Hà Nội xây dựng mô hình đột phá về đổi mới sáng tạo

Khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo là động lực của tăng trưởng trong giai đoạn mới - Ảnh minh họa

Chiều ngày 26/2/2026, UBND TP. Hà Nội công bố thành lập Công ty Cổ phần Trung tâm Đổi mới sáng tạo Hà Nội. Trung tâm ra đời với mong muốn biến thách thức thành cơ hội, định vị Hà Nội như thành phố tiên phong, là nơi thử nghiệm có kiểm soát đối với các công nghệ và mô hình kinh doanh mới, “bộ máy kiến tạo và thực thi đổi mới sáng tạo” của quốc gia, góp phần thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW, và kế hoạch chuyển đổi số, xây dựng Hà Nội thông minh.

Qua đó, Trung tâm trợ lực để Hà Nội thu hút nhân tài, dòng vốn, công nghệ và kinh nghiệm quốc tế, đồng thời tạo cơ hội cho lực lượng nhà sáng lập trẻ Việt Nam trưởng thành, góp phần tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững trong trung và dài hạn.

ĐỘT PHÁ VỀ THỂ CHẾ VÀ PHƯƠNG THỨC ĐIỀU HÀNH

Phát biểu tại sự kiện, ông Trương Việt Dũng, Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội khẳng định đây là một cột mốc có ý nghĩa chiến lược của tư duy phát triển và cấu trúc vận hành của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo Thủ đô.

“Việc thành lập Công ty Cổ phần Trung tâm Đổi mới sáng tạo Hà Nội không đơn thuần là thành lập thêm một đơn vị, không triển khai một dự án hành chính mà đang kiến tạo mô hình “nhà nước định hướng – doanh nghiệp vận hành”, theo tinh thần chuyển từ chính sách sang thị trường, với hai đột phá chính", ông Dũng nói.

Đột phá thứ nhất, lần đầu tiên, Hà Nội thiết kế một tổ chức đổi mới sáng tạo theo cấu trúc công ty cổ phần có vốn nhà nước, nhưng vận hành hoàn toàn theo chuẩn mực quản trị doanh nghiệp hiện đại: minh bạch tài chính, kiểm soát rủi ro, chịu trách nhiệm trước cổ đông và pháp luật. 70% vốn sở hữu Nhà nước không để kiểm soát vi mô hoạt động kinh doanh, mà bảo đảm phục vụ mục tiêu phát triển Thủ đô.

Phó Chủ tịch UBND Thành phố Hà Nội Trương Việt Dũng phát biểu tại sự kiện - Ảnh: Quang Thái

Điều này cũng đánh dấu bước thay đổi căn bản từ cơ chế cấp phát hành chính sang cơ chế đồng đầu tư và chia sẻ rủi ro; từ hỗ trợ rời rạc sang điều phối hệ sinh thái; từ phong trào khởi nghiệp sang chuỗi giá trị được tổ chức, chuẩn hóa và đo lường bằng kết quả.

“Khi đổi mới sáng tạo được đặt trong một cấu trúc thị trường rõ ràng, có kỷ luật và có trách nhiệm, mới thực sự trở thành lực lượng sản xuất mới của Thủ đô”, ông Dũng nhấn mạnh.

Đột phá thứ hai nằm ở phương thức điều hành: công ty được thiết kế như một đầu mối điều phối hệ sinh thái thay cho mô hình hỗ trợ phân tán trước đây.

Thay vì mỗi sở ngành, địa phương triển khai những chương trình riêng lẻ, thiếu liên thông, công ty và mạng lưới đổi mới sáng tạo sẽ tổ chức lại dòng chảy đổi mới sáng tạo theo logic thị trường: đưa các bài toán phát triển của đô thị đến gần năng lực nghiên cứu của viện - trường; kết nối doanh nghiệp khởi nghiệp với nhà đầu tư và thị trường; gắn sáng kiến công nghệ với cơ chế thử nghiệm có kiểm soát…

Ông Dũng cho rằng khi các mắt xích này được đặt trong một cấu trúc thống nhất, đổi mới sáng tạo không còn là phong trào hay khẩu hiệu, mà trở thành một chuỗi giá trị được chuẩn hóa, được đánh giá bằng kết quả và được dẫn dắt tới thương mại hóa.

