Góc khuất sau những khu đất thể thao bị 'xẻ thịt' giữa lòng Hà Nội

Công khai cho thuê, thu tiền trên đất thể thao

Phản ánh tới Văn Hóa, nhiều người dân sinh sống trên địa bàn phường Kiến Hưng (Hà Nội) bức xúc trước thực trạng khu đất công, sân thể thao được đầu tư từ ngân sách hoặc mang danh nghĩa xã hội hóa đang bị sử dụng có dấu hiệu sai mục đích.

Đáng nói, dù cơ quan chức năng đã từng kiểm tra, rà soát và chỉ rõ hàng loạt bất cập trong công tác quản lý nhưng trên thực tế, làn sóng "xẻ thịt" đất sân thể thao để đưa các loại hình thương mại vào khai thác vẫn diễn ra ngang nhiên.

Từ những phản ánh của người dân, nhóm phóng viên đã trực tiếp ghi nhận thực tế tại một số điểm được nhắc tới và những gì diễn ra cho thấy tài sản công đang có dấu hiệu bị biến thành công cụ trục lợi của các cá nhân, doanh nghiệp dưới nhiều hình thức khác nhau.

Sân thể thao Đa Sỹ đang được vận hành như một cơ cơ kinh doanh dịch vụ

Nằm khuất sau những con phố sầm uất thuộc địa bàn phường Kiến Hưng, Sân thể thao Đa Sỹ hiện ra với một diện mạo vô cùng bề thế cùng hệ thống sân cỏ nhân tạo được đầu tư đồng bộ, bài bản, chuyên nghiệp và hiện đại.

Bao quanh khu vực là hệ thống lưới vây cao kiên cố cùng dàn đèn LED công suất lớn sẵn sàng hoạt động trong thời gian dài, ngay sát sân bóng là khu vực đỗ xe, quầy bán nước phục vụ các khách hàng tìm đến.

Thế nhưng, đằng sau sự đồng bộ ấy lại là một thực tế nhức nhối về tình trạng thương mại hóa tài sản công, khi đất sân thể thao đang được vận hành như một cơ sở kinh doanh dịch vụ thông thường.

Trong vai khách hàng đi tìm thuê sân cố định theo giờ cho đội bóng của công ty, nhóm phóng viên đã tiếp cận một người phụ nữ trung niên, người này tự nhận là nhân viên cửa hàng dịch vụ tại sân bóng này.

Trong lúc trò chuyện, trao đổi, người phụ nữ này tiết lộ: “Sân này có từ nhiều năm nay rồi em ơi, nhưng mà qua tay nhiều đời chủ lắm rồi, lần gần đây nhất là chủ hiện tại mới nhảy vào quản lý đấy”.

Nhìn về phía người đang đá bóng trong sân, người này nói tiếp: “Em nhìn xem, riêng tiền phí sang nhượng lại quyền khai thác rồi đổ thêm kinh phí vào để sửa sang, làm lại mặt cỏ, đầu tư trang thiết bị điện lưới đồng bộ như bây giờ đã ngốn đến cả tỉ bạc rồi, không làm ăn kinh doanh thu tiền thì lấy đâu ra mà hoàn vốn”.

Bên trong sân bóng được đầu tư đồng bộ, hiện đại với hàng rào vây quanh cùng thiết bị chiếu sáng

Khi PV tỏ ý muốn xem lịch trống để chốt khung giờ cố định, người này liền xua tay ái ngại rồi chỉ ra phía cổng, theo lời giới thiệu, mọi thông tin về giá thuê và thời gian sử dụng đều do người quản lý trực tiếp quyết định.

“Mấy cái lịch đặt sân hay giá cả cụ thể chị không nắm hết được đâu, em mà muốn thuê sân thì em phải gọi điện hỏi trực tiếp ông chủ cho chắc chắn, số điện thoại treo ngay ngoài kia kìa”, người này nói.

