Hà Nội không chạy theo tăng trưởng bằng mọi giá, hướng tới phát triển bền vững

Nhân dịp kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô (10/10/1954 - 10/10/2026), Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng trao đổi về những kết quả nổi bật trong phát triển kinh tế - xã hội, bài toán huy động nguồn lực cho các công trình hạ tầng chiến lược, cũng như định hướng phát triển Thủ đô trong giai đoạn mới.

Chủ tịch Vũ Đại Thắng nhấn mạnh quan điểm không chạy theo tăng trưởng bằng mọi giá, mà phải tạo ra tăng trưởng thực chất, bền vững. Theo đó, thành phố tập trung khơi thông các nguồn lực đầu tư, phát huy cơ chế đặc thù của Luật Thủ đô, thúc đẩy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, đồng thời lấy hiệu quả thực thi, tiến độ công trình và giá trị gia tăng thực tế của nền kinh tế làm thước đo cho quyết tâm phát triển.

Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng nhấn mạnh quan điểm không chạy theo tăng trưởng bằng mọi giá, mà phải tạo ra tăng trưởng thực chất, bền vững.

- Thưa ông, năm 2026 đánh dấu khởi đầu giai đoạn phát triển mới với những mục tiêu tăng trưởng đầy tham vọng của Thủ đô. Nhìn lại chặng đường 9 tháng qua, ông đánh giá đâu là những kết quả nổi bật và chuyển biến mang tính nền tảng, tạo động lực để Hà Nội hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng 2 con số?

Năm 2026 là năm đầu thực hiện các mục tiêu của giai đoạn 2026-2030, tạo nền tảng để Thủ đô bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu tăng trưởng nhanh, bền vững và ở mức cao. Thành phố đã tập trung chỉ đạo, điều hành quyết liệt ngay từ đầu năm và đã tạo được một số chuyển biến rõ nét.

Điểm nổi bật nhất là kinh tế Thủ đô đã tăng tốc mạnh trong quý III. GRDP quý III tăng 10,02% - lần đầu tiên trong năm đạt mức tăng trưởng hai con số và là mức cao nhất trong 3 quý đầu năm 2026. Tính chung 9 tháng, GRDP tăng 8,85%, cao hơn cùng kỳ năm 2025 (7,92%) và cao hơn kết quả 6 tháng đầu năm (8,22%).

Thu ngân sách tiếp tục là điểm sáng, tạo dư địa quan trọng cho thành phố chủ động bố trí nguồn lực phát triển. Lũy kế đến ngày 30/9, tổng thu ngân sách Nhà nước trên địa bàn đạt 566,7 nghìn tỷ đồng, đạt 87,2% dự toán, tăng 11,8% so với cùng kỳ năm 2025. Chi ngân sách địa phương thành phố đến ngày 30/9 là 171,2 nghìn tỷ đồng, đạt 72,5% dự toán Chính phủ giao, đạt 60,9% dự toán thành phố giao, tăng 88,9% so với cùng kỳ năm 2025.

Đầu tư công là một động lực góp phần tăng trưởng. Quy mô kế hoạch đầu tư công năm 2026 khoảng 171 nghìn tỷ đồng; nhiều công trình giao thông, cầu, đường, hạ tầng đô thị đang được tập trung đẩy nhanh tiến độ, qua đó vừa tạo khối lượng cho ngành xây dựng, vừa tạo sức lan tỏa tới sản xuất vật liệu, vận tải, máy móc, lao động và các dịch vụ liên quan.

Các động lực tăng trưởng mới của Thủ đô đang từng bước được hình thành rõ nét hơn. Thành phố tập trung phát triển các lĩnh vực công nghệ cao, điện tử, bán dẫn, tự động hóa, trí tuệ nhân tạo và công nghiệp hỗ trợ; đồng thời mở rộng không gian phát triển công nghiệp thông qua đầu tư hạ tầng các khu, cụm công nghiệp.

Trong 9 tháng, thành phố ban hành 28 quyết định thành lập cụm công nghiệp và cụm công nghiệp giai đoạn 2, mở rộng; đến nay có 79 cụm công nghiệp đi vào hoạt động, nhiều cụm khác đang triển khai đầu tư hạ tầng. Một số dự án sản xuất công nghệ cao, bán dẫn, robot và thiết bị AI đã hoặc đang hình thành năng lực sản xuất mới, tạo nền tảng cho tăng trưởng không chỉ trong năm 2026 mà cả giai đoạn tiếp theo.

