Hà Nội đổi mới hoạt động xuất bản, lan tỏa văn hóa đọc trong kỷ nguyên số

Đông đảo độc giả tham quan, tìm mua sách tại Hội Sách Hà Nội năm 2026. Ảnh: Vi Giáng

Ngày 12-10, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Thu Hà ký ban hành Kế hoạch số 394/KH-UBND triển khai Chương trình hành động số 16-CTr/TU ngày 24-8-2026 của Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội thực hiện Chỉ thị số 04-CT/TW ngày 17-3-2026 của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động xuất bản trong tình hình mới.

Kế hoạch hướng tới phát triển hoạt động xuất bản và văn hóa đọc Thủ đô theo định hướng “Văn hiến - Bản sắc - Sáng tạo - Hội nhập - Kết nối”, bảo đảm tính chuyên nghiệp, nhân văn, hiện đại, đúng định hướng chính trị, tư tưởng. Trong đó, sách và hoạt động xuất bản được xác định là những nguồn lực quan trọng góp phần xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh, phát triển xã hội học tập, công dân số, thúc đẩy công nghiệp văn hóa và kinh tế tri thức.

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm là nâng cao chất lượng nội dung xuất bản phẩm, phát triển nguồn nhân lực, đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số trong các lĩnh vực xuất bản, in, phát hành, thư viện.

Cùng với hoàn thiện cơ chế, chính sách, thành phố chú trọng đặt hàng biên soạn, xuất bản, phát hành và khai thác các xuất bản phẩm có giá trị về lịch sử, văn hóa, khoa học; các ấn phẩm phục vụ nhiệm vụ chính trị, giáo dục truyền thống, quảng bá hình ảnh Thủ đô và đất nước. Những tác phẩm có giá trị về văn hiến Thăng Long - Hà Nội được xác định là nguồn tư liệu quan trọng để bồi đắp niềm tự hào, ý thức gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa trong cộng đồng.

Đáng chú ý, Hà Nội sẽ lựa chọn các tác phẩm văn học, nghệ thuật, lịch sử, văn hóa tiêu biểu về Thăng Long - Hà Nội để tổ chức dịch sang tiếng nước ngoài, xuất bản và giới thiệu với bạn bè quốc tế. Thành phố cũng nghiên cứu lựa chọn, mua bản quyền các tác phẩm văn học, khoa học, kỹ năng, giáo dục có giá trị của nước ngoài để chuyển ngữ, phát hành rộng rãi, góp phần làm phong phú đời sống tri thức và tăng cường giao lưu văn hóa.

Hoạt động quảng bá xuất bản phẩm được mở rộng thông qua việc tổ chức các đoàn công tác tham gia hội sách, triển lãm và sự kiện sách quốc tế; giao lưu, trao đổi bản quyền, giới thiệu văn hóa, du lịch và hình ảnh Hà Nội ra thế giới.

Trong định hướng này, Nhà xuất bản Hà Nội được giao xây dựng, triển khai đề án phát triển thành nhà xuất bản trọng điểm, hiện đại, ứng dụng chuyển đổi số; từng bước hiện đại hóa quy trình xuất bản, phát triển xuất bản điện tử và xuất bản đa phương tiện. Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội biên soạn, xuất bản, phát hành ấn phẩm “Hà Nội xưa và nay”, kết hợp các sản phẩm truyền thông số để tuyên truyền, giáo dục và lan tỏa giá trị văn hóa Thăng Long - Hà Nội.

Không chỉ tập trung vào khâu xuất bản, kế hoạch đặt trọng tâm vào phát triển văn hóa đọc từ gia đình, nhà trường đến các không gian sinh hoạt cộng đồng. Theo đó, Hội Sách Hà Nội tiếp tục được tổ chức định kỳ hằng năm, gắn với dịp kỷ niệm Ngày Giải phóng Thủ đô, tạo không gian giao lưu, tiếp cận sách và kết nối những người yêu sách.

Người dân đọc sách tại "Phòng đọc cộng đồng" tại xã Liên Minh. Ảnh: Thiên Tú

Thành phố khuyến khích duy trì tủ sách gia đình, dòng họ, cộng đồng; nhân rộng các mô hình đọc sách hiệu quả trong phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”.

Đối với hệ thống thư viện, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức tập huấn, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ quản lý thư viện và xây dựng không gian đọc cho đội ngũ cán bộ cơ sở. Thư viện Hà Nội khai thác hiệu quả nguồn tài nguyên thông tin truyền thống và dữ liệu số, tập trung số hóa, phát huy giá trị kho tư liệu, các bộ sách quý về lịch sử, văn hóa Thăng Long - Hà Nội, đồng thời mở rộng kết nối, chia sẻ tài nguyên với hệ thống thư viện cơ sở.

Học sinh Thủ đô trải nghiệm mô hình Thư viện số. Ảnh: Vi Giáng

Trong trường học, Sở Giáo dục và Đào tạo rà soát, đầu tư nâng cấp cơ sở vật chất, trang thiết bị thư viện theo hướng chuẩn hóa, thân thiện, hiện đại; phát triển không gian đọc, góc sáng tạo, hình thành thói quen đọc và kỹ năng tiếp cận tri thức cho học sinh. Thành phố cũng định hướng hướng dẫn triển khai tiết đọc sách thành môn tự chọn trong hệ thống trường học, bảo đảm phù hợp với từng cấp học.