Hà Nội chấn chỉnh tình trạng lạm dụng yêu cầu nộp bản sao có chứng thực
UBND TP Hà Nội vừa ban hành chỉ thị số 12/CT-UBND ngày 29/8/2025 về việc chấn chỉnh tình trạng một số cơ quan, đơn vị trên địa bàn vẫn yêu cầu cá nhân, tổ chức nộp bản sao có chứng thực hoặc giấy tờ, tài liệu trong khi thông tin này đã được tích hợp trên căn cước điện tử, tài khoản định danh điện tử.
Văn bản nêu rõ, Điều 8, Điều 9, Điều 10 Luật Giao dịch điện tử năm 2023 đã quy định, thừa nhận giá trị pháp lý của thông điệp dữ liệu; Khoản 1 Điều 6 Nghị định số 23/2015/NĐCP ngày 16/2/2015 của Chính phủ về cấp bản sao từ sổ gốc, chứng thực bản sao từ bản chính, chứng thực chữ ký và chứng thực hợp đồng, giao dịch quy định “Trường hợp pháp luật quy định nộp bản sao thì cơ quan, tổ chức có trách nhiệm tiếp nhận bản sao, không được yêu cầu bản sao có chứng thực nhưng có quyền yêu cầu xuất trình bản chính để đối chiếu. Người đối chiếu có trách nhiệm xác nhận tính chính xác của bản sao so với bản chính”.
Khoản 6, Điều 9 Nghị định số 69/2024/NĐ-CP ngày 25/6/2024 của Chính phủ về định danh và xác thực điện tử quy định “Thông tin về danh tính điện tử và thông tin tích hợp trên căn cước điện tử, tài khoản định danh điện tử có giá trị chứng minh, tương đương với việc cung cấp thông tin hoặc sử dụng, xuất trình giấy tờ, tài liệu có chứa thông tin đó trong thực hiện thủ tục hành chính, dịch vụ công, các giao dịch và hoạt động khác”.
Bên cạnh các kết quả đã đạt được, thực tế trên địa bàn TP vẫn còn tình trạng lạm dụng yêu cầu cá nhân, tổ chức nộp bản sao có chứng thực; yêu cầu nộp giấy tờ, tài liệu trong trường hợp thông tin đã được tích hợp trên căn cước điện tử, tài khoản định danh điện tử (ví dụ như căn cước công dân, căn cước, giấy xác nhận nơi cư trú, giấy xác nhận thường trú, giấy xác nhận tạm trú,…) không cần thiết, gây phiền hà, tốn kém cho người dân, doanh nghiệp và lãng phí cho xã hội.
Nhằm chấn chỉnh tình trạng nêu trên và tôn trọng quyền lựa chọn của cá nhân, tổ chức, Chủ tịch UBND TP Hà Nội yêu cầu các cơ quan trong hệ thống chính trị của TP, các cơ quan Trung ương theo ngành dọc đóng trên địa bàn (Công an TP, Bộ Tư lệnh Thủ đô, Bảo hiểm xã hội, Thuế, Hải quan, Kho bạc, Ngân hàng Nhà nước, Thống kê…), các sở, ban, ngành, tổ chức chính trị - xã hội và UBND xã, phường nghiêm túc thực hiện một số nội dung.
Cụ thể, với trường hợp pháp luật quy định nộp bản sao, khi tiếp nhận bản sao, người tiếp nhận không được yêu cầu nộp bản sao có chứng thực, chỉ kiểm tra, đối chiếu bản sao với bản chính và chịu trách nhiệm về tính chính xác của bản sao so với bản chính; đồng thời, ưu tiên việc tái sử dụng các dữ liệu/tài liệu đã có trên môi trường điện tử, không được yêu cầu nộp giấy tờ, tài liệu trong trường hợp thông tin đã được tích hợp trên căn cước điện tử, tài khoản định danh điện tử.
Công an TP có trách nhiệm đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn người dân sử dụng ứng dụng VNeID và tài khoản định danh các mức độ trong thực hiện thủ tục hành chính; đồng thời rà soát, làm sạch dữ liệu dân cư, đảm bảo cơ sở dữ liệu luôn “đúng - đủ - sạch - sống” trên VNeID.
Giám đốc các sở, thủ trưởng cơ quan, Chủ tịch UBND quận, huyện, xã, phường tổ chức tuyên truyền sâu rộng quy định tại Khoản 1 Điều 6 Nghị định số 23/2015/NĐ-CP và Khoản 6, Điều 9 Nghị định số 69/2024/NĐ-CP tới toàn thể cán bộ, công chức, viên chức, người lao động của cơ quan, đơn vị. - Quán triệt, chấn chỉnh, hướng dẫn, kiểm tra, đảm bảo cán bộ, công chức, viên chức, người lao động của cơ quan, đơn vị (bao gồm các đơn vị thuộc quyền quản lý) thực hiện nghiêm túc quy định nêu trên. Theo đó, không được yêu cầu cá nhân, tổ chức nộp bản sao có chứng thực đối với các thủ tục pháp luật chỉ yêu cầu nộp bản sao (yêu cầu xuất trình bản chính để đối chiếu nếu cần); không được yêu cầu các giấy tờ, tài liệu nếu thông tin trong giấy tờ, tài liệu đó đã được tích hợp trên căn cước điện tử, tài khoản định danh điện tử trong thực hiện thủ tục hành chính, dịch vụ công (trừ trường hợp pháp luật chuyên ngành có quy định khác).
Chỉ đạo thực hiện rà soát các quy trình nội bộ đã được phê duyệt, cắt giảm các thành phần hồ sơ không cần thiết, đảm bảo các quy định pháp luật về bản sao, bản sao có chứng thực. - Xử lý hoặc đề xuất xử lý nghiêm những trường hợp vi phạm, lạm dụng bản sao có chứng thực.
Người đứng đầu cơ quan, đơn vị chịu trách nhiệm trước Chủ tịch UBND TP về kết quả thực hiện.
Sở Giáo dục và Đào tạo được giao hướng dẫn các cơ sở giáo dục thực hiện nghiêm quy định khi tiếp nhận hồ sơ của học sinh, sinh viên, học viên.
Sở Tư pháp chủ trì, phối hợp với các cơ quan triển khai, bồi dưỡng nghiệp vụ chứng thực cho công chức cấp xã và các tổ chức hành nghề công chứng, đồng thời tham mưu phương án ủy quyền chứng thực để bảo đảm thống nhất trên toàn địa bàn.
Sở Nội vụ phối hợp Sở Tư pháp, Thanh tra TP kiểm tra, xử lý các trường hợp vi phạm. Trung tâm Phục vụ hành chính công tăng cường giám sát việc tiếp nhận, giải quyết hồ sơ, kịp thời báo cáo UBND TP.
Chủ tịch UBND TP Hà Nội yêu cầu UBND các xã, phường phải tiếp nhận đầy đủ hồ sơ chứng thực bản sao từ bản chính theo quy định, đồng thời trả kết quả dưới dạng bản sao điện tử để thúc đẩy tái sử dụng dữ liệu trên môi trường số, bảo đảm quyền lợi hợp pháp của người dân và doanh nghiệp theo Nghị quyết số 03/2025/NQ-HĐND.
UBND TP kêu gọi các tổ chức, cá nhân trên địa bàn tích cực thực hiện, đồng thời giám sát và phản hồi để cùng xây dựng nền hành chính công khai, minh bạch, hiện đại, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ.