Hà Nội đề xuất chi hơn 2.200 tỷ đồng xử lý dứt điểm gần 3,7 triệu tấn rác tồn lưu tại Xuân Sơn
Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội vừa đề xuất phương án bốc dỡ, phân loại và đốt phát điện toàn bộ gần 3,7 triệu tấn rác đang chôn lấp tại Khu xử lý chất thải rắn Xuân Sơn, phường Tùng Thiện.
Dự án kỳ vọng tháo gỡ điểm nghẽn ô nhiễm kéo dài gần ba thập kỷ, đồng thời hoàn nguyên mặt bằng để phục hồi cảnh quan và tạo không gian phát triển mới cho khu vực.
Đưa vào vận hành từ năm 1999 trên diện tích gần 35 héc-ta, khu xử lý Xuân Sơn đã tiếp nhận lũy kế khoảng 3,9 triệu tấn chất thải bằng phương thức chôn lấp trực tiếp.
Trải qua thời gian dài khai thác, bãi rác phát sinh mùi hôi nồng nặc lan rộng trong bán kính 5 đến 10 cây số, kéo theo mật độ ruồi muỗi cao gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt của người dân lân cận.
Tình trạng này cũng làm suy giảm sức hút đầu tư vào các dự án đô thị, sinh thái, dịch vụ và kìm hãm hoạt động du lịch quanh hồ Suối Hai cùng hồ Xuân Khanh. Đáng chú ý, ngân sách thành phố hiện phải chi trả khoảng 58 tỷ đồng mỗi năm chỉ để duy trì hạ tầng, phun hóa chất khử trùng và xử lý nước rỉ rác.
Trước thực trạng cấp bách, cơ quan chức năng xây dựng phương án bốc dỡ khối lượng rác tồn dư kết hợp sàng tuyển cơ học để phân loại triệt để.
Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội vừa đề xuất phương án bốc dỡ, phân loại và đốt phát điện toàn bộ gần 3,7 triệu tấn rác đang chôn lấp tại Khu xử lý chất thải rắn Xuân Sơn, phường Tùng Thiện. Ảnh: Hoàng Văn/HNM
Các thành phần có khả năng cháy sẽ được chuyển đến hạ tầng của Nhà máy điện rác Amaccao - Thành Công để đốt phối trộn cùng rác sinh hoạt hàng ngày, trong khi kim loại được thu hồi tái chế và chất thải nguy hại được xử lý theo quy chuẩn riêng.
Đại diện đơn vị kỹ thuật thuộc Sở Nông nghiệp và Môi trường nhấn mạnh toàn bộ quy trình đào xúc, vận chuyển phải được giám sát nghiêm ngặt về khí thải và nước rỉ rác nhằm triệt tiêu nguy cơ phát sinh ô nhiễm thứ cấp.
Để triển khai kế hoạch, liên danh Amaccao - Seraphin - Thành Công đề xuất mức đầu tư khoảng 2.226 tỷ đồng theo phương thức đối tác công tư. Chi phí xử lý tạm tính ở mức 552.300 đồng mỗi tấn căn cứ hồ sơ mời thầu đã được UBND Thành phố Hà Nội thông qua.
Theo đề xuất, nhà đầu tư tự ứng vốn để giải phóng lượng rác cũ, cải tạo khu đất thành công viên cây xanh rồi bàn giao lại cho chính quyền; việc hoàn vốn được thực hiện bằng quỹ đất thuộc vùng ảnh hưởng môi trường sau khi đã xử lý sạch.
Cơ chế hợp tác công tư được kỳ vọng sẽ giảm tải áp lực cho ngân sách nhà nước, song đòi hỏi quy trình định giá đất đối ứng phải tuyệt đối minh bạch, tương xứng với giá trị công trình để bảo toàn tài sản công.
Phía Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết, sau khi hoàn nguyên, chỉ những khu vực bảo đảm đầy đủ tiêu chuẩn kỹ thuật, an toàn địa chất và thoát nước mới được quy hoạch thành công viên, khu thể thao hay cụm công nghiệp sạch.
Theo lộ trình dự kiến, các thủ tục đầu tư sẽ hoàn tất vào quý II/2027, bắt đầu đốt rác cũ từ quý III/2027 và từng bước đưa các hạng mục hạ tầng sau cải tạo vào vận hành từ quý III/2028.
