Hà Nội thí điểm 10 xe điện thu gom rác trong phố nhỏ, hướng tới đô thị xanh

Giải bài toán thu gom rác trong ngõ hẹp

Trong không gian trung tâm Hà Nội với mật độ dân cư, hoạt động kinh doanh cao, đường phố và ngõ ngách nhỏ hẹp, việc thu gom chất thải rắn sinh hoạt đặt ra yêu cầu đổi mới phương thức vận hành. Tại phường Hoàn Kiếm, ô tô chuyên dụng có thể đáp ứng tốt trên các tuyến phố lớn nhưng khó tiếp cận sâu vào những ngõ nhỏ. Từ thực tế này, Công ty TNHH MTV Môi trường Đô thị Hà Nội (URENCO) triển khai thử nghiệm có kiểm soát 10 xe điện chuyên dùng thu gom chất thải rắn sinh hoạt tại khu vực Hàng Đào, Hàng Bạc.

Mô hình được kỳ vọng trở thành giải pháp “5 trong 1”: cơ giới hóa thu gom; xóa các điểm nghẽn về vệ sinh môi trường; xanh hóa phương tiện công ích; số hóa quản lý chất thải và thích ứng với định hướng phát triển vùng phát thải thấp của thành phố.

Xe điện được thí điểm thu gom rác tại các tuyến phố nhỏ ở Hà Nội. Ảnh: HNM

Được biết, trong giai đoạn thử nghiệm, xe được bố trí tại khu vực tổ dân phố Hàng Đào và Hàng Bạc, thu gom theo tuyến và khung giờ cụ thể. Mỗi xe có khả năng thu gom khoảng 80-100kg chất thải mỗi chuyến, thời gian vận hành trung bình khoảng 30 phút.

Theo đó, từ 20 giờ hằng ngày, sau khi kiểm tra an toàn kỹ thuật, xe bắt đầu hoạt động. Tại các ngõ nhỏ, phương tiện phát tín hiệu âm thanh nhẹ để người dân chủ động mang rác ra đổ trực tiếp. Khi đầy tải, rác được đưa về điểm chuyển tải và sang tải trực tiếp vào xe ép lớn hoặc máy ép Compactor.

Cách tổ chức này tận dụng ưu thế cơ động của xe điện, đồng thời hạn chế phương tiện cỡ lớn đi sâu vào ngõ nhỏ, giảm nguy cơ cản trở giao thông và góp phần cải thiện vệ sinh, mỹ quan đô thị.

Từ thí điểm đến thu gom rác dựa trên dữ liệu

Điểm đáng chú ý của mô hình là xe điện không chỉ phục vụ cơ giới hóa thu gom mà còn được tích hợp GPS để giám sát hành trình, hỗ trợ điều hành và từng bước hình thành phương thức quản lý chất thải dựa trên dữ liệu thực tế.

Thông qua dữ liệu về hành trình, thời gian vận hành, sản lượng thu gom, khả năng tiếp cận các tuyến ngõ và phản hồi của người dân, URENCO có cơ sở đánh giá hiệu quả mô hình và điều chỉnh phương án vận hành trước khi nhân rộng.

Mô hình xe điện góp phần giảm tiếng ồn, hướng tới đô thị xanh. Ảnh: ANTĐ

Phó Tổng giám đốc URENCO Nguyễn Thanh Sơn cho biết trên An Ninh Thủ Đô, sau thời gian triển khai, mô hình bước đầu ghi nhận những kết quả tích cực. Tại khu vực thí điểm, 10 xe điện đã giúp giảm 14 điểm tập kết rác và thay thế 20 xe gom thủ công. Theo tính toán, mô hình có thể tạo ra khoảng 32 tín chỉ carbon mỗi năm.

Hiệu quả của việc chuyển đổi phương tiện không chỉ thể hiện ở năng suất thu gom mà còn ở khả năng giảm phát thải, rút ngắn thời gian lưu rác, cải thiện mỹ quan đô thị và giảm sức lao động trực tiếp cho công nhân. Xe điện cũng giúp tăng tính cơ động, rút ngắn thời gian di chuyển giữa các điểm thu gom, qua đó hỗ trợ tối ưu hóa quy trình và nâng cao chất lượng dịch vụ vệ sinh môi trường.

Tuy nhiên, để mô hình phát huy hiệu quả, cùng với đổi mới phương tiện, cần tiếp tục hoàn thiện tổ chức thu gom, tuyên truyền và cơ chế giám sát tại khu dân cư. Khi người dân hình thành thói quen đưa rác đúng thời gian, xe điện có thể vận hành theo tuyến cố định, hạn chế rác tồn lưu, điểm tập kết tự phát và giảm áp lực cho lực lượng vệ sinh.

Theo định hướng, sau giai đoạn thí điểm, URENCO sẽ báo cáo thành phố mở rộng triển khai xe điện thu gom trong khu vực Vành đai 1 trong năm 2027, từng bước nhân rộng mô hình, hướng tới mục tiêu đến năm 2028 không còn xe đẩy tay trong khu vực Vành đai 2.

Từ những tuyến phố nhỏ của phường Hoàn Kiếm, mô hình xe điện đang được thử nghiệm không chỉ để giải bài toán thu gom rác trong không gian chật hẹp mà còn kiểm chứng khả năng giảm phát thải, nâng cao năng suất và số hóa quản lý, góp phần xây dựng phương thức vệ sinh môi trường phù hợp với một Hà Nội xanh và thông minh.