Hà Nội đầu tư hơn 22.000 tỷ đồng quy hoạch không gian hồ Hoàn Kiếm
Theo Nghị quyết vừa được HĐND TP Hà Nội thông qua chiều 28/10, Hà Nội đầu tư 22.229 tỉ đồng cải tạo, chỉnh trang, tái thiết khu vực hồ Hoàn Kiếm và vùng phụ cận, gồm giải phóng mặt bằng, xây trung tâm thương mại ngầm 4 tầng hầm và cải tạo cảnh quan, dự kiến hoàn thành năm 2029.
Chiều 28/10, HĐND TP Hà Nội đã thông qua Nghị quyết phê duyệt chủ trương đầu tư đồng thời phê duyệt nhà đầu tư thực hiện dự án cải tạo, chỉnh trang, tái thiết, tái cấu trúc không gian khu vực hồ Hoàn Kiếm và vùng phụ cận theo phương thức đối tác công tư (PPP), loại hợp đồng xây dựng - chuyển giao (BT).
Khu vực nghiên cứu quy hoạch rộng khoảng 66,82 ha, thuộc hai phường Hoàn Kiếm và Cửa Nam. Dự án hướng tới hình thành không gian quảng trường lớn, kết nối hồ Hoàn Kiếm với Quảng trường Cách mạng Tháng Tám, Nhà hát Lớn, Bảo tàng Lịch sử Quốc gia và các khu vực lân cận.
Thành phố đặt mục tiêu mở rộng không gian công cộng, tổ chức lại giao thông và không gian ngầm; bảo tồn, phát huy giá trị di sản, bổ sung các chức năng văn hóa, dịch vụ phù hợp. Toàn bộ dự án dự kiến hoàn thành năm 2029.
Theo tờ trình do Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Dương Đức Tuấn trình bày, dự án được chia thành ba dự án thành phần, với các hình thức đầu tư khác nhau.

Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội trình bày tờ trình tại kỳ họp. Ảnh: Viết Thành
Phần giải phóng mặt bằng có sơ bộ tổng mức đầu tư khoảng 9.924 tỷ đồng, sử dụng ngân sách thành phố theo hình thức đầu tư công, dự kiến do UBND phường Hoàn Kiếm làm chủ đầu tư. Quy mô sử dụng đất đề xuất khoảng 30,82 ha, không bao gồm các ô đất B1.6 và B4.13-HH1 được thực hiện theo dự án riêng.
Dự án thành phần 2 là xây dựng trung tâm thương mại ngầm tại khu vực công viên, quảng trường phía đông hồ Hoàn Kiếm, thuộc lô B2.5, và khu vực công viên, quảng trường phía bắc hồ, thuộc lô B1.3.
Công trình dự kiến có 4 tầng hầm, tổng diện tích sàn khoảng 82.608m², sơ bộ tổng mức đầu tư 4.611 tỷ đồng. Công ty cổ phần Bất động sản Mặt Trời Thủ đô được đề xuất thực hiện dự án theo hình thức đầu tư trực tiếp.
Vốn chủ sở hữu của nhà đầu tư dự kiến tối thiểu 20%, khoảng 922 tỷ đồng; vốn huy động hợp pháp khác khoảng 3.689 tỷ đồng. Thành phố sơ bộ tính toán tiền thuê đất từ khai thác, sử dụng không gian ngầm khoảng 1.604 tỷ đồng, tạo nguồn thu ngân sách để thanh toán cho dự án thành phần 3.
Dự án thành phần 3 là đầu tư xây dựng công trình, cải tạo, chỉnh trang cảnh quan hồ Hoàn Kiếm và khu vực phụ cận, có sơ bộ tổng mức đầu tư 7.694 tỷ đồng. Thành phố đề xuất thực hiện theo phương thức đối tác công tư (PPP), loại hợp đồng xây dựng - chuyển giao (BT), với nhà đầu tư là Công ty cổ phần Bất động sản Mặt Trời Thủ đô.
Khoản đầu tư này gồm khoảng 3.518 tỷ đồng xây mới khu vực trụ sở UBND TP; 268 tỷ đồng cải tạo, chỉnh trang trụ sở HĐND TP; 3.908 tỷ đồng cải tạo, chỉnh trang khu vực phía đông nam hồ Hoàn Kiếm.
Nhà đầu tư dự kiến bố trí vốn chủ sở hữu tối thiểu 15%, khoảng 1.154 tỷ đồng, và huy động hợp pháp các nguồn vốn khác tối đa 85%, khoảng 6.540 tỷ đồng.
