Đề nghị giáo viên, bác sĩ, nhân viên y tế luân chuyển công tác đến địa bàn khó khăn được thuê nhà ở công vụ

Toàn cảnh phiên thảo luận (Ảnh: Quang Vinh)

Nhà ở cho thuê bằng vốn nhà nước: Ưu tiên giải quyết cho người có khó khăn về nhà ở

Ngày 28/10, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định, Quốc hội thảo luận ở hội trường về dự án Luật Nhà ở (sửa đổi).

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng tham dự phiên thảo luận (Ảnh: Quang Vinh)

Đại biểu Quốc hội Lương Thị Hoa (Đoàn Thanh Hoá) cho rằng, về Quỹ nhà ở, tại Khoản 3 Điều 32 quy định nhiều nguồn vốn, trong đó có ngân sách nhà nước cấp, tiền bán nhà ở thuộc tài sản công và tiền thực hiện nghĩa vụ nhà ở của chủ đầu tư.

Chủ tịch UBTƯ MTTQ Việt Nam Bùi Thị Minh Hoài tham dự phiên thảo luận (Ảnh: Quang Vinh)

Bày tỏ quan điểm tán thành việc tạo nguồn lực phát triển nhà ở cho thuê, nhưng theo bà Hoa, cần phải làm rõ quan hệ giữa nguồn vốn của quỹ và ngân sách nhà nước. Đồng thời cần bổ sung vào Điều 32 nguyên tắc quản lý, sử dụng vốn, hạch toán tài sản, công khai và giám sát; phân định rõ nguồn thu, nhiệm vụ chi của quỹ với ngân sách. Bên cạnh đó, sửa điểm c khoản 1 Điều 90 theo hướng không quy định toàn bộ số thu còn lại từ nhà ở thuộc loại tài sản công đều nộp vào quỹ địa phương, mà phải tuân thủ phân cấp nguồn thu giữa Trung ương và địa phương. “Tạo thêm nguồn lực cho nhà ở không có nghĩa là tách nguồn lực công khỏi kỷ luật ngân sách và sự giám sát của cơ quan dân cử”, bà Hoa nói.

Bà Lương Thị Hoa phát biểu (Ảnh: Quang Vinh)

Đối với nhà ở thương mại, tại Khoản 2 Điều 25 cho phép chủ đầu tư thực hiện nghĩa vụ nhà ở cho thuê, nhà ở xã hội bằng quỹ đất trong dự án, đất ngoài dự án hoặc nộp tiền tương đương, bà Hoa đề nghị bổ sung trách nhiệm đầu tư hạ tầng kỹ thuật đối với quỹ đất thực hiện nghĩa vụ hoặc nộp khoản tiền tương đương chi phí hạ tầng. Nếu vướng mắc ở cách xác định giá trị cần hoàn thiện phương pháp xác định, không nên vì vướng cách tính mà bỏ qua nghĩa vụ của chủ đầu tư.

Về nhà ở cho thuê bằng vốn nhà nước, bà Hoa đề nghị giải quyết trước cho người có khó khăn về nhà ở; người có nhu cầu thuê khác chỉ được xem xét khi còn nguồn cung. Nguồn lực nhà nước có hạn, vì vậy thứ tự thụ hưởng phải thể hiện rõ mục tiêu an sinh, không chỉ đặt ra ưu tiên khi thiếu nhà.

Các đại biểu tham dự phiên thảo luận (Ảnh: Quang Vinh)

Đối với nhà ở công vụ, bà Hoa đề nghị bổ sung nhóm giáo viên, bác sĩ, nhân viên y tế đến công tác tại địa bàn khó khăn, vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo (bao gồm cả trường hợp được bố trí, tuyển dụng hoặc điều động trong cùng địa phương); đồng thời rà soát tương ứng điều kiện thuê tại khoản 5 Điều 53. “Chính sách cần bao quát đúng người thực hiện nhiệm vụ, tránh bỏ sót chỉ vì khác hình thức bố trí công tác”, bà Hoa kiến nghị.

