Phương Tây bất ngờ trước sức mạnh của không quân Nga sau 4 năm xung đột

Nhận định này áp dụng cho cả lực lượng không quân chiến thuật, tiêu biểu là dòng máy bay Su-34, cũng như không quân chiến lược, với đại diện là các máy bay ném bom Tu-95MS của Nga.

Máy bay Su-34 của Nga trong một cuộc tập trận. Ảnh: Reuters

Đánh giá trên được nêu trong một ấn phẩm của Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế Hoàng gia Anh (RUSI) mang tựa đề “Sự tiến hóa của các mối đe dọa từ sức mạnh không quân Nga và Trung Quốc”. Báo cáo phân tích những thay đổi đáng chú ý trong năng lực tác chiến đường không của Nga, đồng thời làm rõ các xu hướng phát triển chính liên quan đến sức mạnh không quân của nước này.

Chuyên gia Justin Bronk thuộc Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế Hoàng gia Anh (RUSI), đồng thời là tác giả bài viết cho rằng, năng lực đáng chú ý của Không quân Nga nằm ở khả năng bù đắp tương đối nhanh các tổn thất trong phân khúc máy bay chiến thuật.

Ông Bronk cho biết, trong quá trình giao tranh, Nga đã mất khoảng 40 máy bay Su-34 - dòng tiêm kích-ném bom chủ lực của lực lượng không quân chiến thuật. Tuy nhiên, theo đánh giá của RUSI, ngành công nghiệp quốc phòng Nga vẫn sản xuất được khoảng 50 máy bay Su-34 mới trong giai đoạn 2022–2025.

Theo các ước tính được nêu trong báo cáo, số lượng máy bay Su-34 mới được sản xuất và bàn giao cho Lực lượng Hàng không-Vũ trụ Nga (VKS) trong suốt cuộc chiến cao hơn số máy bay cùng loại bị mất trong 4 năm qua. Đánh giá tương tự cũng được áp dụng đối với các phi đội Su-35S và Su-30SM/SM2 của Nga.

Bên cạnh đó, Nga cũng tiếp tục tiến hành các đợt bàn giao tiêm kích thế hệ mới Su-57. Từ các dữ liệu này, báo cáo kết luận rằng quy mô lực lượng máy bay chiến đấu và máy bay tấn công hiện đại của không quân Nga – bao gồm Su-35S, Su-30SM/SM2, Su-34/M và Su-57 – có xu hướng tăng nhẹ kể từ khi xung đột với Ukraine bùng phát. Xu hướng này được ghi nhận bất chấp các tổn thất do hoạt động tác chiến của Ukraine cũng như các vụ việc ngoài ý muốn.

Sự chuyển đổi từ tên lửa R-77-1 sang R-37M và bom lượn

Theo các đánh giá, đội ngũ phi công của Lực lượng Hàng không–Vũ trụ Nga (VKS) được cho là đã nâng cao năng lực tác chiến trong suốt thời gian diễn ra xung đột. Các phi công Nga đã tích lũy nhiều kinh nghiệm thông qua việc thực hiện các nhiệm vụ bay chiến đấu thường xuyên, tìm cách đối phó với hệ thống phòng không tích hợp (IADS) của Ukraine.

Bên cạnh đó, các phi công Nga cũng được cho là có sự phối hợp tác chiến khá hiệu quả với các đơn vị phòng không mặt đất (GBAD) và lực lượng mặt đất Nga. Theo các nguồn tin từ phía Ukraine, mức độ tích hợp giữa máy bay chiến đấu và hệ thống phòng không mặt đất của Nga đã được cải thiện đáng kể, đặc biệt kể từ đầu năm 2024.

Ngoài ra, các phi công Nga được cho là đã nâng cao hiệu quả đánh chặn máy bay không người lái, cũng như giao chiến tầm xa với máy bay của Ukraine.

Báo cáo cho biết các tiêm kích Su-35S và Su-30SM2 của Nga đã bắt đầu sử dụng tên lửa không đối không R-37M, loại có tầm bắn xa hơn đáng kể –ước tính lớn hơn 200 km – thay cho tên lửa R-77-1 vốn được sử dụng phổ biến trước đây.

Bên cạnh đó, không quân Nga đã tăng cường sử dụng bom dẫn đường để tấn công nhiều loại mục tiêu mặt đất. Các nhiệm vụ này thường được triển khai trong sự phối hợp với các hệ thống phòng không mặt đất, trong đó có tổ hợp S-400 đối với các hoạt động không quân của NATO.

Các phi đội Su-34 của Nga tập trung vào việc triển khai bom lượn với số lượng lớn thông qua việc sử dụng các bộ cánh và hệ thống dẫn hướng UMPK và UMPB. Những cải tiến này nhằm mở rộng tầm tác chiến và nâng cao độ chính xác cho các loại bom hạng nặng như FAB-500, FAB-1500 và FAB-3000.

Các loại bom này được cho là có thể được thả từ khoảng cách tối thiểu 60 km, và trong một số điều kiện nhất định, tầm lượn có thể đạt tới khoảng 130 km. Nga được cho là đã sử dụng hàng trăm quả bom dẫn đường loại này mỗi tuần để tấn công các mục tiêu của Ukraine dọc theo nhiều khu vực tiền tuyến. Nhờ khối lượng thuốc nổ lớn, độ chính xác tương đối cao và khả năng triển khai với số lượng lớn, bom lượn được đánh giá là có hiệu quả đáng kể trong việc phá hủy các cứ điểm phòng thủ, hệ thống chiến hào và các cơ sở chỉ huy.

Chuyên gia Justin Bronk của RUSI nhận định rằng, mặc dù lực lượng không quân tầm xa của Nga chịu một số tổn thất sau Chiến dịch “Mạng Nhện” do Cơ quan An ninh Ukraine tiến hành ngày 1/6/2025, Nga vẫn duy trì được năng lực đáng kể để thực hiện các đòn tấn công phối hợp nhằm vào cơ sở hạ tầng trọng yếu của Ukraine.

Trong bài viết, ông Bronk nhấn mạnh, không quân Nga đã có rất nhiều kinh nghiệm trong việc tiến hành các cuộc tấn công quy mô lớn vào mục tiêu mặt đất bằng tên lửa và bom dẫn đường, dưới sự bảo vệ của mạng lưới phòng không nhiều tầng. Trong kịch bản xảy ra một cuộc xung đột quy mô lớn giữa Nga và NATO, năng lực này có thể đặt ra những thách thức đáng kể đối với các lực lượng không quân của NATO, đặc biệt trong việc triển khai yểm trợ đường không tấn công ở giai đoạn đầu của xung đột.

Hồng Anh/VOV.VN (Tổng hợp)