Để thanh toán cho dự án BT, Hà Nội dự kiến sử dụng quỹ đất kết hợp ngân sách nhà nước và giá trị cho thuê đất khai thác, sử dụng không gian ngầm của dự án thành phần 2. Phương án khác là thanh toán bằng ngân sách từ nguồn thu sau đấu giá quyền sử dụng đất, tài sản công.

Phối cảnh tổng thể khu vực hồ Gươm và vùng phụ cận được xin ý kiến nhân dân (Ảnh: Sở Xây dựng Hà Nội).
Thành phố dự kiến 6 quỹ đất có tổng diện tích khoảng 7,31ha, giá trị khoảng 4.878 tỷ đồng, gồm: khu đất tại Tràng Tiền thuộc các ô quy hoạch B4.5-TM1, B4.5-TM2, B4.5-TM3, rộng 0,77 ha; khu đất hai bên bưu điện thuộc các ô B4.3-TM1, B4.3-TM2, rộng 0,52 ha; khu đất số 1-3 Tăng Bạt Hổ rộng 2,29 ha; số 5 Lê Thánh Tông rộng 0,34 ha; số 15 Hai Bà Trưng rộng 0,09 ha; khu đất tại thôn Mai Lâm, xã Đông Anh rộng 3,30 ha.
Theo UBND TP Hà Nội, đây mới là các quỹ đất dự kiến để thanh toán cho nhà đầu tư thực hiện dự án thành phần 3. Thành phố có thể xem xét giao nhà đầu tư thực hiện dự án tại các khu đất hoặc tổ chức đấu giá quyền sử dụng đất để lấy nguồn thanh toán hợp đồng BT.
Trước đó thảo luận tại hội trường, đại biểu Vũ Gia Luyện đề nghị rà soát quy mô trụ sở UBND thành phố trong bối cảnh đẩy mạnh chuyển đổi số, tinh gọn bộ máy. Ông cũng đề nghị xem xét chiều cao công trình tại các khu đất thương mại quanh hồ để bảo đảm hài hòa cảnh quan, đầu tư đúng nhu cầu, tránh lãng phí.
Đối với các công trình ngầm tiếp giáp di tích, đại biểu Vũ Gia Luyện đề nghị khảo sát kỹ điều kiện địa chất, thủy văn và các yếu tố khảo cổ, ứng dụng mô hình thông tin công trình (BIM) để kiểm soát rủi ro ngay từ khâu thiết kế, đồng thời xác định phạm vi bảo tồn nghiêm ngặt đối với cảnh quan và mặt nước hồ.
Đại biểu Phạm Tuấn Long đề nghị xác định rõ ranh giới giữa không gian ngầm công cộng, gồm giao thông, lối đi bộ, bãi đỗ xe do Nhà nước đầu tư, với không gian thương mại, dịch vụ do doanh nghiệp vận hành. Ông đề xuất lưu ý tính kết nối đồng bộ tầng hầm thương mại, giao thông ngầm với đường sắt đô thị, bãi đỗ xe ngầm và công trình nổi, đáp ứng nghiêm ngặt tiêu chuẩn về phòng cháy, chữa cháy, thoát nạn và an ninh đô thị.
Giải trình những vấn đề đại biểu quan tâm, Phó chủ tịch UBND TP Dương Đức Tuấn thống nhất với các đề xuất về kiểm soát địa chất, khảo cổ, ứng dụng BIM, đồng thời khẳng định yêu cầu bảo tồn nghiêm ngặt các khu vực di tích, trong đó nhấn mạnh mặt nước Hồ Gươm và đền Ngọc Sơn.
Lãnh đạo UBND TP nhấn mạnh việc phát triển không gian ngầm phải đồng bộ với tái thiết không gian nổi, xác định rõ ranh giới giữa phần giao thông, công cộng và phần thương mại, dịch vụ, đáp ứng các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật
Theo UBND thành phố, trong giai đoạn tiếp theo (thực hiện phê duyệt điều chỉnh quy hoạch phân khu và thẩm định phê duyệt dự án), thành phố sẽ chỉ đạo làm rõ phạm vi, ranh giới của dự án, quy mô hạng mục, tổng mức đầu tư dự án, đánh giá, làm rõ tổng thể sức chịu tải của khu vực Hồ Gươm và phụ cận.
Thành phố sẽ quy định rõ, thống nhất về tầng cao, chiều cao, phạm vi các khu vực không gian ngầm, đồng thời đánh giá phương án bố trí các chức năng tại khu vực lõi lịch sử, giảm thiểu khu vực thương mại tại phạm vi nghiên cứu và phương án bảo vệ di tích lịch sử, di tích cách mạng trong phạm vi nghiên cứu của dự án.

