Sửa đổi Luật Phòng cháy chữa cháy: Giảm thủ tục, không giảm trách nhiệm

 Cán bộ Cảnh sát PCCC và CNCH kiểm tra hệ thống, phương tiện chữa cháy, hướng dẫn cơ sở thực hiện các biện pháp bảo đảm an toàn PCCC.

Giảm chi phí tuân thủ, tạo thuận lợi cho hoạt động đầu tư, kinh doanh

Tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI diễn ra từ ngày 17/10 - 21/11/2026, dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ và Luật PCCC và CNCH là một trong những nội dung được quan tâm. Định hướng cắt giảm từ 30% đến 50% thủ tục hành chính về PCCC, chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm và phân định rõ thẩm quyền giữa các cơ quan quản lý nhà nước được kỳ vọng góp phần giảm chi phí tuân thủ, tạo thuận lợi cho hoạt động đầu tư, kinh doanh.

Từ thực tế triển khai các công trình, đặc biệt là những công trình phục vụ kinh doanh dịch vụ lưu trú, việc hoàn thiện các thủ tục để đưa công trình vào hoạt động luôn là vấn đề được chủ đầu tư quan tâm.

Kiến trúc sư Nguyễn Thái Hoàng, người có nhiều năm tham gia thiết kế công trình, đồng hành cùng các chủ đầu tư trong quá trình xây dựng homestay và nhà trọ bày tỏ sự đồng tình với định hướng sửa đổi luật. Theo anh, việc chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm, đề cao trách nhiệm tự nghiệm thu của chủ đầu tư và các đơn vị liên quan sẽ góp phần rút ngắn thời gian đưa công trình vào khai thác.

Anh Hoàng cho biết, trước đây, sau khi hoàn thành xây dựng, chủ đầu tư phải lập hồ sơ đề nghị nghiệm thu PCCC, chờ cơ quan công an kiểm tra thực tế và ban hành văn bản chấp thuận. Quá trình này có thể kéo dài, khiến công trình chưa thể đưa vào sử dụng, phát sinh chi phí. Với quy định đã được điều chỉnh, chủ đầu tư và nhà thầu chủ động tổ chức nghiệm thu theo thiết kế đã được thẩm định, thực hiện các nghĩa vụ về hồ sơ, thông tin theo quy định. Qua đó, kỳ vọng rút ngắn thời gian hoàn tất thủ tục và sớm đưa công trình vào vận hành.

Cùng góc nhìn từ hoạt động kinh doanh, anh Phạm Hữu Phước An, chủ một quán kinh doanh đồ uống có cồn tại khu vực đường Nguyễn Thái Học (phường Thuận Hóa) cũng đồng tình với chủ trương sửa đổi luật. Theo anh, việc đơn giản hóa quy trình, giảm những thủ tục không cần thiết sẽ giúp các cơ sở kinh doanh thuận lợi hơn trong quá trình hoàn thiện điều kiện hoạt động, giảm thời gian và chi phí phát sinh. Tuy nhiên, cải cách cần đi cùng hướng dẫn cụ thể để người kinh doanh hiểu rõ những yêu cầu phải thực hiện, chủ động trang bị phương tiện, thiết bị và duy trì các điều kiện an toàn PCCC trong suốt quá trình hoạt động.

Những ý kiến từ người trực tiếp tham gia thiết kế, xây dựng và kinh doanh cho thấy kỳ vọng về một phương thức quản lý linh hoạt, giảm bớt khâu trung gian nhưng vẫn bảo đảm yêu cầu an toàn. Đây cũng là vấn đề đặt ra đối với cơ quan quản lý nhà nước: làm thế nào để cải cách thủ tục thực sự đi vào thực tiễn, đồng thời xác định rõ trách nhiệm của từng chủ thể trong công tác PCCC.

Bảo đảm hài hòa với đô thị di sản

Theo Thượng tá Trần Phan Nam Anh, Phó Trưởng phòng Cảnh sát PCCC và CNCH Công an TP. Huế, việc chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm không có nghĩa chủ đầu tư được bỏ qua khâu nghiệm thu. Chủ đầu tư vẫn phải tổ chức nghiệm thu, bảo đảm công trình được thi công đúng thiết kế, đáp ứng quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật và chịu trách nhiệm trước pháp luật về kết quả nghiệm thu trước khi đưa vào hoạt động.

Bên cạnh yêu cầu đổi mới phương thức quản lý, việc tháo gỡ những tồn tại về PCCC tại các công trình hiện hữu cũng là vấn đề đặt ra đối với Huế. Địa phương có nhiều công trình nằm trong khu vực đô thị có mật độ xây dựng cao, nhà ở kết hợp sản xuất, kinh doanh, cơ sở lưu trú và các tuyến kiệt, ngõ hẹp. Hạn chế về hạ tầng giao thông, nguồn nước chữa cháy khiến việc đáp ứng đầy đủ các quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật hiện hành tại một số công trình gặp nhiều trở ngại.

Theo Quyết định số 4107/QĐ-UBND ngày 31/12/2025 của UBND thành phố, Huế có 308 cơ sở không bảo đảm yêu cầu về PCCC, không có khả năng khắc phục theo các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật tại thời điểm đưa vào hoạt động trước khi Luật PCCC và CNCH có hiệu lực thi hành. Đây là nhóm cơ sở cần được quan tâm, hướng dẫn giải pháp kỹ thuật phù hợp nhằm từng bước nâng cao mức độ an toàn, khắc phục những tồn tại kéo dài.

Trên cơ sở các giải pháp kỹ thuật do các bộ quản lý công trình xây dựng chuyên ngành ban hành, Công an TP. Huế tiếp tục phối hợp với các sở, ban, ngành và chính quyền địa phương rà soát hiện trạng, đánh giá điều kiện thực tế, hướng dẫn từng cơ sở lựa chọn giải pháp phù hợp với đặc điểm, tính chất hoạt động; phấn đấu hoàn thành việc khắc phục trước ngày 1/7/2028 theo lộ trình quy định.

Đối với cơ sở lưu trú, nhà ở kết hợp sản xuất, kinh doanh và công trình nằm trong khu vực có điều kiện giao thông, nguồn nước chữa cháy hạn chế, việc hướng dẫn cần bám sát hiện trạng thay vì áp dụng một phương án chung. Theo Công an TP. Huế, tháo gỡ khó khăn phải trên cơ sở tuân thủ pháp luật, bảo đảm an toàn tính mạng, tài sản của Nhân dân, đồng thời hài hòa với yêu cầu bảo tồn các giá trị kiến trúc, văn hóa, lịch sử của đô thị di sản.

“Quan điểm xuyên suốt của Công an TP. Huế là không đánh đổi an toàn PCCC để lấy sự thuận lợi trong hoạt động sản xuất, kinh doanh, nhưng cũng không áp dụng các quy định một cách máy móc, gây khó khăn không cần thiết cho người dân và doanh nghiệp. Việc tháo gỡ phải được thực hiện trên cơ sở tuân thủ quy định của pháp luật, bảo đảm an toàn tính mạng, tài sản của Nhân dân, đồng thời hài hòa với yêu cầu bảo tồn các giá trị kiến trúc, văn hóa, lịch sử của đô thị di sản Huế”, Thượng tá Trần Phan Nam Anh nhấn mạnh.