Thông qua Nghị quyết Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm

Các báo cáo, đề án được thông qua gồm: Báo cáo đề xuất xây dựng Quy hoạch tổng thể Thủ đô với tầm nhìn 100 năm; Báo cáo đề xuất sửa đổi Luật Thủ đô; Đề án “Đô thị Hà Nội thông minh đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045”; Đề án khu đô thị đa mục tiêu trên địa bàn thành phố Hà Nội.

Kỳ họp 31 HĐND thành phố Hà Nội khóa XV, nhiệm kỳ 2021 - 2026.

Hướng tới Thủ đô "Văn hóa - Bản sắc - Sáng tạo"

Báo cáo của UBND TP Hà Nội cho biết, trong nhiệm kỳ 2020 - 2025, thành phố đã tổ chức lập hai quy hoạch lớn gồm: Quy hoạch Thủ đô thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 và Điều chỉnh Quy hoạch chung Thủ đô đến năm 2045, tầm nhìn đến năm 2065.

Tuy nhiên, qua rà soát cho thấy, hai quy hoạch này được phê duyệt trước khi thực hiện sắp xếp tổ chức bộ máy, điều chỉnh địa giới hành chính và triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Vì vậy, nhiều nội dung như mô hình "thành phố trong thành phố", tổ chức quận, huyện… không còn phù hợp, cần được điều chỉnh để thống nhất với Quy hoạch tổng thể quốc gia theo Nghị quyết số 306/NQ-CP ngày 5/10/2025 và Nghị quyết số 252/2025/NQ-QH15 ngày 10/12/2025, cũng như các quy hoạch vùng, quy hoạch ngành liên quan.

Bên cạnh đó, dù đã có 8 quy hoạch hạ tầng kỹ thuật chuyên ngành, Hà Nội vẫn đang đối mặt nhiều vấn đề tồn tại kéo dài như úng ngập đô thị, ô nhiễm môi trường, ùn tắc giao thông, thiếu không gian xanh, gia tăng mật độ dân số khu vực nội đô, trật tự đô thị chưa bảo đảm, trong khi phát triển đô thị thông minh còn chậm.

Trên cơ sở đó, Quốc hội đã ban hành Nghị quyết số 258/2025/QH15 ngày 11/12/2025, cho phép Thủ đô chỉ lập một Quy hoạch tổng thể, tích hợp Quy hoạch Thủ đô và Quy hoạch chung Thủ đô, nhằm tháo gỡ tình trạng chồng chéo, nâng cao tính đồng bộ và hiệu quả trong phát triển.

Quy hoạch tầm nhìn trăm năm giúp Hà Nội xác định rõ không gian phát triển.

Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP Hà Nội Dương Đức Tuấn cho biết, Quy hoạch tổng thể mới đặt mục tiêu đưa Hà Nội không chỉ là trung tâm chính trị - hành chính quốc gia mà còn trở thành cực tăng trưởng trung tâm của cả nước, tạo không gian và dư địa phát triển mới, hướng tới tăng trưởng hai con số, với tầm nhìn 100 năm và xa hơn; tương xứng vị thế Thủ đô.

Theo định hướng chiến lược, Quy hoạch tổng thể Thủ đô chuyển từ tầm nhìn đến năm 2065 sang nghiên cứu định hướng dài hạn đến năm 2100, xây dựng các kịch bản phát triển theo những mốc 2030 - 2035 - 2045 - 2050 - 2065 - 2085 - 2100, hướng tới xây dựng Thủ đô "Văn hóa - Bản sắc - Sáng tạo", có năng lực cạnh tranh ngang tầm các thủ đô phát triển trong khu vực và thế giới.

Quy hoạch xác định toàn bộ địa giới hành chính Thủ đô Hà Nội với 126 đơn vị hành chính cấp xã, tổng diện tích khoảng 3.359,84km². Dự báo dân số theo kịch bản mở đến năm 2045 khoảng 15 - 16 triệu người, đến năm 2065 khoảng 17-19 triệu người, gắn với chiến lược trẻ hóa và hiện đại hóa nguồn nhân lực.

Đáng chú ý, quy hoạch định hình phát triển Thủ đô theo mô hình đô thị đa cực - đa trung tâm, đa tầng - đa lớp; cấu trúc vùng đô thị theo mô hình "chùm đô thị hướng tâm", với 9 cực tăng trưởng, 9 trung tâm lớn và 9 trục không gian, hành lang kinh tế - đô thị gắn với các trục giao thông huyết mạch. Chất lượng sống, sự hài lòng và hạnh phúc của người dân được xác định là thước đo quan trọng nhất cho mọi quyết sách phát triển.

Quy hoạch cũng đặt mục tiêu tạo ra những "cuộc cách mạng" về kiến trúc cảnh quan, nhà ở và di sản, chuyển từ tư duy "bảo tồn - cải tạo" sang "tái thiết giá trị", giải phóng nguồn lực đất đai, xử lý căn cơ các điểm nghẽn hạ tầng, hướng tới đô thị xanh, thông minh và bền vững.

