Grab và GoTo tìm đường sống ngoài gọi xe

Thị trường gọi xe Đông Nam Á đang bước vào giai đoạn nhiều sức ép khi tài xế liên tục phản đối mức khấu trừ, trong khi chi phí nhiên liệu tăng và các chính phủ siết quản lý nền tảng. Theo Euromonitor International, Grab và GoTo hiện chiếm khoảng 85% thị trường gọi xe khu vực, nhưng vị thế lớn không đồng nghĩa hai doanh nghiệp có thể dễ dàng duy trì biên lợi nhuận.

Grab và GoTo đang chịu sức ép từ tài xế, cơ quan quản lý và chi phí vận hành tại nhiều thị trường Đông Nam Á. (Ảnh: Tạp chí Một thế giới)

Tại Indonesia, nơi GoTo đặt trụ sở, chính phủ đã hạ mức trần hoa hồng đối với tài xế xe hai bánh xuống 8%, từ mức 20% trước đó. Thái Lan cũng đang chuẩn bị các quy định mới liên quan đến hoa hồng của dịch vụ gọi xe và giao hàng. Trong khi đó, tại Việt Nam, nhiều tài xế Grab từng phản ứng với các khoản khấu trừ mà họ cho rằng có trường hợp lên tới 50% giá trị chuyến đi. Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia sau đó yêu cầu Grab và các nền tảng cùng ngành công khai chính sách về giá, phí và khoản khấu trừ, hướng tới minh bạch và cân bằng lợi ích giữa doanh nghiệp, tài xế và người dùng.

Sức ép từ tài xế cũng xuất hiện trong bối cảnh chi phí vận hành tăng. Giá nhiên liệu leo thang khiến thu nhập thực tế của lực lượng tài xế chịu ảnh hưởng, trong khi mô hình “đối tác” của các nền tảng tiếp tục đặt ra tranh luận về quyền thương lượng, thời gian làm việc, thưởng và phạt. Với Grab và GoTo, việc điều chỉnh chính sách không đơn thuần là câu chuyện quan hệ với tài xế mà còn có thể tác động trực tiếp đến chi phí và lợi nhuận. GoTo hiện chịu thêm áp lực từ thị trường chứng khoán khi cổ phiếu đã giảm hơn 90% so với đỉnh năm 2022.

Trong bối cảnh đó, Grab và GoTo đang tìm cách giảm phụ thuộc vào hoạt động gọi xe và giao đồ ăn. Grab đẩy mạnh mảng dịch vụ tài chính và vừa đồng ý chi 1,49 tỷ USD để mua 60% cổ phần Atome Financial, nền tảng “mua trước, trả sau” tại Singapore. Thương vụ giúp Grab mở rộng hệ sinh thái tín dụng tiêu dùng tại Đông Nam Á thay vì chỉ dựa vào các dịch vụ vận chuyển và giao hàng.

Dịch vụ tài chính đang trở thành một trong những hướng tăng trưởng mới của các nền tảng gọi xe trong khu vực. (Ảnh: Fintech News Indonesia)

GoTo cũng đang chuyển trọng tâm sang dịch vụ tài chính và thị trường cốt lõi Indonesia, Singapore. Đáng chú ý, trong quý II/2026, lợi nhuận từ dịch vụ tài chính của GoTo lần đầu vượt mảng gọi xe và giao hàng. Đây là dấu hiệu cho thấy tài chính số đang ngày càng đóng vai trò quan trọng trong chiến lược của công ty.

Cả hai doanh nghiệp vì vậy đang đứng trước bài toán kép: duy trì dịch vụ cốt lõi đủ hấp dẫn với người dùng nhưng vẫn bảo đảm thu nhập hợp lý cho tài xế, đồng thời tìm kiếm nguồn doanh thu mới. Khi các quy định về hoa hồng và quyền lợi tài xế tiếp tục thay đổi, dịch vụ tài chính và các lĩnh vực ngoài gọi xe có thể trở thành hướng đi quan trọng để Grab và GoTo giảm phụ thuộc vào mô hình từng giúp họ thống trị thị trường Đông Nam Á.