Điều tôi cho rằng có ý nghĩa quan trọng hơn cả là phương thức chỉ đạo, điều hành của thành phố đang có sự chuyển biến rõ hơn theo hướng lấy kết quả thực chất làm thước đo.

Thành phố không chỉ quan tâm huy động được bao nhiêu vốn, có bao nhiêu dự án được chấp thuận hay giải ngân được bao nhiêu, mà tập trung cao hơn vào việc các nguồn lực đó đã chuyển hóa thành bao nhiêu khối lượng xây dựng, sản lượng, doanh thu, việc làm, năng lực sản xuất và giá trị tăng thêm cho nền kinh tế.

Phương thức chỉ đạo, điều hành của thành phố đang chuyển mạnh sang quản trị theo mục tiêu tăng trưởng, từ giao nhiệm vụ định tính sang lượng hóa kết quả đầu ra; từ xử lý từng thủ tục riêng lẻ sang tháo gỡ đồng bộ theo từng dự án, doanh nghiệp và động lực tăng trưởng.

- Mục tiêu tăng trưởng từ 11% trở lên trong năm 2026 và duy trì mức tăng 2 con số trong những năm tiếp theo đặt ra không ít thách thức. Trong chặng nước rút cuối năm, Hà Nội sẽ tập trung vào những giải pháp mang tính quyết định nào để hiện thực hóa mục tiêu này? Đâu là cơ sở để thành phố tự tin về khả năng hoàn thành kế hoạch tăng trưởng đã đề ra?

Trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều biến động, các động lực tăng trưởng chưa đồng đều và một số điểm nghẽn về đầu tư, đất đai, giải phóng mặt bằng, thủ tục, hạ tầng vẫn cần tiếp tục tháo gỡ, việc hoàn thành mục tiêu tăng trưởng từ 11% trở lên trong năm 2026 và duy trì tăng trưởng ở mức 2 con số trong những năm tiếp theo là một thách thức. Tuy nhiên, đây là yêu cầu cần thiết để Hà Nội tạo bước chuyển về quy mô, chất lượng nền kinh tế và huy động đủ nguồn lực cho phát triển Thủ đô trong giai đoạn mới.

Ông Vũ Đại Thắng

Do vậy, Hà Nội kiên định mục tiêu, coi đây là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, được Thành ủy, UBND Thành phố chỉ đạo quyết liệt. Quan điểm của thành phố là không chạy theo tăng trưởng bằng mọi giá, mà phải tạo ra tăng trưởng thực chất, bền vững.

Những tháng cuối năm 2026, nhiệm vụ trọng tâm là chuyển nhanh các nguồn lực đang có thành kết quả tăng trưởng thực tế: vốn đầu tư công phải trở thành khối lượng thi công tại công trường; dự án đã được chấp thuận phải sớm triển khai; đất đai phải được đưa vào sử dụng hiệu quả; tín dụng và FDI phải chuyển thành năng lực sản xuất và giá trị tăng thêm.

Thành phố đang tập trung vào ba nhóm giải pháp chính, đầu tiên là đẩy mạnh đầu tư công và các dự án hạ tầng quy mô lớn - đây là nguồn lực Thành phố có tính chủ động cao nhất. Nhiều dự án hạ tầng trọng điểm đã và đang bước vào giai đoạn thi công cao điểm như Vành đai 4 - Vùng Thủ đô, các cầu vượt sông Hồng, các công trình thoát nước, hồ điều hòa…

Thành phố đang tập trung cao độ giải phóng mặt bằng, tháo gỡ vướng mắc cho hàng trăm dự án chậm triển khai và đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công, phấn đấu đạt tỷ lệ giải ngân cao trong những tháng cuối năm.

Để duy trì tăng trưởng 2 con số trong dài hạn, thành phố đồng thời chuẩn bị các điều kiện tạo năng lực sản xuất mới, không gian phát triển mới: phát triển khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; công nghiệp công nghệ cao và bán dẫn; đầu tư đồng bộ hệ thống đường sắt đô thị và phát triển đô thị theo định hướng TOD; phát huy tối đa các cơ chế đặc thù của Luật Thủ đô.

