Hà Nội từng bước đưa các chính sách thúc đẩy khoa học, công nghệ vào thực tiễn
Các nghị quyết của HĐND thành phố Hà Nội về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số từng bước được cụ thể hóa bằng những cơ chế, mô hình và sản phẩm thực tiễn. Những kết quả bước đầu cho thấy các chính sách đang mở rộng không gian nghiên cứu, ứng dụng và thương mại hóa công nghệ, tạo thêm động lực cho hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của Thủ đô.
Hoàn thiện cơ chế, mở rộng không gian phát triển
Nhằm tạo động lực phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, năm 2025, HĐND thành phố Hà Nội đã ban hành 6 nghị quyết chuyên đề, gồm: Nghị quyết số 29/2025/NQ-HĐND về thử nghiệm có kiểm soát; Nghị quyết số 30/2025/NQ-HĐND về thí điểm thành lập Quỹ Đầu tư mạo hiểm thành phố; Nghị quyết số 34/2025/NQ-HĐND về một số chính sách phát triển khoa học, công nghệ; Nghị quyết số 35/2025/NQ-HĐND về đầu tư, hỗ trợ phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp sáng tạo; Nghị quyết số 459/NQ-HĐND thông qua Đề án thành lập Sàn Giao dịch công nghệ Hà Nội và Nghị quyết số 461/NQ-HĐND thông qua Đề án thành lập Trung tâm Đổi mới sáng tạo thành phố.
Robot taxi của Phenikaa-X được thành phố phê duyệt cơ chế thử nghiệm có kiểm soát trong thời gian 24 tháng
Trong quá trình triển khai, thành phố tiếp tục điều chỉnh, hoàn thiện một số cơ chế để phù hợp hơn với yêu cầu thực tiễn. Năm 2026, cùng với những cơ chế, chính sách thay đổi tại Luật Thủ đô năm 2026, Nghị quyết số 29/2025/NQ-HĐND được thay thế bằng Nghị quyết số 26/2026/NQ-HĐND, mở rộng đối tượng tham gia thử nghiệm có kiểm soát, không chỉ gồm doanh nghiệp, tổ chức khởi nghiệp đổi mới sáng tạo mà còn có cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập.
Tương tự, Nghị quyết số 34/2025/NQ-HĐND được thay thế bằng Nghị quyết số 24/2026/NQ-HĐND, xác định rõ hơn các nhóm công nghệ chiến lược như trí tuệ nhân tạo, công nghệ lượng tử, chip bán dẫn, robot, đô thị thông minh, y tế và giáo dục thông minh...
Nghị quyết số 35/2025/NQ-HĐND được thay thế bằng Nghị quyết số 25/2026/NQ-HĐND, mở rộng phạm vi hỗ trợ từ hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo sang hạ tầng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Để cụ thể hóa các chính sách, UBND thành phố đã ban hành nhiều văn bản hướng dẫn, trong đó có Quyết định số 131/2026/QĐ-UBND ngày 28-9-2026 về quản lý nhiệm vụ đổi mới sáng tạo; Quyết định số 135/2026/QĐ-UBND ngày 3-10-2026 về chính sách chuyển đổi số; Quyết định số 145/2026/QĐ-UBND ngày 17-10-2026 về hỗ trợ đào tạo nghiên cứu sinh và Quyết định số 148/2026/QĐ-UBND ngày 19-10-2026 về hỗ trợ hạ tầng, tổ chức. Thành phố cũng công bố danh mục công nghệ chiến lược, lĩnh vực ưu tiên thử nghiệm có kiểm soát và hướng dẫn các sở, ngành, địa phương công khai điều kiện, thành phần hồ sơ, quy trình tiếp nhận hỗ trợ.
