Hà Nội: Trách nhiệm của trưởng thôn, tổ trưởng dân phố về đất đai, xây dựng
Nhiều xã, phường ở Hà Nội chính thức giao nhiệm vụ cho trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố trong việc kịp thời báo cáo tới UBND phường, xã những vi phạm về đất đai, trật tự xây dựng tại khu vực mình phụ trách. Theo các chuyên gia pháp lý và người dân, đây là việc nên làm và rất cần được nhân rộng.
UBND xã An Khánh cưỡng chế công trình xây dựng trên đất nông nghiệp tại thôn Đồng Nhân. ẢNH: A.K.
UBND phường Chương Mỹ vừa ban hành văn bản về việc cấp giấy phép xây dựng, quản lý trật tự xây dựng trên địa bàn phường. Theo đó, UBND phường giao tổ trưởng tổ dân phố chủ động phối hợp với Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị và các đơn vị có liên quan kiểm tra phát hiện, ngăn chặn các hoạt động xây dựng phát sinh (nếu có vi phạm) theo đúng quy định của pháp luật.
Trước đó, tại xã Kiều Phú, UBND xã ban hành kế hoạch thực hiện công tác quản lý đất đai và xử lý vi phạm đất đai năm 2026. Chủ tịch UBND xã Kiều Phú Phùng Hụy Diễn cho biết, xã đang tiến hành rà soát toàn bộ các thửa đất nông nghiệp, đất công, đất công ích, đất chưa sử dụng trên địa bàn xã. Đồng thời, tổ chức kiểm tra, giám sát hiện trạng sử dụng đất trên địa bàn xã bằng công nghệ bay flycam để phát hiện sớm các dấu hiệu san lấp, xây dựng, quây tôn, chuyển mục đích sử dụng đất trái phép; kịp thời lập biên bản kiểm tra hiện trạng, xác minh, thiết lập hồ sơ và tham mưu xử lý theo quy định của pháp luật. Ngoài việc giao Phòng Kinh tế chủ trì tham mưu UBND xã triển khai thực hiện kế hoạch, tổ chức kiểm tra, lập hồ sơ xử lý vi phạm đất đai trên địa bàn, UBND xã còn giao trưởng các thôn trên địa bàn xã chịu trách nhiệm trước UBND xã nếu để xảy ra vi phạm mới trên địa bàn quản lý mà không kịp thời phát hiện, báo cáo, ngăn chặn.
Tại xã An Khánh, ông Nguyễn Duy Giang, Phó Chủ tịch UBND xã thống kê, ngay từ những ngày đầu năm 2016, xã đã tiến hành tổ chức cưỡng chế, tháo dỡ 7 công trình nhà xưởng, kinh doanh trên đất nông nghiệp tại thôn Đồng Nhân. Trước đó, ngày 10/12/2025, xã cũng tiến hành cưỡng chế, tháo dỡ 3 công trình xây dựng trên đất nông nghiệp tại Khu Đống Thun, thôn Ngãi Cầu.
Trao đổi với phóng viên Báo Đại đoàn kết, ông Nguyễn Văn Chiến, người dân thôn Ngãi Cầu bày tỏ hài lòng trước việc UBND xã quyết tâm lập lại kỉ cương trong quản lý đất đai, trật tự xây dựng. Bên canh đó, ông Chiến mong muốn UBND xã giao trách nhiệm cụ thể cho các trưởng thôn, bí thư chi bộ kịp thời phát hiện những vi phạm về xây dựng, đất đai ngay từ ban đầu, bởi các công trình bị cưỡng chế thường có một thời gian dài xây dựng và hoàn thiện. Nếu như việc phát hiện, ngăn chặn sớm sẽ hạn chế được tốn kém kinh tế cho người dân cũng như UBND xã. Cùng với đó, xã cũng cần phát huy tai mắt của nhân dân thông qua việc thiết lập và công khai số điện thoại đường dây nóng. Qua đó, UBND xã có thêm một kênh thông tin hiệu quả trong việc phát hiện, xử lý công trình vi phạm.
Theo luật sư Nguyễn Phương Tuyến, Đoàn luật sư TP Hà Nội, trách nhiệm của Tổ trưởng tổ dân phố, Trưởng thôn đã được quy định tại Điều 5 Thông tư 04/2012/TT-BNV ngày 31/8/2012 của Bộ Nội vụ, được sửa đổi, bổ sung bởi Khoản 3 Điều 1 Thông tư 14/2018/TT-BNV (có hiệu lực từ ngày 20/1/2019), đã quy định rõ về tổ chức và hoạt động của thôn, tổ dân phố. Theo đó, trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố có trách nhiệm tập hợp, phản ánh, đề nghị chính quyền cấp xã giải quyết các kiến nghị, nguyện vọng chính đáng của nhân dân; kịp thời báo cáo UBND cấp xã về các hành vi vi phạm pháp luật xảy ra trên địa bàn...
Luật sư Tuyến phân tích, nếu trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố biết rõ hành vi vi phạm của công dân xây dựng nhà trên đất nông nghiệp nhưng không kịp thời ngăn chặn, không báo cáo UBND cấp xã, thì vẫn có thể bị xem xét trách nhiệm, xử lý kỷ luật. Việc cụ thể trách nhiệm của trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố về đất đai, xây dựng là việc nên làm, cần nhân rộng.