CHUYỂN HÓA ĐỘNG LỰC KHOA HỌC CÔNG NGHỆ, ĐỔI MỚI SÁNG TẠO THÀNH GIÁ TRỊ KINH TẾ

Để hiện thực hóa những đột phá trên, thành phố đặt ra 4 kỳ vọng chính. Thứ nhất, thay đổi về chuẩn hóa luồng phát triển dự án: từ ý tưởng, nguyên mẫu đến thử nghiệm, doanh nghiệp đến thương mại hóa. Giai đoạn 2026 - 2030, trung tâm đặt mục tiêu ươm tạo trên 200 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo và huy động trên 500 tỷ đồng vốn cho startup.

Thứ hai, thay đổi về phương thức quản trị, giải quyết bài toán lớn của thành phố. Nơi đây sẽ là cầu nối đưa các bài toán của thành phố trong các lĩnh vực như giao thông thông minh, y tế số, giáo dục số, môi trường, an ninh đô thị được chuyển thành các “đề bài mở” tới các doanh nghiệp, viện - trường để tham gia giải quyết, trên cơ sở cạnh tranh minh bạch.

Thứ ba, thay đổi phương pháp kết nối: công ty đóng vai trò điều phối thông tin, chuẩn hóa hồ sơ dự án, giảm chi phí giao dịch, tăng khả năng tiếp cận nguồn lực xã hội hóa.

Ông Trần Quang Hưng, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty cổ phần Trung tâm đổi mới sáng tạo Hà Nội thông tin về mô hình hoạt động của trung tâm - Ảnh: Quang Thái

Thứ tư, bên cạnh những thay đổi về cấu trúc dự án và phương thức điều phối, thành phố kỳ vọng một chuyển biến quan trọng trong thay đổi cách nhìn và cách đầu tư đối với nguồn nhân lực trẻ trong lĩnh vực đổi mới sáng tạo.

“Nếu khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo là động lực của tăng trưởng trong giai đoạn mới, thì Công ty Cổ phần Trung tâm đổi mới sáng tạo được kỳ vọng sẽ là bộ máy chuyển hóa động lực đó thành giá trị kinh tế cụ thể. Công ty tập trung vào các chức năng cốt lõi: hỗ trợ ươm tạo và tăng tốc doanh nghiệp; thúc đẩy chuyển giao và thương mại hóa công nghệ; cung cấp dịch vụ tư vấn, không gian làm việc, hạ tầng dùng chung; kết nối các nguồn lực trong và ngoài nước”, Phó Chủ tịch UBND TP.Hà Nội khẳng định.

Ông Trương Việt Dũng, Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội

Cũng tại sự kiện, đại diện Công ty Cổ phần Trung tâm Đổi mới sáng tạo Hà Nội nêu cụ thể định hướng triển khai Trung tâm theo ba trọng tâm chiến lược, bốn giai đoạn ươm tạo và sáu nền tảng mục tiêu cốt lõi, nhằm tạo dựng một mô hình có khả năng tổ chức nguồn lực, kết nối các bên liên quan và tạo ra đầu ra cụ thể, có thể theo dõi, đánh giá.

Theo đó, ba trọng tâm chiến lược được đưa ra tập trung thu hút cộng đồng sáng tạo toàn cầu để định vị Hà Nội là HUB thử nghiệm công nghệ và mô hình kinh doanh mới; thu hút nhân tài, đón tài năng Việt kiều và nhà sáng lập quốc tế; dẫn dắt ngành sáng tạo nội địa.

Trung tâm hướng tới đưa Hà Nội trở thành điểm đến hàng đầu châu Á về công nghiệp sáng tạo và công nghiệp văn hóa- công nghệ, góp phần xây dựng “sức mạnh mềm” của Việt Nam trên trường quốc tế.

Trên nền tảng đó, công nghiệp sáng tạo, đặc biệt là sự kết hợp hài hòa giữa văn hóa và công nghệ được xác định là động lực chính thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, với mục tiêu đóng góp 7% GDP vào năm 2030 và nâng lên 9% vào năm 2045.

Nhĩ Anh