Về sự tự tin, tôi cho rằng thành phố có cơ sở để quyết tâm và tin tưởng, nhưng tuyệt đối không chủ quan. Hà Nội có quy mô kinh tế lớn, thị trường tiêu dùng rộng, nguồn nhân lực chất lượng cao và tiềm lực khoa học - công nghệ đáng kể. Kết quả 9 tháng cho thấy nhiều động lực đang chuyển biến tích cực.

Tuy nhiên, từ tiềm năng đến kết quả tăng trưởng thực tế vẫn còn khoảng cách phải được rút ngắn bằng hành động và hiệu quả tổ chức thực hiện. Sự tự tin của thành phố được thể hiện bằng tiến độ công trình, bằng sản lượng của doanh nghiệp, bằng dự án được đưa vào vận hành và cuối cùng là bằng giá trị tăng thêm thực tế của nền kinh tế. Với tinh thần đó, thành phố sẽ nỗ lực cao nhất, hành động quyết liệt nhất, phấn đấu hoàn thành ở mức cao nhất mục tiêu tăng trưởng năm 2026.

- Hà Nội đang đẩy nhanh tiến độ hàng loạt công trình giao thông, hạ tầng trọng điểm, tạo nên những chuyển biến rõ nét về diện mạo đô thị. Trong bối cảnh nhu cầu vốn đầu tư cho các dự án chiến lược ngày càng lớn, thành phố đang có những giải pháp đột phá nào để khơi thông, huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực, bảo đảm tiến độ triển khai và tạo động lực tăng trưởng mới?

Thành phố ban hành nhiều cơ chế, chính sách mới về giải phóng mặt bằng, góp phần nâng cao sự đồng thuận của người dân. Nhờ đó, tiến độ các dự án được đẩy nhanh và nhiều công trình đã đạt những cột mốc quan trọng: Vành đai 1 thông xe kỹ thuật vào dịp 2/9; các công trình hồ điều hòa trên toàn thành phố; đồng thời nhiều dự án có chuyển biến rõ nét theo từng ngày như Vành đai 2,5 đoạn Nguyễn Trãi - Đầm Hồng, Cầu Trần Hưng Đạo, Cầu Tứ Liên, dự án cải tạo nâng cấp Quốc lộ 6 đoạn Ba La - Xuân Mai, tuyến đường kết nối sân bay Gia Bình với Thủ đô…

Thời gian tới, Hà Nội đồng loạt triển khai nhiều dự án quy mô lớn như các tuyến đường sắt đô thị, đường sắt quốc gia, tiếp tục khép kín các tuyến vành đai...

Trong thời gian tới, thành phố sẽ đồng loạt triển khai nhiều dự án quy mô lớn như các tuyến đường sắt đô thị, đường sắt quốc gia, tiếp tục khép kín các tuyến vành đai, hoàn thiện các cầu bắc qua sông Hồng, tuyến đường trục Tây Thăng Long theo quy hoạch… Đây đều là những dự án có tổng mức đầu tư rất lớn.

Để bảo đảm nguồn lực, thành phố đã tiếp cận theo hướng đa dạng hóa và khơi thông đồng bộ các nguồn lực.

Ngân sách Nhà nước vẫn là nguồn lực nền tảng, nhưng được sử dụng có trọng tâm, trọng điểm hơn. Kế hoạch đầu tư công năm 2026 khoảng 171 nghìn tỷ đồng được điều hành linh hoạt, ưu tiên các dự án có tính lan tỏa cao và triển khai thực hiện, hấp thụ tốt.

Thành phố phát huy mạnh các cơ chế đặc thù của Luật Thủ đô năm 2026, đặc biệt là cơ chế về tài chính, đất đai và đầu tư. Xây dựng và triển khai Đề án phát hành trái phiếu Thủ đô, trái phiếu công trình, trái phiếu xanh và các công cụ tài chính mới đang được nghiên cứu, triển khai để huy động vốn quy mô lớn.

Thành phố khai thác hiệu quả nguồn lực đất đai gắn với phát triển đô thị theo mô hình TOD. Giá trị tăng thêm từ đất xung quanh các nhà ga đường sắt đô thị được xác định là nguồn lực chiến lược quan trọng cho giai đoạn tới.

