Hà Nội chuẩn bị khởi công phục dựng Điện Kính Thiên

Thông tin trên vừa được ông Nguyễn Thanh Quang, Giám đốc Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long - Hà Nội cho biết. Theo ông Quang, việc phục dựng Điện Kính Thiên là chủ trương lớn đã được thành phố Hà Nội phê duyệt, trên cơ sở những kết quả nghiên cứu khảo cổ học được thực hiện liên tục trong nhiều năm.

Kể từ khi Khu Trung tâm Hoàng thành Thăng Long được UNESCO công nhận là Di sản Văn hóa thế giới năm 2010, công tác nghiên cứu, bảo tồn và phát huy giá trị di sản được đẩy mạnh. Trong đó, nghiên cứu khảo cổ học đã đạt nhiều kết quả quan trọng với sự đồng hành, hỗ trợ và giám sát của UNESCO, Trung tâm Di sản Thế giới và ICOMOS.

Rồng đá Điện Kính Thiên mang phong cách thời Lê Trung hưng với vẻ uy nghi, mạnh mẽ. Nguồn: Trung tâm BTDS Thăng Long - Hà Nội

Sau 15 năm nghiên cứu, các cuộc khai quật khảo cổ đã làm phát lộ hệ thống nền móng cung điện thời Lê tại khu vực trung tâm Hoàng thành Thăng Long. Đây là nguồn cứ liệu quan trọng để nhận diện không gian kiến trúc cung điện xưa, đồng thời tạo cơ sở thực chứng cho quá trình nghiên cứu, phục dựng Điện Kính Thiên.

Đặc biệt, các kết quả khai quật trong hai năm 2025 và 2026 tiếp tục giúp các nhà khoa học nhận diện rõ hơn quy mô, mặt bằng, cấu trúc và các thành phần của không gian Điện Kính Thiên thời Lê sơ và Lê Trung hưng. Những phát hiện này được xem là cơ sở khoa học quan trọng cho công tác phục dựng, hướng tới bảo đảm tính xác thực của di sản.

Quá trình bảo tồn cũng được triển khai trong sự phối hợp với các cơ quan, tổ chức quốc tế. Từ sau khi Hoàng thành Thăng Long được ghi danh Di sản Thế giới, Việt Nam đã cam kết với UNESCO thực hiện các biện pháp bảo tồn, nghiên cứu và phát huy giá trị di sản. Trên cơ sở quá trình nghiên cứu và đánh giá, UNESCO đã cho phép Việt Nam hạ giải có kiểm soát một số công trình đang án ngữ tại khu vực trung tâm, tạo điều kiện cho việc nghiên cứu và phát huy giá trị di sản.

Tại kỳ họp lần thứ 48 tổ chức tháng 7/2025 ở Busan (Hàn Quốc), Ủy ban Di sản thế giới của UNESCO đã thông qua Quyết định số 48 COM 7B.25 về tầm nhìn về việc chỉnh trang, tôn tạo trục trung tâm của Hoàng thành Thăng Long. Trong đó, UNESCO đồng thuận với định hướng phục dựng Điện Kính Thiên và không gian chính Điện Kính Thiên.

Theo ông Nguyễn Thanh Quang, quá trình triển khai dự án, Hà Nội sẽ tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc bảo tồn di sản. Đặc biệt, việc thi công phải bảo đảm nguyên vẹn các tầng văn hóa khảo cổ dưới lòng đất, không can thiệp hoặc đè lên kiến trúc gốc.

Yêu cầu này có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh Điện Kính Thiên được phục dựng trên nền tảng các cứ liệu khảo cổ và khoa học lịch sử đã được nghiên cứu trong thời gian dài. Việc bảo đảm tính xác thực của di sản là một trong những vấn đề then chốt của dự án.

Lính Pháp chụp ảnh bên thềm Điện Kính Thiên trong thời gian đồn trú tại đây (khoảng năm 1884 -1885). Nguồn: Trung tâm BTDS Thăng Long - Hà Nội

Phục dựng Điện Kính Thiên là vấn đề được giới khoa học và nhân dân mong chờ từ nhiều năm nay. Theo Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long - Hà Nội, việc phục dựng Điện Kính Thiên không chỉ nhằm tái hiện một công trình kiến trúc lịch sử mà còn hướng tới nâng cao khả năng diễn giải di sản. Khi có thêm những không gian và hình thức diễn giải phù hợp, du khách trong nước và quốc tế sẽ có điều kiện hình dung rõ hơn về lịch sử, kiến trúc và đời sống cung đình tại Hoàng thành Thăng Long.

Dự án vì vậy được đặt trong chiến lược bảo tồn và phát huy giá trị lâu dài của Khu Trung tâm Hoàng thành Thăng Long. Việc kết hợp giữa nghiên cứu khảo cổ, bảo tồn nguyên trạng các tầng văn hóa và phục dựng có cơ sở khoa học được kỳ vọng góp phần biến giá trị di sản thành nguồn lực văn hóa, thúc đẩy phát triển du lịch và kinh tế - xã hội của Thủ đô.