Hà Tĩnh linh hoạt sản xuất vụ đông, nâng cao chất lượng nông sản

Khởi động sớm ở những vùng thuận lợi

Vụ đông năm nay, xã Đồng Tiến phấn đấu sản xuất hơn 196 ha cây trồng tại các vùng tập trung, gồm: 63 ha khoai lang, 130 ha rau, củ, quả, 3 ha ngô ngọt và 0,6 ha mô hình nông nghiệp trong nhà màng ứng dụng công nghệ cao. Những ngày này, tranh thủ thời tiết thuận lợi, tại những vùng cao ráo, bà con đang khẩn trương làm đất, xuống giống khoai lang và các loại rau xanh ngắn ngày.

Trồng cây vụ đông trong nhà màng giúp người sản xuất chủ động hơn trong kiểm soát điều kiện sinh trưởng, hạn chế sâu bệnh, nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.

Cùng với các vùng trồng ngoài trời, một số mô hình sản xuất trong nhà màng cũng chủ động khởi động sớm vụ đông. Tại cơ sở sản xuất của anh Đặng Thế Báu (thôn Quyết Tiến, xã Đồng Tiến), lứa dưa chuột đầu tiên của vụ đông đã được xuống giống trên diện tích hơn 500m2 .

Anh Đặng Thế Báu cho biết: “Vụ sản xuất này, chúng tôi chủ yếu trồng theo hình thức gối vụ, vừa duy trì nguồn cung thường xuyên, vừa giảm áp lực tiêu thụ tập trung theo mùa vụ. Trồng cây trong nhà màng giúp chủ động hơn trong kiểm soát điều kiện sinh trưởng, hạn chế tác động từ môi trường, nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Năm nay, xã cũng đã thành lập Tổ hợp tác sản xuất rau, củ, quả MieuFarm với 10 thành viên, hướng đến sản xuất an toàn, thống nhất quy trình và chủ động kết nối thị trường”.

Xã Đồng Tiến thành lập Tổ hợp tác sản xuất rau, củ, quả MieuFarm với 10 thành viên. Ảnh Fanpage Thông tin xã Đồng Tiến, tỉnh Hà Tĩnh.

Thời điểm này, HTX Sản xuất và Dịch vụ tổng hợp Hoàng Chu (xã Yên Hòa) cũng đang chuẩn bị làm đất, tập kết vật tư để xuống giống củ cải, khoai lang trong những ngày tới. Vụ đông năm nay, HTX dự kiến sản xuất khoảng 3 ha.

Ông Trần Viết Chu – Giám đốc HTX cho biết: “Chúng tôi chủ động lên luống cao để thoát nước tốt, lựa chọn giống chất lượng, bố trí thời vụ phù hợp và chăm sóc đúng quy trình nhằm hạn chế rủi ro, đảm bảo năng suất, chất lượng sản phẩm”.

Toàn tỉnh phấn đấu sản xuất hơn 11.860 ha cây trồng vụ đông, tổng sản lượng đạt gần 97.130 tấn.

Theo đề án sản xuất vụ đông năm 2026, toàn tỉnh phấn đấu sản xuất hơn 11.860 ha, tổng sản lượng gần 97.130 tấn. Trong đó, ngô lấy hạt hơn 4.950 ha; ngô sinh khối gần 1.000 ha; rau, củ, quả và hoa các loại hơn 4.950 ha, khoai lang hơn 960 ha.

Thời vụ được bố trí linh hoạt, rải từ tháng 9 đến tháng 12 tùy từng nhóm cây trồng. Hiện nay, các vùng sản xuất chủ yếu tập trung chuẩn bị vật tư, giống, làm đất; những nơi có điều kiện thuận lợi được triển khai trước, các diện tích còn lại sẽ gieo trồng theo khung thời vụ và diễn biến thời tiết.

Chú trọng nâng cao giá trị trên đơn vị diện tích

Cùng với linh hoạt bố trí thời vụ, vụ đông năm nay, nhiều địa phương chú trọng tổ chức sản xuất theo hướng hàng hóa, liên kết tiêu thụ và ứng dụng công nghệ nhằm nâng cao giá trị trên đơn vị diện tích.

Xã Mai Hoa triển khai trồng dưa chuột liên kết cho hiệu quả tích cực trong vụ đông 2025. Ảnh tư liệu.

