Hà Nội điều chỉnh quy hoạch phân khu sông Hồng

Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng vừa ký ban hành Quyết định số 6075/QĐ-UBND phê duyệt Điều chỉnh tổng thể Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng, tỷ lệ 1/5000, đoạn từ cầu Hồng Hà đến cầu Mễ Sở. Đây là khu vực có quy mô nghiên cứu khoảng 11.418,96ha, thuộc địa giới hành chính 16 phường, xã của thành phố gồm: Thượng Cát, Đông Ngạc, Phú Thượng, Hồng Hà, Bồ Đề, Long Biên, Lĩnh Nam, Ô Diên, Mê Linh, Thiên Lộc, Vĩnh Thanh, Đông Anh, Bát Tràng, Thanh Trì, Nam Phù, Hồng Vân.

Theo định hướng quy hoạch, sông Hồng được xác định là trục không gian chiến lược, trục không gian xanh trung tâm, đồng thời là không gian văn hóa, đổi mới sáng tạo, kinh tế, thương mại, dịch vụ và đô thị của Thủ đô. Việc phát triển khu vực hai bên sông hướng tới hình thành không gian biểu trưng cho hình ảnh Hà Nội "Văn hiến - Bản sắc - Sáng tạo".

Ba định hướng xuyên suốt được đặt ra là an toàn, sinh thái và giao thông. Trong đó, việc phát triển không gian đô thị, sử dụng bãi sông, bố trí công trình và hạ tầng phải được kiểm chứng bằng mô hình thủy văn, thủy lực, bảo đảm an toàn phòng, chống lũ, an toàn đê điều và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Quy hoạch ven sông Hồng: Không áp dụng một phương án chung cho các khu dân cư ngoài đê.

Phân loại khu dân cư ngoài đê thành 3 nhóm

Một trong những nội dung đáng chú ý của quy hoạch là định hướng xử lý các khu dân cư ngoài đê theo điều kiện thực tế, không áp dụng một phương án chung cho toàn bộ khu vực. Đây là những địa bàn có nhiều khu dân cư hình thành lâu đời, làng nghề truyền thống, di tích lịch sử - văn hóa và các thiết chế cộng đồng.

Theo đó, các khu vực được chia thành ba nhóm chính: Khu vực được giữ lại để cải tạo, chỉnh trang có điều kiện; khu vực phải di dời một phần do yêu cầu phòng, chống lũ hoặc bảo đảm hạ tầng thiết yếu như phòng cháy, chữa cháy, an toàn vệ sinh môi trường; và khu vực tái thiết đô thị.

Việc phân loại được căn cứ trên nhiều yếu tố, trong đó có mức độ bảo đảm an toàn phòng, chống và thoát lũ; phạm vi ảnh hưởng của trục đại lộ, các nút giao thông và công trình hạ tầng; khả năng duy trì cấu trúc làng sau khi mở đường; giá trị di tích, kiến trúc, lịch sử, văn hóa và nghề truyền thống; chất lượng hạ tầng hiện hữu cũng như vị trí trong cấu trúc phát triển đô thị mới.

Đáng chú ý, đối với những làng nghề truyền thống, làng lâu đời có giá trị, quy hoạch ưu tiên bảo tồn khu vực lõi, chỉnh trang hạ tầng và kiểm soát phát triển. Trong khi đó, những khu vực không bảo đảm an toàn thoát lũ hoặc nằm trong phạm vi mở đường giao thông, bao gồm trục đại lộ cảnh quan, các nút giao thông và công trình hạ tầng, thuộc diện xem xét di dời để tái thiết.

Khu vực được xác định là không gian trung tâm, động lực phát triển của toàn bộ trục không gian cảnh quan sông Hồng bao gồm toàn bộ khu vực trong Vành đai II, đoạn từ cầu Nhật Tân đến cầu Vĩnh Tuy, cùng một số khu dân cư khác được xác định cụ thể trong đồ án quy hoạch.

Song song với việc sắp xếp, tái thiết không gian đô thị, thành phố đặt ra yêu cầu bảo tồn các di tích lịch sử - văn hóa, địa điểm lưu niệm các sự kiện cách mạng, kháng chiến, bao gồm cả di tích đã được xếp hạng và chưa được xếp hạng, gắn với cộng đồng dân cư.

Trong các bước triển khai tiếp theo, Hà Nội sẽ tiếp tục rà soát, xác định cụ thể giải pháp quy hoạch đối với từng khu vực, bao gồm cải tạo, chỉnh trang có điều kiện hoặc di dời để tái thiết. Các giải pháp này sẽ được cụ thể hóa trong quy định quản lý theo quy hoạch phân khu, quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 và các dự án đầu tư.

Quy hoạch đô thị ven sông Hồng với quy mô dân số tối đa 1,2 triệu người

Theo quyết định được phê duyệt, quy mô dân số khu vực nghiên cứu dự báo từ 800.000 đến 1,2 triệu người. Đây là ngưỡng tối đa để tính toán nhu cầu sử dụng đất phục vụ phát triển đô thị và khả năng chịu tải của hệ thống hạ tầng xã hội, hạ tầng kỹ thuật. Quy mô dân số cụ thể sẽ phụ thuộc vào khả năng đáp ứng các điều kiện an toàn thoát lũ, đê điều được cấp có thẩm quyền chấp thuận.

