Hà Tĩnh tạo 'lá chắn' sinh thái biển từ 9.000 khối rạn nhân tạo

Hà Tĩnh đang triển khai Dự án phục hồi, tái tạo hệ sinh thái thủy sinh và nguồn lợi thủy sản trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh, với những khối bê tông được thiết kế như các rạn tự nhiên để thả xuống vùng biển ven bờ xã Kỳ Xuân và Kỳ Anh.

Những khối rạn nhân tạo đầu tiên được thả xuống vùng biển xã Kỳ Xuân

Dự án do Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Hà Tĩnh làm chủ đầu tư, có tổng mức đầu tư 170 tỷ đồng. Nguồn kinh phí thực hiện được sử dụng từ khoản bồi thường của Công ty TNHH Gang thép Hưng Nghiệp Formosa Hà Tĩnh.

Theo kế hoạch, dự án xây dựng 4 khu vực khoanh vùng thả rạn nhân tạo với tổng diện tích khoảng 8km2 tại vùng biển ven bờ xã Kỳ Xuân, Kỳ Anh. Tổng số rạn được thả là 9.000 khối.

Mỗi khu vực có diện tích khoảng 2km2, vị trí thả cách bờ trung bình 4,5km, ở độ sâu từ 15 - 22m. Tại mỗi khu vực khoanh vùng sẽ bố trí 90 cụm rạn, mỗi cụm gồm 25 khối rạn.

Các khối rạn được thiết kế với 2 dạng chính là hình chỏm cầu và hình lập phương rỗng, chế tạo bằng bê tông cốt thép chuyên dụng. Mỗi khối rạn có thể tích rỗng khoảng 7,5m3, trọng lượng từ 2,5 - 8 tấn, tùy loại cấu kiện.

Với đặc điểm có nhiều bề mặt và khoảng trống, sau khi được thả xuống đáy biển, các khối rạn sẽ từng bước tạo thành những khu vực có cấu trúc tương tự rạn tự nhiên, cung cấp nơi trú ẩn, kiếm ăn, sinh trưởng và sinh sản cho các loài thủy sản. Qua đó, dự án góp phần phục hồi sinh cảnh, tạo điều kiện để nguồn lợi thủy sản tự nhiên được bảo vệ và tái tạo.

Hiện nay những khối rạn nhân tạo đầu tiên đã được thả xuống vùng biển Kỳ Xuân.

Ông Nguyễn Trọng Tùng (xã Kỳ Xuân) cho biết: “Là một ngư dân có nhiều năm gắn bó với nghề biển, tôi rất vui khi địa phương triển khai dự án tạo các rạn tự nhiên, để bảo vệ phục hồi hệ sinh thái biển. Tôi hy vọng dự án sẽ phát huy được hiệu quả, phục hồi được hệ sinh thái biển đa dạng”.

Những khối rạn này không chỉ là nơi sinh sống của các loại hải sản mà còn giúp phòng, chống khai thác thủy sản bất hợp pháp

Ông Võ Tá Sơn, Trưởng Phòng quản lý dự án (Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Hà Tĩnh cho biết, dự án này được triển khai tại vùng biển Kỳ Xuân và vùng biển Kỳ Anh, thời gian thực hiện đến tháng 12/2026.

“Dự án không chỉ mang ý nghĩa về sinh thái tạo môi trường sinh sống cho các loài hải sản, mà còn hướng tới nâng cao nhận thức và trách nhiệm của chính quyền địa phương, cộng đồng ngư dân trong bảo vệ hệ sinh thái và nguồn lợi biển. Việc hình thành các khu vực rạn nhân tạo gắn với yêu cầu tăng cường quản lý hoạt động khai thác, góp phần phòng, chống khai thác thủy sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU). Dự án này thì cũng đã được nhiều tỉnh như Huế, Quảng Trị triển khai và đem lại hiệu quả rất rõ rệt. Còn Hà Tĩnh đây là dự án đầu tiên”, ông Võ Tá Sơn cho biết.

Việc triển khai dự án tại Hà Tĩnh vì vậy không chỉ tạo thêm sinh cảnh cho các loài thủy sản mà còn đặt ra yêu cầu quản lý, bảo vệ hiệu quả các khu vực rạn sau khi được hình thành. Đây là cơ sở để kết hợp giữa phục hồi hệ sinh thái với tổ chức khai thác hợp lý, nâng cao ý thức cộng đồng và từng bước xây dựng nghề cá theo hướng bền vững, có trách nhiệm.