Phạm vi tái cấu trúc đô thị dự kiến từ Vành đai 3 trở vào, ưu tiên khu vực trong Vành đai 1 và Vành đai 2, gắn với bảo tồn, tôn tạo các không gian lịch sử - văn hóa trọng điểm như Ba Đình, hồ Gươm và phụ cận, khu phố cổ, phố cũ, hồ Tây và trục cảnh quan sông Hồng.

Song song, thành phố sẽ thực hiện giãn dân nội đô, bố trí tái định cư linh hoạt tại chỗ và tại các khu đô thị mới như Đông Anh, Gia Lâm, Hòa Lạc, bảo đảm điều kiện sống tốt hơn cho người dân.

Về nguồn lực, tổng nhu cầu vốn giai đoạn 2026 - 2045 ước khoảng 64,84 triệu tỷ đồng, trong đó khu vực tư nhân và nguồn lực xã hội đóng vai trò chủ đạo, bên cạnh đầu tư công cho hạ tầng thiết yếu và an sinh xã hội.

Xây dựng đô thị thông minh để giải quyết "điểm nghẽn" phát triển đô thị

Đối với Đề án “Đô thị Hà Nội thông minh đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045”, HĐND thành phố giao UBND thành phố Hà Nội tổ chức triển khai thực hiện nghị quyết và chỉ đạo thực hiện đồng bộ các nhiệm vụ, giải pháp đã đề ra. Trong đó, chỉ đạo Hội đồng điều phối phát triển đô thị Hà Nội thông minh triển khai đề án bảo đảm hiệu quả, đúng yêu cầu và lộ trình; tổ chức thực hiện các nhiệm vụ, dự án phát triển đô thị thông minh theo kế hoạch được phê duyệt.

UBND thành phố có trách nhiệm thường xuyên đôn đốc, kiểm tra, giám sát tiến độ và kết quả thực hiện; kịp thời phát hiện, tổng hợp, đề xuất giải pháp tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, những “điểm nghẽn” trong quá trình triển khai thực tế.

Đồng thời, nghiên cứu xây dựng cơ chế, chính sách phù hợp quy định của Luật Thủ đô và pháp luật liên quan thuộc thẩm quyền của HĐND thành phố, nhằm bảo đảm thực hiện đề án thuận lợi, hiệu quả.

Đại biểu HĐND thành phố Hà Nội thảo luận nội dung các tờ trình, dự thảo nghị quyết.

Theo nghị quyết, Công an thành phố Hà Nội được giao là đầu mối giúp UBND thành phố xây dựng kế hoạch tổng thể triển khai Đề án theo từng giai đoạn; phối hợp, hướng dẫn, kiểm tra, đôn đốc các sở, ban, ngành và UBND cấp xã trong quá trình thực hiện; định kỳ báo cáo kết quả triển khai theo quy định. Thường trực HĐND thành phố, các Ban của HĐND, Tổ đại biểu và đại biểu HĐND thành phố thực hiện giám sát việc triển khai nghị quyết.

Trình bày tờ trình tại kỳ họp, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố Hà Nội Dương Đức Tuấn cho biết, việc ban hành nghị quyết nhằm thông qua Đề án “Đô thị Hà Nội thông minh đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045” là cơ sở quan trọng để cụ thể hóa những chủ trương, định hướng lớn của Đảng và Nhà nước về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Đề án tạo cơ sở pháp lý cho việc xây dựng, phát triển Thủ đô Hà Nội theo mô hình đô thị thông minh, hướng tới mục tiêu “Văn hiến - Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc”, bảo đảm phù hợp, đồng bộ với những định hướng lớn về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo của quốc gia và thành phố.

Qua đó, khẳng định quyết tâm của Hà Nội trong việc phát huy tiềm năng, tháo gỡ những “điểm nghẽn”, hình thành phương thức quản trị đô thị mới, định hướng “đi tắt, đón đầu” để Thủ đô trở thành đô thị thông minh có tầm vóc ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương.

Về quan điểm phát triển, đô thị Hà Nội thông minh được xác định là mô hình đặc thù, mang bản sắc riêng, phù hợp điều kiện thực tiễn của Thủ đô. Xây dựng đô thị thông minh nhằm giải quyết những vấn đề cấp bách, đặc biệt là các “điểm nghẽn” trong phát triển đô thị.

Việc phát triển đô thị thông minh phải bám sát Quy hoạch Thủ đô, nhất là Quy hoạch Thủ đô với tầm nhìn 100 năm. Các yếu tố thông minh được tích hợp đồng thời ngay từ đầu với quy hoạch không gian, hạ tầng và chức năng đô thị.

Phát triển đô thị thông minh lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm, vừa là đối tượng thụ hưởng, vừa là chủ thể tham gia đồng kiến tạo và quản trị đô thị. Đô thị thông minh phải được xây dựng trên nền tảng dữ liệu đô thị thống nhất, chuẩn hóa, liên thông giữa các sở, ngành và chính quyền cơ sở, coi dữ liệu là tài sản chiến lược của thành phố.

Theo Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố Dương Đức Tuấn, việc ban hành nghị quyết không làm tăng biên chế, không phát sinh yêu cầu bổ sung nguồn nhân lực cho bộ máy Nhà nước. Nguồn lực thực hiện được bảo đảm từ ngân sách Nhà nước, các nguồn quỹ tài trợ, xã hội hóa và những nguồn vốn hợp pháp khác.

Mai Thu