Hình thành thiết chế, kết nối thị trường công nghệ
Cùng với hỗ trợ nghiên cứu, Hà Nội từng bước hình thành các thiết chế để kết nối nguồn cung công nghệ với nhu cầu của doanh nghiệp và cơ quan quản lý. Sàn Giao dịch công nghệ Hà Nội HanoTEX, Chợ Chuyển đổi số DTMarket được đưa vào vận hành từ tháng 2-2026; Trung tâm Đổi mới sáng tạo Hà Nội cũng từng bước triển khai hoạt động kết nối viện nghiên cứu, trường đại học, chuyên gia và doanh nghiệp.
Theo số liệu cập nhật đến tháng 9-2026, HanoTEX có 227 doanh nghiệp quan tâm, đăng ký tham gia; 44 công nghệ được chào bán, 80 nhu cầu tìm mua và 28 thỏa thuận hợp tác. Đến thời điểm báo cáo, số tài khoản đăng ký tăng lên 242; hơn 30 doanh nghiệp ký biên bản ghi nhớ tại không gian kết nối trực tiếp.
Dây chuyền sản xuất của Công ty cổ phần Tư vấn xây dựng và công nghệ mỏ. Ảnh: T.H
Bên cạnh đó, cơ chế thử nghiệm có kiểm soát cũng ghi nhận kết quả cụ thể. Thành phố đã chấp thuận 2 hồ sơ dự án gồm: Hệ thống giao thông thông minh tự hành của Phenikaa-X, thời gian thử nghiệm 24 tháng; dự án thử nghiệm sản xuất tổng oxit đất hiếm hàm lượng trên 95% ở quy mô bán công nghiệp, thời gian 18 tháng.
Ngoài ra, thành phố cũng thành lập Quỹ Đầu tư mạo hiểm thành phố, với có vốn điều lệ ban đầu 230 tỷ đồng và hoạt động theo quy định cụ thể. Quỹ Phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo được thành lập, kèm theo là điều lệ, kiện toàn hội đồng quản lý...
Nghiên cứu khoa học dần đi vào thực tiễn sản xuất, kinh doanh
Theo báo cáo của Sở Khoa học và Công nghệ về kết quả nghiên cứu, chuyển giao công nghệ, thành phố đã công bố 30 bài toán lớn làm cơ sở đặt hàng nhiệm vụ; ban hành danh mục công nghệ ưu tiên chiến lược giai đoạn 2026 - 2035 gồm 9 nhóm công nghệ, 25 sản phẩm.
Đáng chú ý, trong quá trình triển khai Nghị quyết số 24/2026/NQ-HĐND, Sở Khoa học và Công nghệ đã tổng hợp, phân loại 307 đề xuất. Trong đó, 58 đề xuất được tiếp tục xem xét, chiếm 18,9%; 25 đề xuất được chuyển đến đơn vị phù hợp. Thành phố đã phê duyệt 2 nhiệm vụ công nghệ chiến lược theo hình thức giao trực tiếp về camera AI biên đa dụng và xe thang cứu hộ tầm vươn 32m, 56m.
Một số sản phẩm, mô hình nghiên cứu trước đó cũng đã có kết quả bước đầu như: PlasmaMED thế hệ II đã làm chủ thiết kế, chế tạo, phần cứng, phần mềm và vật tư tiêu hao. Xe thang cứu hộ phòng cháy, chữa cháy đã có phiên bản đầu tiên, với giá thành thấp hơn đáng kể so với sản phẩm nhập khẩu.
Ở lĩnh vực nông nghiệp, mô hình nuôi cá ngạnh trong lồng cho lợi nhuận hơn 20,4 triệu đồng/100 m³ lồng, tỷ suất lợi nhuận đạt 36%; mô hình nuôi trong ao cho lợi nhuận hơn 180 triệu đồng/ha, tỷ suất lợi nhuận đạt 33,7%.
