Hà Nội: Khoa học, công nghệ và chuyển đổi số đóng góp 22,85% GRDP

Theo báo cáo kết quả thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị trên địa bàn Hà Nội trong 9 tháng đầu năm 2026, giá trị tăng thêm của khoa học, công nghệ và chuyển đổi số ước đạt 22,85% tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP), tương đương khoảng 295.900 tỷ đồng.

Kinh tế số chiếm khoảng 16,7% GRDP, tăng 13,25% so với cùng kỳ theo giá hiện hành. Trong đó, kinh tế số lõi chiếm khoảng 9,4% GRDP, với gần 11.000 doanh nghiệp công nghệ số. Kinh tế số trong các ngành, lĩnh vực chiếm khoảng 7,3% GRDP, tăng 17,71%.

HƠN 9 TỶ ĐỒNG CHO KHOA HỌC, CÔNG NGHỆ

Đáng chú ý, đóng góp của các ngành liên quan trực tiếp đến khoa học, công nghệ và công nghệ số đã thể hiện trong kết quả tăng trưởng chung. Ngành thông tin và truyền thông (ngành J) cùng ngành hoạt động chuyên môn, khoa học và công nghệ (ngành M) đóng góp 1,41 điểm phần trăm trong mức tăng GRDP 8,85% của Hà Nội trong 9 tháng. Riêng quý III, hai ngành đóng góp 1,65 điểm phần trăm trong mức tăng 10,02% của GRDP.

Như vậy, theo số liệu trong báo cáo, hai ngành này đóng góp khoảng 1/6 mức tăng trưởng kinh tế của Thành phố trong 9 tháng đầu năm. Đây là chỉ dấu cho thấy các hoạt động công nghệ thông tin, dịch vụ khoa học và công nghệ đang góp phần đáng kể vào tăng trưởng, thay vì chỉ được nhìn nhận như lĩnh vực hỗ trợ các ngành kinh tế khác.

Trong quý III, ngành hoạt động chuyên môn, khoa học và công nghệ tăng 11,86%, đứng thứ ba trong 20 ngành kinh tế cấp I của Hà Nội. Ngành này cũng dẫn đầu về thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) trong 9 tháng, với khoảng 2,243 tỷ USD, chiếm 55,2% tổng vốn FDI của Thành phố. Trong khi đó, ngành thông tin và truyền thông thu hút khoảng 352,1 triệu USD vốn FDI.

Cùng với kết quả tăng trưởng, Hà Nội đã bố trí nguồn lực ngân sách đáng kể cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Tổng dự toán năm 2026 là 9.090,399 tỷ đồng, tương đương 4% tổng chi ngân sách Thành phố. Trong đó, chi đầu tư phát triển là 5.560 tỷ đồng, chi thường xuyên là 3.530,399 tỷ đồng.

SỬ DỤNG KHOA HỌC, CÔNG NGHỆ ĐỂ GIẢI QUYẾT CÁC BÀI TOÁN PHÁT TRIỂN

Quy mô nguồn lực cho thấy sự thay đổi trong ưu tiên phân bổ ngân sách, tạo điều kiện để Thành phố đầu tư cho nghiên cứu, hạ tầng, dữ liệu, nền tảng số và các nhiệm vụ đổi mới sáng tạo. Thực tế triển khai cũng cho thấy Hà Nội đang chuyển cách tiếp cận từ “làm khoa học, công nghệ” sang "sử dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số để giải quyết các bài toán phát triển".

Thành phố đã công bố danh mục 30 bài toán lớn đặt hàng nghiên cứu giai đoạn 2026–2030; đến tháng 10/2026 đã tiếp nhận 160 đề xuất. Các bài toán trải rộng từ xử lý, tái sử dụng đất bùn trong thi công công trình ngầm, đánh giá sức khỏe cầu, tác động của ô nhiễm không khí đến sức khỏe, đến tái chế chất thải gốm sứ và phát triển sản phẩm phục vụ chăm sóc sức khỏe.

Một số kết quả nghiên cứu đã có hướng ứng dụng cụ thể. Thiết bị phát tia plasma lạnh PlasmaMED II đã sản xuất thử nghiệm 20 chiếc, được cấp bằng độc quyền sáng chế; doanh nghiệp làm chủ thiết kế, phần cứng, phần mềm và vật tư tiêu hao. Các mẫu xe thang chữa cháy, cứu nạn do doanh nghiệp trong nước phát triển cũng cho thấy khả năng từng bước làm chủ sản phẩm công nghệ chuyên dụng.

Dù vậy, từ một kết quả nghiên cứu hoặc sản phẩm thử nghiệm đến sản xuất ổn định và thương mại hóa vẫn cần thêm các điều kiện về vốn, khách hàng, tiêu chuẩn, quy trình mua sắm và cơ chế tiếp nhận công nghệ. Điều này đặt yêu cầu tăng cường liên kết giữa Nhà nước, nhà trường và doanh nghiệp; thúc đẩy định giá, chuyển giao và thương mại hóa tài sản trí tuệ; đồng thời đưa các quỹ hỗ trợ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo vào những giao dịch cụ thể.

Ở lĩnh vực đổi mới sáng tạo, Hà Nội đạt 63,80 điểm trong Chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương (PII), đứng đầu cả nước năm thứ tư liên tiếp. Tỷ lệ doanh nghiệp có hoạt động nghiên cứu và phát triển đạt 29,3%; tỷ lệ doanh nghiệp có hoạt động đổi mới sáng tạo đạt 25,2%. Thành phố cũng đã hình thành Sàn Giao dịch công nghệ Hà Nội và Chợ Chuyển đổi số để kết nối bên cung cấp với bên có nhu cầu.

TẬP TRUNG THÁO GỠ ĐIỂM NGHẼN, CHUYỂN NGUỒN LỰC THÀNH KẾT QUẢ

Bài toán tiếp theo sẽ là chuyển các kết quả này thành sản phẩm có thị trường, doanh nghiệp có năng lực dẫn dắt công nghệ và những giao dịch thực chất. Đây cũng là lý do hiệu quả thực hiện cần được đánh giá bằng kết quả đầu ra và mức độ ứng dụng, thay vì chỉ dựa vào số lượng nhiệm vụ hoặc thiết chế đã hình thành.

Báo cáo cho thấy một số khó khăn có nguyên nhân từ việc một số cơ chế mới, như đặt hàng, nghiệm thu theo sản phẩm đầu ra, định giá dữ liệu và tài sản trí tuệ, mua sắm sản phẩm công nghệ mới, đang trong quá trình hoàn thiện hướng dẫn. Một số đơn vị còn thận trọng khi áp dụng các cơ chế này. Nhân lực về dữ liệu, an toàn thông tin ở cơ sở cũng cần tiếp tục được tăng cường. Bên cạnh đó, việc thu thập dữ liệu để tính toán các chỉ tiêu vẫn còn những khó khăn nhất định.

Trong quý IV/2026, Hà Nội xác định một số nhiệm vụ trọng tâm nhằm giải quyết những điểm nghẽn này. Trước hết là đẩy nhanh tiến độ thực hiện nhiệm vụ và giải ngân, gắn trách nhiệm của đơn vị chủ trì với sản phẩm, thời hạn và kết quả cụ thể. Thành phố tiếp tục hoàn thiện thủ tục phê duyệt, ký hợp đồng đối với các nhiệm vụ nghiên cứu đủ điều kiện; hoàn thiện đề án phòng thí nghiệm trọng điểm; đưa Quỹ Phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo cùng Quỹ Đầu tư mạo hiểm vào các khoản tài trợ, đầu tư cụ thể.

Với thị trường công nghệ, yêu cầu không chỉ là duy trì các sàn kết nối mà phải thúc đẩy hoạt động chuyển giao, thương mại hóa và hình thành giao dịch thực tế.

Trong chuyển đổi số, Hà Nội đặt mục tiêu hoàn thành các nhiệm vụ còn lại của Kho dữ liệu dùng chung trước ngày 30/10, tiếp tục kết nối và thu thập dữ liệu từ danh mục 82 cơ sở dữ liệu trong giai đoạn 2 theo tiến độ đến ngày 31/12/2026. Thành phố đồng thời yêu cầu các cơ quan xác định bài toán khai thác dữ liệu cụ thể phục vụ quản trị và phát triển kinh tế dữ liệu; đưa các phương án tái cấu trúc thủ tục hành chính vào vận hành, hướng tới hoàn thành mục tiêu tái cấu trúc 95% thủ tục vào cuối năm.