Tại xã Mai Hoa, phát huy hiệu quả từ vụ đông 2025, năm nay, 6 ha dưa chuột tiếp tục được triển khai theo hình thức liên kết với Công ty TNHH Dưa leo quê vùng miền (tỉnh Bắc Ninh) và HTX Sản xuất - Kinh doanh tổng hợp Nhật Hằng (xã Hương Đô). Theo hợp đồng ký kết, doanh nghiệp cung ứng giống, vật tư, hướng dẫn kỹ thuật và quy trình sản xuất cho người dân; sản phẩm đạt yêu cầu chất lượng được doanh nghiệp bao tiêu.

Ông Võ Đình Thông - Trưởng phòng Kinh tế, UBND xã Mai Hoa cho biết: “Liên kết sản xuất, tiêu thụ với doanh nghiệp giúp người dân yên tâm hơn về đầu ra, đồng thời sản xuất theo quy trình thống nhất để nâng cao chất lượng nông sản. Địa phương sẽ tiếp tục tạo điều kiện để mô hình liên kết được tiếp tục triển khai thuận lợi, phát huy hiệu quả góp phần tăng thu nhập cho bà con nông dân”.

Ký kết bản ghi nhớ hợp tác liên kết sản xuất, tiêu thụ dưa chuột giữa Công ty TNHH Dưa leo quê vùng miền với UBND xã Mai Hoa và Hợp tác xã Sản xuất - Kinh doanh tổng hợp Nhật Hằng.

Cùng với các vùng sản xuất ngoài trời, hệ thống nhà màng đang phát huy lợi thế trong phát triển các cây trồng có giá trị cao. Anh Nguyễn Văn Trường (thôn Thanh Vĩnh, xã Thạch Lạc) cho hay: “Gia đình tôi có 7.000 m² nhà màng chuyên sản xuất dưa lưới. Đây là cây trồng cho giá trị kinh tế cao, dự kiến thời gian tới sẽ tiếp tục thu hoạch 2 lứa. Ngoài ra, cơ sở dự kiến sẽ trồng thêm một số loại cây phù hợp trong vụ đông như dưa chuột, cà chua,... Sản xuất trong nhà màng giúp chủ động hơn trước tác động của thời tiết, kiểm soát quá trình sinh trưởng của cây và bố trí thời vụ phù hợp với nhu cầu thị trường”.

Hiện nay, toàn tỉnh có khoảng 140.000 m² nhà màng phục vụ sản xuất nông nghiệp, tạo điều kiện phát triển các loại cây trồng vụ đông có giá trị cao như dưa lưới, dưa chuột, cà chua, hoa... Đây cũng là lợi thế để các cơ sở chủ động tổ chức sản xuất, nâng cao chất lượng, giá trị sản phẩm và đáp ứng tốt hơn nhu cầu thị trường.

Theo đề án, vụ đông 2026, Hà Tĩnh định hướng tổ chức sản xuất theo hướng chủ động, an toàn, linh hoạt; phát triển các vùng sản xuất tập trung, sử dụng giống chất lượng cao, áp dụng quy trình đồng bộ, gắn với xây dựng thương hiệu, kết nối thị trường và từng bước sản xuất theo đơn đặt hàng. Tại các địa phương có vùng sản xuất hàng hóa, liên kết như: Thạch Lạc, Hương Đô, Mai Hoa, Đồng Tiến, Tùng Lộc, Can Lộc… và các cơ sở nhà màng, nhà lưới ở: Toàn Lưu, Tiên Điền, Đức Quang, Đức Thọ, Đồng Tiến, Thạch Lạc…, ngành chuyên môn định hướng xây dựng vùng nguyên liệu, đáp ứng các điều kiện cấp mã số vùng trồng gắn với truy xuất nguồn gốc sản phẩm.

Các địa phương và người dân cần căn cứ khung thời vụ, thời gian sinh trưởng của từng giống và điều kiện thực tế để bố trí lịch gieo trồng phù hợp, giảm thiểu rủi ro do thiên tai.

Theo ông Phan Văn Huân - Trưởng phòng Trồng trọt, Chi cục Trồng trọt và Chăn nuôi Hà Tĩnh, sản xuất vụ đông tại Hà Tĩnh thường chịu tác động lớn của thời tiết, nhất là mưa bão đầu vụ và các đợt rét đậm, rét hại vào cuối vụ. Vì vậy, các địa phương và người dân cần căn cứ khung thời vụ, thời gian sinh trưởng của từng giống và điều kiện thực tế để bố trí lịch gieo trồng phù hợp, giảm thiểu rủi ro do thiên tai. Cùng với đa dạng hóa cây trồng, cần đẩy mạnh ứng dụng khoa học kỹ thuật, công nghệ và chuyển đổi số nhằm nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị trên đơn vị diện tích.