Theo chỉ dẫn, PV liên hệ với số điện thoại 0936.9999.xx được in lớn trên tấm biển đặt ở cổng lối ra vào. Đầu dây bên kia là một người đàn ông trung niên, giọng điệu đầy vẻ sành sỏi, tự nhận là quản lý sân bóng Đa Sỹ.

Khi nghe khách giới thiệu có nhu cầu muốn thuê sân đá bóng theo giờ, người này lập tức vồ vập báo giá, theo đó, các mức giá tại đây được chủ sân phân chia, “nhảy múa” linh hoạt theo từng ngày, từng giờ trong tuần để tận dụng triệt để nhu cầu của khách hàng.

“Nếu em đá cuối tuần, khung 13 giờ thì giá mềm hơn, khoảng 300.000 đồng/90 phút. Còn nếu muốn lấy khung giờ vàng từ 18h - 19h30 thì phải chịu giá cao hơn là 600.000 đồng. Chốt lịch ngày nào thì nhắn anh”, người đàn ông này khẳng định.

Tình trạng khai thác thương mại trên đất thể thao cũng diễn ra một cách công khai tại Trung tâm thể thao Mậu Lương (phường Kiến Hưng).

Sân thể thao Mậu Lương được đầu tư tiền tỉ cũng bị chia nhỏ diện tích để làm sân bóng, phòng tập gym thu phí rầm rộ

Theo tìm hiểu của PV, ban đầu, sân này được đầu tư từ nguồn ngân sách nhà nước với số tiền hơn 4,5 tỉ đồng cho nền sân đất và các hạng mục phụ trợ.

Do khai thác không hiệu quả và xuống cấp, năm 2011, dự án được chuyển đổi sang mô hình xã hội hóa, giao cho liên danh Công ty TNHH thương mại và dịch vụ Huy Hoàng và HTXNN Mậu Lương đầu tư với tổng số tiền lên tới hơn 9,4 tỉ đồng và đưa vào sử dụng từ năm 2015.

Điều đáng nói, hợp đồng giao khoán quản lý ký kết giữa UBND phường và Công ty Huy Hoàng đã chính thức hết hiệu lực từ ngày 1.7.2021. Suốt nhiều năm qua, UBND phường Kiến Hưng chưa ký lại hợp đồng và hoàn toàn không thực hiện bất kỳ hoạt động thu tiền nào cho ngân sách từ sân thể thao này.

Thế nhưng, trên thực tế, doanh nghiệp vẫn vô tư khai thác mà không gặp phải bất kỳ rào cản nào, bất chấp thông báo kết luận của Thanh tra Sở Tài chính về việc nghiêm cấm tự ý chuyển đổi mục đích sử dụng đất.

Ghi nhận tại hiện trường, toàn bộ khu đất trung tâm thể thao này đã bị chia nhỏ diện tích đất để cho thuê mở phòng tập gym quy mô lớn, ngày ngày thu phí dịch vụ rầm rộ.

Đáng chú ý hơn cả là nằm ở phần diện tích đất tiếp giáp, nơi mặt tiền hướng thẳng ra trục đường lớn, tại, một "con phố kinh doanh" tự phát đã nghiễm nhiên hình thành với đủ các loại hình dịch vụ, từ quán nước sinh tố, trà đá vỉa hè cho đến các hàng ăn uống.

Hạ tầng phục vụ cho hoạt động thể thao với rào và hệ thống điện

Thậm chí, chủ hộ kinh doanh còn thản nhiên kê bàn ghế, căng phông bạt, bày biện cốc chén và hàng hóa áp sát khu vực Trạm biến áp DG Mậu Lương 1.

Theo người dân địa phương, việc hàng quán bày bán sát khu vực trạm biến áp tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn, đặc biệt khi lượng khách thường xuyên tập trung đông người tại đây.

