Hà Nội tăng tốc xây dựng đề án 'Đô thị thông minh', lồng ghép đồng bộ hạ tầng công nghệ số hiện đại

Theo kế hoạch, Hà Nội hướng tới xây dựng hình mẫu đô thị "Văn hiến - Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc", phấn đấu trở thành một trong những đô thị thông minh hàng đầu khu vực châu Á - Thái Bình Dương, mang bản sắc riêng của Thăng Long – Hà Nội.

Lộ trình đến năm 2030, thành phố đặt mục tiêu cơ bản đáp ứng Bộ tiêu chí đô thị thông minh bền vững của Bộ Xây dựng. Đồng thời lọt Top 50 bảng xếp hạng đô thị thông minh uy tín trên thế giới.

Để đạt được điều này, Hà Nội sẽ vận hành quản trị đô thị dựa trên dữ liệu, nền tảng số và dịch vụ công trực tuyến 24/7; xây dựng hệ thống dữ liệu đô thị thống nhất, có khả năng chia sẻ trên toàn vùng Thủ đô.

Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng vừa ký ban hành Kế hoạch số 129/KH-UBND ngày 30/3/2026 nhằm triển khai Đề án "Đô thị Hà Nội thông minh", đặt mục tiêu đưa Thủ đô phát triển hiện đại, bền vững, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm.

Một trong những trụ cột quan trọng là mô hình điều hành tập trung thông qua Trung tâm điều hành đô thị thông minh (IOC) cấp thành phố, kết nối với IOC cấp phường, xã và các nền tảng chuyên ngành.

Thành phố sẽ từng bước ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) vào phân tích, dự báo và hỗ trợ ra quyết định trong các lĩnh vực như giao thông, môi trường, an ninh, quy hoạch, quản lý tài nguyên và phòng cháy chữa cháy.

Trong lĩnh vực quy hoạch, Hà Nội định hướng phát triển theo mô hình chùm đô thị đa cực, đa trung tâm, bảo đảm hài hòa giữa bảo tồn bản sắc và hiện đại hóa. Quy hoạch không chỉ dừng ở tổ chức không gian mà còn tích hợp hạ tầng số, dữ liệu và khả năng vận hành thông minh ngay từ đầu. Thành phố đặt mục tiêu 100% quy hoạch chi tiết được số hóa 3D, tích hợp hệ thống thông tin địa lý (GIS), dữ liệu minh bạch, dễ truy cập cho cả chính quyền và nhà đầu tư.

Hạ tầng kỹ thuật cũng được đẩy mạnh theo hướng thông minh hóa, với 70 - 80% hệ thống có khả năng giám sát, điều khiển từ xa; 95% tuyến đường chính được lắp camera AI và cảm biến giao thông; 100% điểm quan trắc môi trường được số hóa, phục vụ cảnh báo ngập úng và thiên tai.

Ở lĩnh vực dịch vụ đô thị, Hà Nội hướng tới cung cấp dịch vụ công toàn trình, cá nhân hóa, giảm tối đa thủ tục hành chính. Ứng dụng công dân số iHanoi sẽ đóng vai trò "cửa ngõ số", giúp người dân tiếp cận dịch vụ công, phản ánh hiện trường và tương tác với chính quyền một cách thuận tiện.

Về hạ tầng dữ liệu, thành phố sẽ xây dựng kho dữ liệu đô thị tập trung (Urban Data Lake/Lakehouse), tích hợp dữ liệu từ các sở, ngành, với khoảng 70% dữ liệu vận hành được thu thập theo thời gian thực. Dữ liệu được quản trị theo nguyên tắc "một lần tạo lập - dùng chung toàn thành phố", coi dữ liệu là tài sản chiến lược và là "mạch máu" của nền kinh tế số.

Song song với đó, Hà Nội tập trung hoàn thiện cơ chế, chính sách và hành lang pháp lý để thúc đẩy phát triển đô thị thông minh; triển khai nền tảng tích hợp, chia sẻ dữ liệu (LGSP) và bảo đảm kết nối đồng bộ từ cấp thành phố đến cơ sở.

Về phát triển không gian đô thị, thành phố định hướng xây dựng "đô thị nén" tại khu vực trung tâm, phát triển công trình cao tầng gắn với hệ thống giao thông công cộng (TOD), đồng thời mở rộng không gian ngầm đa chức năng. Mục tiêu là tiết kiệm quỹ đất, tăng diện tích không gian xanh, bảo tồn cảnh quan tự nhiên và nâng cao khả năng chống ngập, thích ứng biến đổi khí hậu.

Hà Nội cũng chú trọng phát triển hạ tầng số hiện đại như mạng 5G/6G, IoT, hệ thống cảm biến, camera AI, Wi-Fi công cộng, trung tâm dữ liệu và các nền tảng số dùng chung. Các công nghệ lõi như trí tuệ nhân tạo, Big Data, Digital Twin, nền tảng IoT và hệ thống an ninh mạng đô thị (SOC) sẽ được ưu tiên đầu tư.

Đáng chú ý, thành phố sẽ xây dựng Trung tâm giám sát an ninh mạng (SOC) hoạt động 24/7 nhằm bảo vệ toàn bộ hệ sinh thái đô thị thông minh, từ hạ tầng, ứng dụng đến dữ liệu và người dùng.

Việc triển khai Kế hoạch hành động Đề án "Đô thị Hà Nội thông minh" được kỳ vọng sẽ tạo động lực tăng trưởng mới, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của Thủ đô, đồng thời góp phần nâng cao chất lượng sống cho người dân trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng.