Google AI Overviews có thể khiến bạn rơi vào bẫy lừa đảo: Làm gì để phòng tránh?

Thay vì hiển thị danh sách liên kết truyền thống khi người dùng tìm kiếm, Google ngày càng ưu tiên hiển thị AI Overviews: Các bản tóm tắt tổng hợp thông tin thu thập từ web, kết hợp với thuật toán dự đoán từ ngữ, rồi trình bày trông có vẻ chính xác và đáng tin cậy.

Dân công nghệ từng đề cập đến một số vấn đề với AI Overviews như thường xuyên chứa lỗi hoặc thông tin vô nghĩa, sử dụng lại nội dung từ các tác giả thực sự biết câu trả lời cho câu hỏi mà người dùng tìm kiếm trên Google. Song còn một vấn đề khác: Những câu trả lời do AI Overviews tạo ra thực sự có thể gây nguy hiểm.

Giống nhiều công nghệ mới khác trước đây, AI Overviews đã bắt đầu bị kẻ xấu lợi dụng để lừa đảo, bằng cách đưa các số điện thoại giả vào phần trả lời của Google, khiến người dùng tưởng đó là thông tin chính thức và đáng tin cậy.

Dưới đây là cách những chiêu trò này hoạt động và cách bạn tự bảo vệ mình.

Các trò lừa đảo trong AI Overviews hoạt động như thế nào?

Cả tờ The Washington Post và Digital Trends đều phát hiện các trường hợp số điện thoại hỗ trợ giả mạo xuất hiện trong AI Overviews, dựa trên báo cáo được chia sẻ trên Facebook và Reddit. Các tổ chức tín dụng và ngân hàng cũng từng cảnh báo khách hàng về những vụ lừa đảo dạng này.

Đây không hẳn là vấn đề hoàn toàn mới, nhưng cách hoạt động hiện nay khiến Google Search trở nên nguy hiểm hơn.

Quy trình thường diễn ra như sau: Nạn nhân tìm kiếm tên một công ty trên Google để lấy số điện thoại liên hệ, sau đó gọi vào số mà AI Overviews hiển thị. Tuy nhiên, số này không dẫn đến công ty thật mà kết nối với một kẻ giả danh hãng đó. Cuối cùng, kẻ gian tìm cách lấy thông tin thanh toán hoặc dữ liệu nhạy cảm khác từ người gọi.

Google AI Overviews cung cấp thông tin để bạn không cần phải truy cập web - Ảnh: David Nield

Hiện chưa rõ chính xác cách những số điện thoại giả này được đưa vào AI Overviews, nhưng giả thuyết hợp lý nhất là chúng xuất hiện ở nhiều nơi ít được chú ý trên internet, đi kèm với tên các công ty lớn. Sau đó, AI Overviews thu thập các thông tin này mà không thực hiện đầy đủ bước kiểm tra để xác minh tính chính xác.

Việc các đối tượng xấu cài cắm số điện thoại gây hiểu lầm không phải là mối nguy hoàn toàn mới. Thông tin sai lệch đã tồn tại trên internet từ lâu. Thế nhưng, thiết kế của AI Overviews, vốn chọn thông tin từ web và trình bày như sự thật thay vì khuyến khích người dùng tự kiểm chứng, khiến nhiều người dễ trở thành nạn nhân của những trò lừa đảo này hơn.

Google cho biết đang tích cực chống lại các đối tượng lừa đảo và tiếp tục triển khai bản cập nhật để tăng cường hệ thống phát hiện spam. Trong tuyên bố gửi tạp chí WIRED, Google thông báo: “Các biện pháp bảo vệ spam của chúng tôi rất hiệu quả trong việc ngăn chặn các trò lừa đảo xuất hiện trong các bản tóm tắt thông tin do AI tạo ra và hiển thị số điện thoại hỗ trợ khách hàng chính thức khi có thể”.

Tất nhiên, vấn đề không chỉ xảy ra trên Google Search. Các nhà nghiên cứu bảo mật đã chứng minh rằng văn bản độc hại có thể được ẩn trong email và cả tài liệu, sau đó được AI Overviews thu thập và tóm tắt, rồi trình bày cho người dùng như thể đó là thông tin chính xác và xác thực. Vấn đề đó cũng xuất hiện trên các công cụ tìm kiếm AI khác.

Cách giữ an toàn cho bản thân

Lời khuyên để tránh kiểu lừa đảo này rất đơn giản: Đừng tin hoàn toàn vào mọi thứ mà bạn đọc trong AI Overviews, đặc biệt là các thông tin cụ thể như số liệu, chi tiết liên hệ hoặc số điện thoại. Công nghệ AI của Google có thể thu thập cả thông tin lỗi thời hoặc đáng ngờ lẫn dữ liệu chính xác. Hơn nữa, với cách giao diện AI Overviews được thiết kế, rất khó để phân biệt đâu là thật, đâu là giả.

Nếu đang tìm số điện thoại liên hệ hoặc thông tin tương tự, bạn hãy tìm kiếm công ty đó và truy cập trực tiếp vào trang web chính thức của họ. Việc này có thể mất thêm một hoặc hai cú nhấp chuột, nhưng cần thiết để đảm bảo bạn đang sử dụng thông tin chính xác.

Bạn cũng nên luôn thận trọng với mọi nguồn thông tin, đặc biệt khi làm việc với bộ phận hỗ trợ khách hàng hoặc trao đổi về thanh toán và thông tin cá nhân. Tốt nhất bạn nên xác minh số điện thoại bằng cách tìm kiếm lại số đó trên Google lần nữa.

Google cũng khuyến nghị điều này khi cho biết đã triển khai nhiều bản cập nhật để cải thiện khả năng chống lừa đảo trong AI Overviews, nhưng vẫn khuyến khích người dùng kiểm tra lại số điện thoại bằng các tìm kiếm bổ sung. Hiện tại, không có cách nào để tắt hoàn toàn AI Overviews.

Nếu Google hiển thị AI Overviews cho truy vấn của mình, tất cả những gì bạn có thể làm là cuộn qua hoặc chuyển sang công cụ tìm kiếm khác. Google có thể đang cố gắng loại bỏ các số điện thoại giả khỏi kết quả tìm kiếm, nhưng bản chất của AI tạo sinh là không chỉ lặp lại thông tin mà còn có thể “thêm thắt”. Điều đó chắc chắn sẽ gây ra vấn đề.

Khi việc tìm kiếm ngày càng phụ thuộc vào AI, trải nghiệm người dùng có thể trở nên tự nhiên và mang tính hội thoại hơn. Song với một số truy vấn, phương pháp truyền thống vẫn là lựa chọn tốt hơn. Ví dụ, bạn có thể trò chuyện với Gemini để tìm ý tưởng cho kỳ nghỉ tiếp theo. Tuy nhiên, khi cần thông tin chính xác về khách sạn, tàu và đại lý du lịch, có lẽ bạn nên hạn chế dựa vào AI.

Sơn Vân