Google phát hiện exploit_agent: AI tự phân tích bản vá, tạo mã khai thác lỗ hổng bảo mật
Theo báo cáo ngày 16/11 của GTIG, Google lần đầu thấy hệ thống LLM tự động hóa việc tìm và khai thác lỗ hổng, buộc tổ chức phải rút ngắn thời gian vá lỗi.
Nhóm Tình báo Mối đe dọa của Google (GTIG) cho biết lần đầu phát hiện các đối tượng dùng hệ thống dựa trên mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) để tự động hóa toàn bộ quá trình tìm kiếm và khai thác lỗ hổng, không cần con người điều khiển từng bước. Thông tin nằm trong báo cáo công bố ngày 16/11.
Thay vì chỉ hỗ trợ viết mã hay tra cứu thông tin, AI trong trường hợp này đảm nhận nhiều công đoạn tấn công liên tiếp, từ phát hiện lỗ hổng đến tạo và triển khai mã khai thác. Điều này đặt ra thách thức lớn cho các tổ chức vẫn dựa vào quy trình phát hiện và xử lý sự cố do con người vận hành.

Ảnh minh hoạ.
exploit_agent: chuỗi công việc tự động từ bản vá đến mã khai thác
Các chuyên gia của Google phát hiện một máy chủ kết nối Internet phục vụ hoạt động thử nghiệm của nhóm tấn công. Trên máy chủ có hệ thống tên exploit_agent, tích hợp nhiều mô hình AI để thực hiện các nhiệm vụ liên quan đến phát hiện và khai thác lỗ hổng.
Hệ thống được thiết kế chạy theo chuỗi tự động. Khi nhà phát triển phát hành bản cập nhật bảo mật, AI có thể so sánh mã nguồn trước và sau khi sửa lỗi, phân tích thay đổi, xác định lỗ hổng tiềm ẩn, tạo mã khai thác rồi thực hiện các bước kiểm tra hoặc tấn công.
Trước đây, nhiều công việc trong quy trình này đòi hỏi chuyên gia thực hiện thủ công. Với tác nhân AI, thời gian xử lý có thể rút ngắn đáng kể.
Điều đó tạo ra một nghịch lý: bản vá vốn phát hành để bảo vệ người dùng lại có thể trở thành nguồn thông tin giúp tin tặc nhanh chóng xác định điểm yếu trên những hệ thống chưa kịp cập nhật.
Những gì còn trên máy chủ
Ngoài công cụ tự động, máy chủ còn chứa dữ liệu lấy từ các nạn nhân và nhiều chương trình phục vụ hoạt động sau khi xâm nhập, như thu thập thông tin trong hệ thống hoặc duy trì quyền truy cập trái phép. Dữ liệu cho thấy nhóm vận hành đặc biệt quan tâm các website tại Pháp, trong đó có tổ chức thuộc lĩnh vực truyền thông, giải trí và giáo dục.
Khoảng cách giữa công bố lỗ hổng và tấn công đang thu hẹp
Theo GTIG, dùng AI để khai thác những lỗ hổng đã được công bố có thể mang lại hiệu quả cao. Kẻ tấn công không cần tự tìm điểm yếu hoàn toàn mới mà có thể phân tích các lỗi vừa được khắc phục, từ đó nhanh chóng xây dựng công cụ nhắm vào những máy chủ chưa cập nhật.
Báo cáo dẫn một trường hợp các nhà nghiên cứu bảo mật dùng AI tạo mã khai thác hoạt động được chỉ trong một ngày sau khi thông tin về lỗ hổng xuất hiện. Trong một chiến dịch khác, hàng trăm tổ chức trở thành mục tiêu chỉ bốn ngày sau khi lỗ hổng được công bố.
Không chỉ khai thác lỗ hổng, AI còn được các nhóm tấn công dùng để thu thập thông tin mục tiêu, phân tích hệ thống và điều phối hoạt động của nhiều công cụ. Google đã ghi nhận các bộ công cụ AI như CAIRN và PentAGI trong những hoạt động xâm nhập thực tế. Một số nhóm khác cũng thử nghiệm hệ thống phối hợp nhiều tác nhân AI để làm nhiệm vụ phức tạp hơn.
Giới hạn của tự động hóa: điều Google chưa xác nhận
Dù vậy, mức độ tự động hóa hiện nay vẫn có giới hạn. Nhiều công cụ hoạt động nhanh nhưng tạo ra lượng lớn dấu vết kỹ thuật, khiến hệ thống phòng thủ dễ phát hiện hơn. Các mô hình AI cũng có thể đưa ra nhận định sai hoặc xác định nhầm mục tiêu, làm giảm hiệu quả.
Như vậy, phát hiện về exploit_agent không đồng nghĩa Google đã xác nhận một hệ thống AI có thể tự hoàn tất mọi giai đoạn của một chiến dịch tấn công, từ chọn mục tiêu đến đạt mục đích cuối cùng, mà không cần sự tham gia của con người.
AI tấn công và AI phòng thủ: cuộc chạy đua về tốc độ
Theo đánh giá của Google, phương thức xâm nhập vẫn chủ yếu dựa trên những điểm yếu quen thuộc như phần mềm chưa vá lỗi hoặc thông tin đăng nhập bị lộ. Tuy nhiên, AI giúp các nhóm tấn công tăng mạnh tốc độ và quy mô hoạt động.
Vì vậy, các tổ chức không chỉ cần phát hiện lỗ hổng mà còn phải rút ngắn thời gian triển khai bản vá, theo dõi dấu hiệu bất thường và cải thiện khả năng ứng phó sự cố. Google cũng đang phát triển các công cụ phòng thủ dùng AI để hỗ trợ giám sát, phát hiện và xử lý hoạt động đáng ngờ với tốc độ tương ứng.
Nhìn chung, AI đã chuyển từ vai trò hỗ trợ chuyên gia sang trực tiếp đảm nhận nhiều công đoạn kỹ thuật trong một cuộc tấn công mạng. Dù chưa thể thay thế con người trong mọi tình huống, thay đổi này buộc các hệ thống bảo mật phải thích ứng nhanh hơn với những mối đe dọa ngày càng tự động.


