Hà Nội: Rà soát các chương trình ưu đãi, chính sách cộng lãi suất huy động

Ngăn tình trạng giảm lãi suất hình thức, đẩy lãi suất thực tế tăng cao

Tại Hội nghị về việc giảm mặt bằng lãi suất mới đây, bà Hoàng Huyền Châm, Phó Giám đốc NHNN Khu vực 1 cho biết, thời gian qua, đặc biệt từ quý IV-2025 đến nay, thị trường tiền tệ có những diễn biến không thuận lợi; thanh khoản có thời điểm khó khăn, mặt bằng lãi suất huy động và cho vay duy trì ở mức cao, ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận vốn của người dân, doanh nghiệp, cũng như quá trình phục hồi và phát triển kinh tế. Trước tình hình đó, NHNN Việt Nam và NHNN Khu vực 1 đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm ổn định thị trường tiền tệ, góp phần giảm mặt bằng lãi suất, hỗ trợ sản xuất kinh doanh và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Ảnh minh họa. Ảnh: PV

Đáng chú ý, tại Thông báo số 117/TB-NHNN về kết luận của Thống đốc NHNN, các tổ chức tín dụng được yêu cầu từ ngày 10-4-2026 giảm tối thiểu 0,5%/năm lãi suất tiền gửi đối với các kỳ hạn từ 6 tháng trở lên so với mức lãi suất của kỳ báo cáo ngày 20-3-2026 đến 31-3-2026; đồng thời giảm lãi suất tiền gửi niêm yết và lãi suất cho vay.

Tuy nhiên, qua báo cáo của các chi nhánh ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài cũng như qua công tác quản lý, thanh tra, giám sát, NHNN Khu vực 1 nhận thấy vẫn còn một số vấn đề cần lưu ý về việc huy động và lãi suất huy động trên địa bàn.

NHNN Khu vực 1 yêu cầu các tổ chức tín dụng nghiêm túc thực hiện đầy đủ việc niêm yết, công bố và áp dụng lãi suất theo đúng quy định; bảo đảm công khai, minh bạch và thống nhất giữa lãi suất niêm yết, lãi suất công bố, chính sách nội bộ và lãi suất thực tế áp dụng đối với khách hàng. Đặc biệt, không để xảy ra tình trạng giảm lãi suất mang tính hình thức hoặc áp dụng các cơ chế làm phát sinh mặt bằng lãi suất thực tế cao hơn mức công bố.

Cơ quan quản lý cũng yêu cầu các đơn vị rà soát các chương trình ưu đãi, chính sách cộng lãi suất, cơ chế phê duyệt lãi suất ngoại lệ và các hình thức ưu đãi khác áp dụng đối với hoạt động huy động vốn cũng như quá trình thực thi. Việc triển khai các chính sách này phải phù hợp với chủ trương điều hành của NHNN, không làm gia tăng mặt bằng lãi suất huy động trên thị trường, đồng thời không tạo ra sự cạnh tranh lãi suất thiếu lành mạnh giữa các tổ chức tín dụng.

Hạn chế lách quy định huy động ngoại tệ để hưởng chênh lệch lãi suất

NHNN Khu vực 1 yêu cầu các chi nhánh ngân hàng thương mại và chi nhánh ngân hàng nước ngoài trên địa bàn nghiêm túc thực hiện các quy định của pháp luật về huy động ngoại tệ và cho vay cầm cố bằng ngoại tệ. Cùng với đó, các tổ chức tín dụng phải hạn chế tình trạng lợi dụng hoặc lách các quy định về huy động ngoại tệ để thực hiện cho vay bằng đồng Việt Nam có bảo đảm bằng ngoại tệ, sau đó gửi lại tiền đồng tại chính ngân hàng nhằm hưởng chênh lệch lãi suất.

Ngoài ra, các tổ chức tín dụng cần nghiên cứu xây dựng cơ chế giao chỉ tiêu, đánh giá hiệu quả công việc (KPI) phù hợp với tình hình thực tế. Theo đó, việc xây dựng KPI cần bảo đảm gắn với chất lượng, hiệu quả hoạt động và công tác quản trị rủi ro, thay vì chỉ tập trung vào tăng trưởng quy mô.

NHNN Khu vực 1 đồng thời yêu cầu tăng cường công tác kiểm tra, kiểm soát nội bộ nhằm kịp thời phát hiện, chấn chỉnh và xử lý các trường hợp thực hiện giao dịch mang tính kỹ thuật như vừa gửi vừa vay hoặc các hình thức tương tự để tăng quy mô trong thời gian ngắn nhằm hoàn thành chỉ tiêu được giao nhưng không phản ánh đúng bản chất hoạt động kinh doanh. Việc hoàn thiện cơ chế đánh giá hiệu quả công việc đi đôi với tăng cường kiểm soát nội bộ sẽ góp phần nâng cao chất lượng hoạt động, bảo đảm an toàn hệ thống và thực hiện hiệu quả chủ trương giảm mặt bằng lãi suất của ngành ngân hàng.