“Không ít khách vẫn ngồi uống nước, trò chuyện, thậm chí hút thuốc lá ngay sát trạm biến áp mà không lường hết những sự cố có thể xảy ra. Tôi rất mong cơ quan chức năng sớm có biện pháp chấn chỉnh để bảo đảm an toàn”, một người dân chia sẻ.

Tương tự với các tụ điểm giải trí thể thao trước đó, hoạt động thương mại hóa để kinh doanh cũng diễn ra tại Sân thể thao Mộ Lao, khu CX-10 (phường Hà Đông).

Theo hồ sơ quản lý tài sản công, khu đất này có diện tích 4.319,9m2. Năm 2016, UBND phường Mộ Lao (sau sáp nhập là phường Hà Đông) ký hợp đồng xã hội hóa với Công ty cổ phần cơ khí xây dựng Việt Anh với thời hạn 5 năm.

Đến tháng 4.2021, do những sai phạm và hết hạn, hai bên đã ký biên bản hủy bỏ hợp đồng, phường sau đó lập Ban quản lý để tiếp quản nhưng do phía công ty cũ chưa di dời hết tài sản nên khu đất từng rơi vào cảnh đóng cửa, không sử dụng.

Sân thể thao Mộ Lao biến thành tổ hợp kinh doanh sân bóng, quán cafe… Bên trong đường điện được đấu nối chằng chịt, thiếu vắng đi thiết bị phòng cháy chữa cháy

Hiện nay, theo ghi nhận, sự thương mại hóa tại đây lại tái diễn với cách thức đa dạng hơn, núp bóng dưới danh nghĩa sân thể thao Mộ Lao, đơn vị vận hành hiện tại đã tự ý cải tạo, mọc lên hàng loạt sân Pickleball - bộ môn thể thao thời thượng đang thu hút lượng lớn giới trẻ tham gia. Để tối ưu hóa nguồn thu, một tổ hợp quán Cafe cũng được dựng lên ngay trong khuôn viên đất này.

Vào sâu bên trong, hạ tầng đường điện đấu nối sơ sài, tại một số vị trí các bó dây điện đan xen chằng chịt ở gần khu vực sân bãi khiến nguy cơ rủi ro, chập, rò rỉ điện luôn hiện hữu. Cũng theo quan sát, xung quanh khu vực này cũng thiếu vắng đi các thiết bị phòng cháy chữa cháy.

Bài toán quản lý tài sản công

Đáng chú ý, các công trình tại các phường như Mộ Lao và Kiến Hưng đều nằm trong danh sách chuyển giao quản lý, sử dụng và khai thác tài sản công theo phương án đã được UBND quận Hà Đông (cũ) thống nhất trước đó.

Cụ thể, tại Văn bản số 2567/UBND-TCKH ngày 28.9.2023 về việc bàn giao quản lý, sử dụng, khai thác tài sản công thuộc lĩnh vực văn hóa, thể thao, UBND quận Hà Đông (cũ) thống nhất chuyển giao quyền quản lý các công trình thể thao từ UBND các phường về Trung tâm Văn hóa, Thông tin và Thể thao quận. Trong danh sách này có Sân thể thao cây xanh CX-10 tại Mộ Lao (phường Hà Đông) và Sân thể thao Mậu Lương thuộc địa bàn phường Kiến Hưng.

Theo văn bản, việc bàn giao nhằm tập trung đầu tư, khai thác hiệu quả hệ thống thiết chế văn hóa, thể thao cơ sở, hạn chế tình trạng sử dụng sai mục đích và tránh lãng phí tài sản công.

Tài sản công nhưng biến thành điểm kinh doanh, có dấu hiệu sử dụng sai mục đích

Không chỉ riêng các công trình nêu trên, công tác quản lý tài sản công trên địa bàn quận Hà Đông (cũ) cũng được địa phương thời điểm đó xác định còn nhiều tồn tại.