Robot giao hàng của Phenikaa-X. Ảnh: Thu Hằng
Tại cơ sở, một số địa phương cũng triển khai ứng dụng công nghệ vào sản xuất. Xã Minh Châu thử nghiệm 17 giống cây trồng mới, giá trị sản xuất nông nghiệp đạt khoảng 270 - 300 triệu đồng/ha/năm; hợp tác xã tại Bát Tràng, Văn Đức xây dựng dữ liệu thành viên, áp dụng VietGAP, truy xuất nguồn gốc bằng mã QR; xã Quốc Oai ứng dụng cảm biến trong mô hình lúa - cá, xã Hát Môn triển khai tưới tự động cho rau thủy canh.
Đến tháng 9-2026, Hà Nội có 226 doanh nghiệp được chứng nhận doanh nghiệp khoa học và công nghệ, tăng 5 doanh nghiệp so với tháng 6-2026. Thành phố cũng có 39 địa danh được phép đăng ký nhãn hiệu tập thể, nhãn hiệu chứng nhận. Đây là những kết quả bước đầu trong việc đưa hoạt động nghiên cứu, đổi mới công nghệ gắn với sản xuất và phát triển sản phẩm địa phương.
Những kết quả bước đầu trong việc triển khai các chính sách thúc đẩy phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo trên địa bàn thành phố góp phần vào phát triển kinh tế của Thủ đô. Trong 9 tháng đầu năm 2026, giá trị tăng thêm của khoa học, công nghệ và chuyển đổi số ước đạt 22,85% GRDP, tương đương 295,9 nghìn tỷ đồng, chưa bao gồm đóng góp của đổi mới sáng tạo. Kinh tế số đạt 16,7% GRDP, tăng 13,25% so với cùng kỳ.
Tuy nhiên, để các chính sách phát huy tối đa hiệu quả, thời gian tới cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế đặt hàng, nghiệm thu theo sản phẩm đầu ra; đẩy nhanh thẩm định, hoàn thiện hồ sơ đối với các nhiệm vụ đủ điều kiện; tăng cường giám sát việc sử dụng nguồn hỗ trợ, đánh giá hiệu quả sau đầu tư...
Việc triển khai các nghị quyết cần được đo bằng sản phẩm nghiên cứu được ứng dụng, công nghệ được chuyển giao, doanh nghiệp tiếp cận được vốn và những vấn đề thực tiễn được giải quyết. Đây là cơ sở để các cơ chế đặc thù của Hà Nội phát huy hiệu quả, đưa khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trở thành động lực phát triển thực chất của Thủ đô.
Sandbox với công nghệ chế biến đất hiếm được coi là bệ phóng cho ngành công nghiệp bán dẫn. Ảnh: Thu Hằng
Nghị quyết mới tháo gỡ điểm nghẽn, đưa công nghệ vào sản xuất
Ông Đỗ Tri Tân, Giám đốc Công ty cổ phần Tư vấn xây dựng và Công nghệ mỏ - đơn vị được UBND thành phố cho phép thực hiện thử nghiệm có kiểm soát dự án sản xuất tổng oxit đất hiếm từ quặng Việt Nam - đánh giá: Nghị quyết số 26/2026/NQ-HĐND của HĐND thành phố Hà Nội về phát triển khoa học, công nghệ đã tháo gỡ một điểm nghẽn quan trọng trong quá trình đưa kết quả nghiên cứu vào sản xuất thực tiễn.
Theo ông Đỗ Tri Tân, khoáng sản chiến lược có vai trò quan trọng đối với các ngành công nghiệp bán dẫn, năng lượng tái tạo và công nghệ cao. Việt Nam có trữ lượng khoáng sản lớn nhưng chưa khai thác hết tiềm năng, đặc biệt trong lĩnh vực chế biến sâu, tạo ra các sản phẩm có giá trị cao.
"Công ty đã nghiên cứu thành công công nghệ chế biến sâu khoáng sản. Tuy nhiên, trong suốt 3 năm, từ năm 2022, chúng tôi vẫn loay hoay tìm cách chuyển kết quả nghiên cứu sang sản xuất thực tiễn. Nghị quyết số 26/2026 của HĐND thành phố Hà Nội đã tháo gỡ được điểm nghẽn này", ông Đỗ Tri Tân cho biết.