Đại biểu Quốc hội Nguyễn Khánh Vũ (Đoàn Quảng Trị) cũng cho rằng, các trường hợp điều động, luân chuyển biệt phái hoặc di chuyển chỗ làm do sắp xếp bộ máy, nhà giáo được tuyển dụng trực tiếp tại những xã khó khăn ở miền núi chưa được xác định rõ trong Luật. Do đó Luật cần ghi rõ cả trường hợp giáo viên được tuyển dụng mới được thuê nhà công vụ, áp dụng chính sách miễn tiền thuê. Như vậy thầy cô mới yên tâm bám lớp, bám trường.

Nghiên cứu cơ chế cho phép bán nhà thuộc tài sản công cho người đang thuê

Liên quan đến chính sách quản lý, sử dụng nhà ở, bà Lương Thị Hoa đề nghị hoàn thiện Điều 104 về bàn giao, cưỡng chế bàn giao kinh phí bảo trì chung cư. “Điều luật hiện quy định Ban quản trị đề nghị Ủy ban nhân dân cấp xã yêu cầu chủ đầu tư bàn giao nhưng chưa thể hiện rõ thẩm quyền, thời hạn và cơ chế cưỡng chế. Đề nghị quy định các nội dung cốt lõi này ngay trong luật, chỉ giao Chính phủ hướng dẫn trình tự, thủ tục; đồng thời bổ sung nguyên tắc kinh phí bảo trì được quản lý riêng, không dùng để thanh toán nghĩa vụ của chủ đầu tư”, bà Hoa nói và cho rằng, nếu thiếu cơ chế bảo đảm thực hiện, quyền yêu cầu bàn giao của cư dân sẽ khó được bảo vệ đầy đủ.

Liên quan đến cho phép cho thuê căn hộ để ở hoặc lưu trú, bà Hoa đề nghị bổ sung quy định tương ứng về điều kiện, phạm vi lưu trú ngắn hạn và trách nhiệm của chủ căn hộ, đơn vị quản lý vận hành. Việc khai thác tài sản phải đảm bảo an ninh, an toàn và không làm ảnh hưởng đến môi trường sống ổn định của cộng đồng dân cư.

Bà Nguyễn Thị Hồng Hạnh phát biểu (Ảnh: Quang Vinh)

Theo đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Hồng Hạnh (Đoàn TP. HCM), việc phát triển đô thị, phân bố dân cư, xác định nhu cầu sử dụng đất, bố trí các khu chức năng và định hướng phát triển các khu dân cư, khu nhà ở đã được xác định trong các quy hoạch có liên quan, nhất là quy hoạch tỉnh, quy hoạch chung đô thị, quy hoạch phân khu và quy hoạch chi tiết. Đồng thời, nhiều nội dung của chương trình phát triển nhà ở cấp tỉnh quy định tại khoản 2 Điều 5 đã được thể hiện trong hệ thống quy hoạch và kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Bà Hạnh lo ngại việc quy định một công cụ riêng về phát triển nhà ở cấp tỉnh có thể dẫn đến tình trạng cùng một nội dung quản lý được xác định và phê duyệt qua các công cụ khác nhau, làm phát sinh thêm việc trong quản lý nhà nước và có thể phát sinh chi phí tuân thủ của chủ đầu tư.

Do đó, bà Hạnh đề nghị đánh giá thêm sự cần thiết của chương trình phát triển nhà ở cấp tỉnh. Trường hợp vẫn quy định trong dự thảo nên theo hướng là cơ sở để tham khảo, không phải là căn cứ để phát triển dự án nhà ở, với quy định đơn giản và dễ cập nhật.

Về cơ chế bán nhà ở thuộc tài sản công, bà Hạnh đề nghị nghiên cứu bổ sung cơ chế cho phép xem xét bán nhà ở thuộc tài sản công cho người đang thuê trong trường hợp Nhà nước không còn nhu cầu tiếp tục quản lý, sử dụng, không phụ thuộc vào thời điểm bố trí. Hoặc nếu cần ràng buộc thì nên theo mốc của các luật nhà ở qua các thời kỳ và có thể bổ sung phương thức xác định giá bán theo cơ chế thị trường.

Đồng thời cần tiếp tục rà soát dự thảo Luật và các dự thảo Luật khác để đảm bảo sự thống nhất. Nhất là với dự thảo Luật Đất đai, Luật Kinh doanh bất động sản, Luật Công chứng.