Theo Thông báo số 2420/TB-UBND ngày 25.11.2023, toàn quận vẫn còn 43/435 cơ sở nhà, đất chưa hoàn thiện hồ sơ để trình UBND TP Hà Nội phê duyệt phương án sắp xếp.

Bên cạnh đó, địa phương mới tiếp nhận một phần quỹ nhà chuyên dùng khi còn 15/27 vị trí chưa được bàn giao. Trong lĩnh vực văn hóa, thể thao, vẫn còn công trình tài sản công chưa hoàn tất việc chuyển giao về Trung tâm Văn hóa, Thông tin và Thể thao quận theo quy định.

Thực tế này cũng đặt ra nhiều vấn đề cần được làm rõ trong công tác quản lý tài sản công sau xã hội hóa. Tại Sân thể thao Mộ Lao, hợp đồng xã hội hóa đã bị hủy bỏ từ năm 2021 và địa phương từng lập Ban quản lý để tiếp quản, tuy nhiên, theo ghi nhận, hiện nay khu đất vẫn đang được khai thác với nhiều hoạt động dịch vụ khác nhau.

Việc tiếp nhận, quản lý công trình này trên thực tế được thực hiện ra sao, đã hoàn tất bàn giao về Trung tâm Văn hóa, Thông tin và Thể thao quận hay chưa hay vẫn do các tổ chức, cá nhân khác trực tiếp khai thác là những vấn đề cần được làm rõ.

Việc xây dựng sân bóng, pickleball cũng như quản lý, nguồn thu phát sinh, hạch toán có thực hiện đầy đủ theo quy định là câu hỏi được dư luận quan tâm

Tương tự, tại Trung tâm thể thao Mậu Lương, hợp đồng giao khoán quản lý đã hết hiệu lực từ ngày 1.7.2021 nhưng hoạt động khai thác dịch vụ vẫn diễn ra. Nguồn thu phát sinh từ việc cho thuê sân bãi, kinh doanh dịch vụ trong nhiều năm qua được quản lý, hạch toán như thế nào, có được thực hiện đầy đủ theo quy định hay không cũng là câu hỏi được dư luận quan tâm.

Không chỉ riêng sân thể thao Mộ Lao hay trung tâm thể thao Mậu Lương, những tồn tại được ghi nhận tại các công trình thể thao thuộc diện quản lý, chuyển giao trên địa bàn quận Hà Đông trước đây cho thấy công tác quản lý tài sản công sau xã hội hóa vẫn còn nhiều nội dung cần tiếp tục rà soát.

Do đó, trách nhiệm quản lý hiện thuộc đơn vị nào, việc bàn giao đã hoàn tất đến đâu và hiệu quả khai thác tài sản công được kiểm soát như thế nào là những vấn đề cần được các cơ quan chức năng làm rõ.

Trước thực trạng này, UBND quận Hà Đông (cũ) khi đó đã giao Phòng Tài chính - Kế hoạch đôn đốc các đơn vị khẩn trương hoàn thiện thủ tục, đồng thời phối hợp với Phòng Nội vụ xem xét trách nhiệm của người đứng đầu nếu tiếp tục để xảy ra chậm trễ.

Đối với công tác quản lý, sử dụng tài sản công là nhà, đất, UBND quận yêu cầu các phường tăng cường kiểm tra, kịp thời phát hiện và chấm dứt các trường hợp sử dụng tài sản công không đúng mục đích.

Trong khi chờ các vướng mắc liên quan đến công tác quản lý, sử dụng và chuyển giao tài sản công được rà soát, xử lý, nhiều khu đất thể thao trên địa bàn vẫn đang được khai thác với nhiều loại hình dịch vụ khác nhau. Thực trạng này đặt ra yêu cầu tăng cường kiểm tra, giám sát nhằm bảo đảm các công trình được sử dụng đúng mục đích, phát huy hiệu quả nguồn lực công đã được đầu tư.