệt sẽ được khấu trừ vào tiền sử dụng đất nhà đầu tư phải nộp theo quy định.

Do đó, việc quản lý, sử dụng và quyết toán khoản kinh phí này phải được thực hiện chặt chẽ, đúng phương án được phê duyệt, đúng đối tượng, đúng quy định, bảo đảm công khai, minh bạch, tránh thất thoát.