Hạ tầng và công nghệ số phục vụ vận hành chính quyền mới

Ông Nguyễn Kim Tùng, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ

Làm rõ hơn về vấn đề này, nhất là liên quan đến hạ tầng số, công nghệ số phục vụ giải quyết thủ tục hành chính, ông Nguyễn Kim Tùng, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ (KH&CN) cho biết: Sau 1 năm triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, chuyển đổi số đã trở thành một trong những công cụ quan trọng giúp bộ máy mới vận hành ổn định và thông suốt. Sở KH&CN đã tham mưu triển khai đầy đủ chức năng, nhiệm vụ quản lý nhà nước về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đến 40/40 xã, phường theo quy định của Bộ KH&CN.

Trong lĩnh vực chuyển đổi số, thành phố đã triển khai mô hình chuyển đổi số cấp xã, đồng thời xây dựng 23 nhiệm vụ, chỉ tiêu chuyển đổi số cấp xã để theo dõi, giám sát việc thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW và duy trì chỉ số DTI của địa phương.

Nhờ đó, hoạt động chỉ đạo điều hành, giải quyết thủ tục hành chính, xử lý văn bản điện tử và cung cấp dịch vụ công trực tuyến tiếp tục được duy trì ổn định trong suốt quá trình chuyển đổi mô hình tổ chức.

Thưa ông, những thủ tục nào mà người dân, doanh nghiệp được hưởng lợi rõ nhất từ mô hình chính quyền mới này?

Những lĩnh vực hưởng lợi rõ nhất là các thủ tục hành chính phát sinh thường xuyên, gắn trực tiếp với đời sống người dân và hoạt động của doanh nghiệp như hộ tịch, chứng thực, đất đai, xây dựng, đăng ký hộ kinh doanh, chính sách an sinh xã hội và nhiều thủ tục hành chính thuộc thẩm quyền giải quyết của cấp cơ sở.

Hiệu quả lớn nhất của việc phân cấp không chỉ là chuyển giao thẩm quyền từ cấp trên xuống cấp dưới, mà quan trọng hơn là đưa dịch vụ công đến gần người dân hơn.

Trước đây, đối với nhiều thủ tục hành chính, người dân phải di chuyển đến cơ quan cấp huyện để nộp hồ sơ hoặc giải quyết các nội dung phát sinh. Sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, nhiều thủ tục đã được giải quyết ngay tại Trung tâm Phục vụ hành chính công cấp xã, phường. Điều này giúp người dân giảm thời gian đi lại, giảm chi phí thực hiện thủ tục, đặc biệt đối với người cao tuổi, người ở vùng xa hoặc những trường hợp phải thực hiện nhiều giao dịch hành chính.

Vậy hệ thống dữ liệu dùng chung đã ổn định và đồng bộ chưa, thưa ông?

Thực tế, thông qua Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính, các cơ sở dữ liệu quốc gia và cơ sở dữ liệu chuyên ngành được kết nối, cán bộ có thể khai thác, đối chiếu và tái sử dụng thông tin đã có trong hệ thống. Nhờ đó, người dân từng bước giảm việc phải kê khai lại hoặc nộp lại các giấy tờ mà cơ quan nhà nước đã quản lý. Quá trình tiếp nhận, xử lý và trả kết quả cũng được thực hiện nhanh chóng, minh bạch và thuận tiện hơn.

Tuy nhiên, từ thực tiễn triển khai cũng cho thấy để phân cấp, phân quyền phát huy hiệu quả bền vững thì cần tiếp tục hoàn thiện hạ tầng dữ liệu. Theo chúng tôi, phân cấp phải đi đôi với chuyển giao đầy đủ dữ liệu, quy trình số và nguồn lực. Khi dữ liệu được kết nối, chia sẻ thông suốt giữa các cấp chính quyền thì người dân mới thực sự được hưởng lợi từ mô hình mới, bởi mục tiêu cuối cùng của cải cách hành chính và chuyển đổi số là phục vụ người dân và doanh nghiệp ngày càng tốt hơn.

Thế còn tại cơ sở, hạ tầng số và công nghệ số hiện nay liệu đã đáp ứng phục vụ dịch vụ công hoạt động thông suốt?

Có thể khẳng định, sau 1 năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, hạ tầng số và công nghệ số của thành phố đã cơ bản đáp ứng yêu cầu vận hành của bộ máy chính quyền mới.

Nếu như trước đây hạ tầng số chủ yếu phục vụ hoạt động của từng cơ quan, từng cấp chính quyền thì hiện nay hạ tầng phải bảo đảm toàn bộ hoạt động chỉ đạo, điều hành, giải quyết thủ tục hành chính và chia sẻ dữ liệu được thực hiện trên môi trường số giữa cấp thành phố và 40 xã, phường. Đây là yêu cầu cao hơn rất nhiều so với trước khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Đến nay, 100% xã, phường đã được đầu tư mạng nội bộ (LAN), kết nối đồng thời hai đường truyền Internet tốc độ cao của VNPT và Viettel, đồng thời kết nối mạng truyền số liệu chuyên dùng (CPNet) phục vụ các cơ quan Đảng và Nhà nước.

Cùng với hạ tầng kết nối, thành phố đã xây dựng Trung tâm dữ liệu dùng chung. Hệ thống quản lý văn bản điện tử và chữ ký số được triển khai đồng bộ; 100% cán bộ, công chức đã được cấp và sử dụng chữ ký số, bảo đảm toàn bộ văn bản trao đổi giữa các cơ quan nhà nước được thực hiện dưới dạng điện tử.

Về hạ tầng viễn thông, toàn thành phố hiện có 3.619 trạm BTS, phủ sóng 100% dân số, trong đó khoảng 85% đã được phủ sóng 5G.

Trang thiết bị công nghệ thông tin tại một số xã và cơ quan vẫn còn thiếu đồng bộ; nhiều máy tính đã sử dụng nhiều năm, cấu hình thấp nên chưa đáp ứng yêu cầu khai thác dữ liệu lớn, vận hành các phần mềm chuyên ngành và ứng dụng trí tuệ nhân tạo. Một số địa bàn miền núi, vùng khó khăn còn thiếu nhân lực công nghệ thông tin, dẫn đến hiệu quả khai thác các nền tảng số chưa đồng đều giữa các địa phương.

Theo ông cần tiếp tục hoàn thiện những gì để đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới?

Trong giai đoạn tới, trọng tâm không chỉ là tiếp tục đầu tư hạ tầng kết nối mà quan trọng hơn là phát triển hạ tầng dữ liệu. Hạ tầng số cần được phát triển đồng bộ với các cơ sở dữ liệu dùng chung, nền tảng tích hợp, chia sẻ dữ liệu và các ứng dụng trí tuệ nhân tạo để phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành, giải quyết thủ tục hành chính và cung cấp dịch vụ công theo hướng chủ động, thông minh, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm. Đây cũng là định hướng mà ngành KH&CN sẽ tiếp tục tham mưu triển khai trong thời gian tới, góp phần thực hiện hiệu quả Nghị quyết số 57-NQ/TW.

Bên cạnh đó, phát triển nguồn nhân lực số là yêu cầu then chốt của giai đoạn mới, tập trung nâng cao năng lực dữ liệu, AI và đổi mới sáng tạo cho cán bộ, đồng thời thu hút nhân lực chất lượng cao. Ngành KH&CN sẽ lấy hạ tầng số, dữ liệu số và nhân lực số làm nền tảng thúc đẩy chuyển đổi số và phát triển kinh tế - xã hội.