Hà Nội bật cơ chế 'làn xanh' cho nhà ở xã hội

Mở nút thắt thủ tục

Nếu như trước đây, quy trình chuẩn bị đầu tư một dự án nhà ở xã hội thường kéo dài nhiều năm do qua nhiều tầng nấc thẩm định, thì Chỉ thị số 16/CT-UBND ngày 20/7/2026 của UBND TP. Hà Nội được xem là một mệnh lệnh hành chính gỡ vướng triệt để.

Thành phố Hà Nội áp dụng cơ chế "làn xanh", rút ngắn 50% thời gian giải quyết thủ tục để tăng tốc khởi công 114 dự án nhà ở xã hội trong nửa cuối năm 2026.

Điểm đột phá lớn nhất nằm ở việc phân cấp mạnh mẽ cho UBND cấp xã trong công tác thẩm định, phê duyệt quy hoạch chi tiết 1/500. Việc cho phép phê duyệt quy hoạch 1/500 trước rồi mới cập nhật vào quy hoạch phân khu sau theo Nghị quyết 64/2026/NQ-HĐND đã đảo ngược tư duy quản lý truyền thống, loại bỏ tình trạng chờ đợi xoay vòng vốn làm nản lòng nhiều doanh nghiệp.

Sự tối ưu hóa thể hiện rõ qua các con số cam kết cụ thể. Sở Xây dựng chỉ có tối đa 10 ngày làm việc để thẩm định Báo cáo nghiên cứu khả thi và cấp Giấy phép xây dựng kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ. Công tác giải phóng mặt bằng được giới hạn trong khoảng 60 đến 90 ngày tùy theo quy mô dự án. Ngay sau khi giải phóng mặt bằng xong, việc giao đất hoặc cho thuê đất phải hoàn tất trong vòng không quá 30 ngày.

Chính quyền Thành phố không chỉ ra quyết định chung chung mà đặt ra các mốc thời gian cứng tính bằng ngày. Trước ngày 15/8/2026, các địa phương và đơn vị liên quan phải hoàn thành toàn bộ công tác giải phóng mặt bằng đối với các dự án đã giao chủ đầu tư trước ngày 30/3/2026. Đồng thời, toàn bộ việc phê duyệt hoặc điều chỉnh quy hoạch chi tiết 1/500 cho toàn bộ danh mục cũng phải cán đích ngay trong tháng 8 này.

Cơ chế cho phép chủ đầu tư tự di dời hạ tầng kỹ thuật điện nước và tính vào chi phí giải phóng mặt bằng cũng tháo gỡ một điểm nghẽn hạ tầng kinh điển, vốn là nguyên nhân gây gián đoạn tiến độ thi công của hàng loạt dự án trước đây.

Với mục tiêu khởi công đồng loạt 114 dự án trong nửa cuối năm 2026 và đưa khoảng 46.100 căn hộ từ 77 dự án hoàn thành phần móng ra thị trường, Hà Nội đang hướng tới hai mục tiêu chiến lược song hành. Việc bùng nổ các công trường thi công sẽ kích thích trực tiếp dòng vốn đầu tư công lẫn tư nhân, tạo đà đóng góp cho mục tiêu tăng trưởng kinh tế ở mức hai con số. Ở chiều ngược lại, nguồn cung lớn được giải phóng sẽ ngay lập tức hạ nhiệt cơn khát nhà ở bình dân.

Đáng chú ý, việc Sở Xây dựng được giao nhiệm vụ khuyến khích các chủ đầu tư nâng tỷ lệ nhà ở xã hội cho thuê cho thấy định hướng phát triển bền vững. Điều này không chỉ giúp người thu nhập thấp dễ dàng tiếp cận chỗ ở mà không phải chịu áp lực tài chính quá lớn, mà còn hạn chế tối đa tình trạng trục lợi, đầu cơ chính sách.

Dù chính sách đã trải thảm đỏ, giới phân tích nhận định thực tế triển khai vẫn đối mặt với những thách thức không nhỏ. Áp lực xử lý hồ sơ trong 10 ngày đòi hỏi bộ máy cán bộ tại Sở Xây dựng và các chính quyền địa phương phải làm việc với tốc độ chưa từng có, đi kèm hạ tầng dịch vụ công trực tuyến vận hành cực kỳ mượt mà. Bên cạnh đó, việc ưu tiên nguồn vốn ngân sách qua Quỹ Đầu tư phát triển và Ngân hàng Chính sách xã hội cần được giải ngân đồng bộ với tiến độ cấp phép, tránh tình trạng dự án xong thủ tục nhưng lại khát vốn.

Chỉ thị 16/CT-UBND không đơn thuần là một văn bản hành chính, mà là bài kiểm tra năng lực điều hành của chính quyền Hà Nội trong chiến dịch tăng tốc kinh tế năm 2026. Nếu cơ chế "Làn xanh" vận hành trơn tru đúng như cam kết, hàng chục nghìn gia đình lao động tại Thủ đô sẽ sớm biến giấc mơ an cư thành hiện thực trong thời gian ngắn tới đây.