Không gian đô thị được tổ chức theo cấu trúc phân lớp, thấp dần về phía bờ sông. Trong đó, lớp sát bờ sông bố trí các khu vực ngập nước; tiếp đến là khu bán ngập, tổ chức công viên, cây xanh, quảng trường. Khu vực ít ngập được định hướng bố trí dịch vụ du lịch và các công trình thấp tầng có thể tháo lắp. Lớp sát đê phát triển các khu chức năng hỗn hợp, thương mại, dịch vụ, văn phòng, nhà ở, y tế và giáo dục.

Cấu trúc đô thị được tổ chức theo dạng tuyến tính, với trục giao thông dọc xuyên suốt, các mạng lưới giao thông đan xen theo dạng xương cá. Những cây cầu kết nối hai bờ sông được xác định là các trục ngang chính, liên kết với khu trung tâm và các khu chức năng ở hai bên sông.

Đáng chú ý, toàn tuyến được chia thành ba đoạn với tính chất không gian và chức năng khác nhau.

Đoạn D1, từ cầu Hồng Hà đến cầu Thăng Long, định hướng phát triển không gian kiến trúc cảnh quan sinh thái, bảo tồn thiên nhiên, không gian làng xóm, thể dục thể thao, trung tâm nghiên cứu, trải nghiệm và các khu đô thị mới có mật độ xây dựng thấp. Các công trình cao tầng được bố trí tại khu vực Chu Phan - Tráng Việt và khu vực xung quanh cầu Thượng Cát, gắn với các đầu mối giao thông như cảng Thượng Cát, depot đường sắt, tạo điểm nhấn kiến trúc cho khu vực.

Đoạn D2, từ cầu Thăng Long đến cầu Thanh Trì, được định hướng phát triển thành khu vực hỗn hợp, đa chức năng, tập trung các trung tâm văn hóa - nghệ thuật, thương mại, tài chính quốc tế, dịch vụ du lịch, đổi mới sáng tạo và công viên văn hóa, nghệ thuật. Khu vực này cũng phát triển các khu đô thị mới, đô thị tái định cư và đô thị đa mục tiêu.

Đoạn D3, từ cầu Thanh Trì đến cầu Mễ Sở, định hướng phát triển hệ thống công viên đô thị, công viên chuyên đề nghỉ dưỡng sinh thái kết hợp các hoạt động trải nghiệm. Cùng với đó là các khu vực phát triển chức năng đô thị gắn với hệ thống cảng hàng hóa, cảng hành khách và bến thủy nội địa phục vụ hoạt động du lịch.

Ưu tiên đại lộ cảnh quan, công viên và các khu tái định cư

Theo kế hoạch thực hiện quy hoạch, trong giai đoạn đầu, Hà Nội tập trung triển khai các dự án thành phần gồm: Trục đại lộ cảnh quan hai bên sông; công viên công cộng phường Phú Thượng; công viên bãi sông phường Hồng Hà; khu Phòng khách đô thị; khu tái định cư tại phường Lĩnh Nam; khu đô thị định cư tại phường Long Biên và dự án giải phóng mặt bằng độc lập.

Ở giai đoạn sau, thành phố sẽ hoàn thành các dự án thành phần còn lại theo kế hoạch, đồng thời định hướng xây dựng các khu chức năng đô thị mới, bao gồm nhà ở mới, công trình công cộng hành chính, thương mại, dịch vụ nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển đô thị.

Về tổ chức thực hiện, Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao chủ trì thẩm định báo cáo đánh giá tác động đến khả năng thoát lũ và an toàn đê điều của đồ án quy hoạch, báo cáo UBND thành phố xem xét, quyết định. Đồng thời, cơ quan này có trách nhiệm rà soát quỹ đất xây dựng, diện tích tôn nền ngoài bãi sông và kiểm tra các nội dung liên quan đến đất đai, bảo vệ môi trường, thủy lợi, phòng, chống thiên tai.

Đáng chú ý, trong quá trình lập quy hoạch chi tiết và triển khai các dự án đầu tư, nếu kết quả tính toán thủy lực cho thấy không bảo đảm yêu cầu phòng, chống lũ, thoát lũ và an toàn đê điều, cơ quan chủ trì có trách nhiệm tổng hợp, báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định việc điều chỉnh quy hoạch phân khu sông Hồng.

Đối với UBND các phường, xã nằm trong phạm vi quy hoạch, nhiệm vụ trọng tâm là quản lý đất đai, trật tự xây dựng, hành lang bảo vệ đê và đất bãi sông; phối hợp rà soát những khu dân cư được phép tồn tại, bảo vệ, đồng thời xây dựng phương án di dời, tái định cư theo quy định.

Quyết định phê duyệt điều chỉnh tổng thể quy hoạch có hiệu lực kể từ ngày ký, đồng thời thay thế Quyết định số 1045/QĐ-UBND ngày 25/2/2022 của UBND TP Hà Nội về phê duyệt Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng, tỷ lệ 1/5000.