Hà Nội huy động nguồn lực xã hội và đầu tư tư nhân, FDI. Thành phố tập trung tháo gỡ vướng mắc để chuyển các dự án từ giai đoạn chuẩn bị sang triển khai thực tế, đưa đất đai, vốn và tín dụng vào tạo ra năng lực sản xuất và giá trị gia tăng.

Thành phố tin rằng, với sự quan tâm của Trung ương, sự ủng hộ của Nhân dân Thủ đô và cả nước, việc triển khai các dự án quan trọng, trọng điểm trong thời gian tới sẽ tiếp tục được đẩy mạnh, góp phần hoàn thành mục tiêu tăng trưởng 2 con số và tạo sự thay đổi cơ bản về giao thông của Thủ đô, lan tỏa ra các địa phương khác.

- Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng và việc điều chỉnh quy hoạch khu vực Hồ Gươm, phụ cận được kỳ vọng mở ra những không gian phát triển mới cho Thủ đô, song cũng đặt ra yêu cầu cao về bảo tồn di sản, gìn giữ bản sắc và bảo đảm quyền lợi người dân. Thành phố xác định những nguyên tắc và định hướng xuyên suốt nào để hài hòa giữa phát triển đô thị hiện đại với gìn giữ các giá trị lịch sử, văn hóa?

Điều chỉnh tổng thể Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng là một trong 9 động lực phát triển của Thủ đô. Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng được xem là trục chiến lược, trục không gian xanh trung tâm, đồng thời là trục kinh tế, thương mại, dịch vụ và đô thị gắn với văn hóa sáng tạo, khoa học công nghệ dọc hai bên sông Hồng.

Chủ tịch Vũ Đại Thắng kiểm tra công tác tổ chức lấy ý kiến cộng đồng dân cư tại trụ sở Ban Chỉ huy quân sự phường Hồng Hà.

Đây cũng là không gian biểu trưng cho hình ảnh Hà Nội “Văn hiến - Bản sắc - Sáng tạo”, hướng tới trở thành biểu tượng mới của Thủ đô văn minh, hiện đại; kết nối với các tỉnh dọc sông Hồng và các khu vực sông thuộc hệ thống sông Hồng trở thành vùng cảnh quan kinh tế - sinh thái đặc trưng của khu vực phía Bắc.

UBND thành phố đã chỉ đạo các Sở ngành, cơ quan liên quan thực hiện hết sức thận trọng, bài bản, tính toán khoa học và đảm bảo đúng quy trình quy định pháp luật; nghiên cứu kỹ, đảm bảo các yêu cầu về an toàn thoát lũ, đê điều, tổ chức không gian, phát triển kinh tế xã hội; đảm bảo hài hòa giữa phát triển đô thị hiện đại với bảo tồn di sản, văn hóa, chỉnh trang làng xóm truyền thống lâu đời.

Về tái định cư, bồi thường giải phóng mặt bằng: nghiên cứu đảm bảo áp dụng chính sách cao nhất theo Luật Thủ đô. Bố trí tái định cư tại chỗ hoặc gần nơi sinh sống, có hạ tầng xã hội, hạ tầng kỹ thuật đồng bộ. Không bố trí tạm cư; đầu tư xây dựng các khu tái định cư trước, đồng bộ hạ tầng mới thực hiện giải phóng mặt bằng.

Còn về việc đề xuất điều chỉnh cục bộ Quy hoạch phân khu đô thị H1-1B (khu vực hồ Gươm và phụ cận) và một phần Quy hoạch phân khu đô thị H1-1C nhằm cụ thể hoá định hướng Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm đã được UBND thành phố phê duyệt.

Theo đó, khu vực Hồ Gươm và vùng phụ cận sẽ được cải tạo, chỉnh trang, tái thiết tái cấu trúc trên cơ sở bảo tồn, tôn tạo, phát huy giá trị lịch sử, văn hóa, kiến trúc, cảnh quan đặc trưng. Đồng thời hình thành hệ thống công trình công cộng chất lượng cao, tăng cường kết nối không gian, đáp ứng nhu cầu phát triển đô thị trong giai đoạn mới.

Việc nghiên cứu đề xuất mở rộng không gian để kết nối, tái thiết, cấu trúc lại các khu vực cải tạo, chỉnh trang, tạo lập thêm các không gian văn hóa đa dạng, góp phần hoàn thiện tổng thể khu vực Hồ Gươm và phụ cận, đồng thời bảo tồn văn hóa, kiến trúc cảnh quan đặc trưng khu vực xung quanh Hồ Gươm.

Việc đề xuất điều chỉnh nhằm cung cấp thêm tiện ích cho du lịch chất lượng cao. Cải thiện điều kiện về hạ tầng đô thị và môi trường cho khu vực, tạo các không gian kết nối Hồ Gươm với các quảng trường công cộng như Quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục, Quảng trường Nhà thờ Lớn, quảng trường Lý Thái Tổ, quảng trường Nhà hát Lớn, Quảng trường trước Tượng đài Vua Lê.

Mục tiêu tiếp theo là tạo lập thêm không gian quảng trường lớn trước trụ sở HĐND, UBND thành phố, tăng cường không gian cây xanh mặt nước nhằm nâng cao giá trị cảnh quan khu vực trung tâm Nội đô lịch sử, đáp ứng nhu cầu hoạt động trong thời đại mới.

Đối với Hồ Gươm, đây là không gian đặc biệt của Thủ đô, có giá trị về lịch sử, văn hóa và cảnh quan. Thành phố xác định mọi quyết định liên quan không gian này phải được tiếp nhận, tiếp thu, nghiên cứu kỹ lưỡng, có cơ sở khoa học, phù hợp quy hoạch và đặc biệt phải tính đến ý kiến của Nhân dân. Những ý kiến xác đáng sẽ được Thành phố nghiêm túc nghiên cứu, tiếp thu để hoàn thiện phương án.

Mục tiêu cuối cùng là bảo tồn và phát huy được giá trị đặc biệt của Hồ Gươm, bảo đảm sự hài hòa giữa bảo tồn với phát triển, để không gian này tiếp tục là một biểu tượng của Hà Nội và có giá trị lâu dài đối với các thế hệ mai sau.

- Hà Nội đang đứng trước yêu cầu phát triển nhanh, bền vững với nhu cầu đầu tư rất lớn cho các công trình hạ tầng chiến lược. Trên cương vị người đứng đầu chính quyền Thủ đô, đâu là điều khiến ông trăn trở nhất và bài toán nào cần ưu tiên giải quyết để hiện thực hóa khát vọng phát triển trong giai đoạn mới?

Ông Vũ Đại Thắng Chủ tịch UBND TP Hà Nội

Là người đứng đầu chính quyền Thành phố, điều tôi trăn trở nhất hiện nay là làm thế nào để huy động và sử dụng thật hiệu quả mọi nguồn lực, nhất là nguồn lực cho hệ thống kết cấu hạ tầng chiến lược, để Thủ đô phát triển nhanh hơn, bền vững hơn.

Theo Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm, nhu cầu đầu tư cho hệ thống đường sắt đô thị và các công trình giao thông trọng điểm rất lớn. Đây là nhiệm vụ then chốt để giải quyết căn bản bài toán giao thông, đồng thời tạo động lực phát triển đô thị mới theo mô hình TOD. Thành phố đã chủ động xây dựng nhiều phương án tài chính, kết hợp ngân sách địa phương, khai thác giá trị tăng thêm từ đất đai quanh các nhà ga, trái phiếu chính quyền địa phương, hợp tác công tư và các cơ chế đặc thù của Luật Thủ đô.

Tuy nhiên, với quy mô đầu tư rất lớn (nhu cầu vốn đường sắt đô thị giai đoạn 2026-2030 dự kiến hơn 1 triệu tỷ đồng), thành phố rất cần sự quan tâm, hỗ trợ của Trung ương nhất là từ nguồn lực để triển khai đồng bộ, đúng tiến độ.

Bên cạnh đó, tôi cũng trăn trở về việc phải chuyển nhanh hơn nữa các nguồn lực đang có - vốn đầu tư công, đất đai, tín dụng, FDI - thành khối lượng xây dựng thực tế, thành năng lực sản xuất và giá trị tăng thêm ngay trong những tháng cuối năm, để hoàn thành mục tiêu tăng trưởng từ 11% trở lên.

Tôi tin rằng, với sự chỉ đạo, ủng hộ của Trung ương, sự đồng lòng của cả hệ thống chính trị và sự ủng hộ của Nhân dân, Hà Nội sẽ từng bước hoàn thành các mục tiêu hạ tầng chiến lược, tạo nền tảng vững chắc cho phát triển Thủ đô trong giai đoạn mới.